Dinsdag 28/09/2021

MuziekUitgezongen

‘Ike’s Rap II’ van Isaac Hayes: De knieval van een zwarte Moses

 Isaac Hayes op het Wattstax-festival in 1972. Een icoon is geboren.  Beeld Alamy Stock Photo
Isaac Hayes op het Wattstax-festival in 1972. Een icoon is geboren.Beeld Alamy Stock Photo

De geile soulapologie ‘Ike’s Rap II’ van Isaac Hayes bleek een schatkamer voor heel wat alternatieve bands uit de nineties.

Nog nooit van ‘Ike’s Rap II’ gehoord, zegt u? Wedden van wel? Het is immers een van die sufgesampelde soulnummers uit de popgeschiedenis waarvan de reputatie immense proporties aannam net dankzij al die creatieve ­diefstal. De Britse band Portishead leende de ­tergend langzame groove vol weemoedige strijkers en construeerde er wereldhit ‘Glory Box’ omheen. Generatiegenoot Tricky deed krek hetzelfde voor de culthit ‘Hell is Round the Corner’. Twintigers ­herkennen ‘Ike’s Rap II’ wellicht omdat het ­popsterretje Alessia Cara dezelfde sample in haar succesvolle single ‘Here’ schoof.

Isaac Hayes kent u dan weer van de met hitsige wahwah-gitaartjes opgesmukte funkklassieker ‘Theme from Shaft’, uit de soundtrack van de ­blaxploitationfilm Shaft. Of misschien kent u Hayes vooral als Chef, de geinige schoolkantinekok uit de animatiereeks South Park die aan het einde van de nineties een hitje scoorde met het ranzige ‘Chocolate Salty Balls’.

Dertig jaar voor dat culinaire hoogstandje scheerde Hayes de hoogste toppen in de soul­wereld. Als liedjesschrijver bij Stax Records voorzag hij onder meer Sam & Dave van hits. Zijn eigen moment de gloire openbaarde zich aan het begin van de seventies na vijf succesplaten in twee jaar, waaronder het oppermachtige Black Moses, uit 1971. Die albumtitel werd prompt Hayes’ bijnaam, gulzig gebruikt door zijn Afro-Amerikaanse fans die er assertieve black empowerment in hoorden.

Wallace Collection

Hayes zag er aan het begin van de jaren zeventig dan ook uit als een goddelijke zwarte strijder. Op het Wattstax-festival in L.A. schreed hij het podium op in een verguld gewaad, als een Romeinse keizer, met een strak kaalschoren hoofd dat zijn handelsmerk werd. Het publiek smulde ervan. Ene Dino Woodward, een voormalige bokser die bij Hayes’ securityteam hoorde, schreeuwde hem na die show overenthousiast toe: “Kijk naar al die Vietnamveteranen die beginnen te huilen als ze jou zien! Jouw muziek heeft hen geholpen toen ze ­verdwaald waren in de jungle en geen uitweg meer zagen. Je bent een moderne Mozes, man! Een zwarte Mozes!” Een radiojournalist ving de ­bijnaam op en de rest is geschiedenis.

De muziek op Black Moses was navenant: een soul-eucharistie zonder weerga. Hayes zocht voor het dubbelalbum een handvol popevergreens bij elkaar en besloot ze uit te rekken tot de hartstocht en de zielenpijn ervan door de poriën van de grooves gutsten. Die vulde hij aan met duivelswalsjes vol wrang liefdesverdriet en met zijn eigen, van wellust zinderende composities zoals ‘Ike’s Rap II / Help Me Love’. Daarin maakt hij een knieval voor zijn getormenteerde geliefde en biecht hij zijn gruwelijke zonden op: ‘I know I abused you / I took advantage of you / I used you ­selfishly / I apologize now’.

Hayes’ fluwelen bariton ­verhult er nauwelijks de ware toedracht van zijn smeekbede. Romantische violen doen er een schepje bovenop. De loops glijdende baspartij is die van ‘Daydream’ van het Belgische Wallace Collection – althans, daar zou Hayes ­volgens zijn critici de mosterd zijn gaan halen.

Ironisch genoeg geraakte Hayes, ooit de nieuwe heiland van de soul, in de jaren negentig in de ban van Scientology: aan die controversiële leer ­verbrandde hij zichzelf. De media herleidden hem tot een schertsfiguur, South Park gooide hem op straat en zijn Mozes-aura verdampte. Een gevallen profeet die overleed in 2008.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234