Maandag 24/06/2019

Conference

“Ik was vooral bezig met belastingontduiking”: deze ex-Dexia-werkneemster strijdt tegen financiële sector

Aline Fares probeert een moeilijk thema bij een groot publiek te brengen. 'Iedereen kan een gefundeerde mening over de financiële wereld vormen.' Beeld Stefaan Temmerman

Vanop een bevoorrechte positie bij Dexia maakte Aline Fares de financiële crisis en de teloorgang van de Belgisch-Franse bank mee. Inmiddels staat ze aan de andere kant van het speelveld: met haar conference Chronique d'une ex-banquière wil ze haar publiek aanmoedigen om de financiële sector te bestrijden.

"Toen ik de ogen opende, zag ik waar ik mee bezig was: belastingontwijking, werken voor instellingen die het publiek in grote schulden staken... Dat beviel me niks.” Ruim tien jaar lang begaf de Française Aline Fares zich in de hoogste regionen van de Europese bankenwereld. Eerst in de Luxemburgse afdeling van Dexia, later op het hoofdkantoor in Brussel. Ze maakte er mee hoe de financiële wereld tien jaar geleden een dreun kreeg, waarna Dexia enkel met overheidsgeld recht kon krabbelen: eerst in 2008, en drie jaar later, toen Belfius werd geboren, nog eens.

Pas daarna, in 2012, trok Fares de deur van de bank achter zich dicht. Sindsdien sloot ze zich aan bij militantengroepen die aandringen op een betere regulering van de financiële sector, en maakte ze Chronique d'une ex-banquière, een conference waarin ze met gevoel voor humor vertelt over haar ervaringen als bankier.

“Ik belandde compleet per toeval in de bankensector”, vertelt de Française. “Ik groeide op in Bretagne, niet meteen het hart van de financiële wereld. Mijn moeder was dokter, mijn vader leerkracht. Ik wilde graag naar Parijs. Ik was een goede leerling, maar wist niet wat te studeren. Mijn ouders raadden me aan me in te schrijven aan een ‘école de commerce’, een hoog aangeschreven business school in Parijs. Je moet weten: Frankrijk is een hyper-elitair land. Iedereen wil naar de beste scholen, om later een hoge, goedbetaalde baan te vinden. Zo ben ik erin gerold. Helemaal volgens de Franse logica.”

La merde

En die logica gijzelt je, legt Fares uit. “Het was de school van het kapitalisme. Een school waar je leert een winstgevende onderneming te leiden en zo veel mogelijk winst te maken. Ik was geformatteerd in die gedachtelogica.” Maar ze voelde zich niet helemaal gemakkelijk in haar rol bij de bank. "In Luxemburg werkte ik vooral voor gefortuneerde klanten. Dat kwam neer op weinig anders dan uitzoeken hoe ze het best belastingen konden ontwijken. C’était la merde, quoi."

Ze herinnert zich een verhaal uit De Morgen. "Net nadat Dexia gered was - met ruim 6 miljard euro aan belastinggeld - werd een openingsavond georganiseerd van een nieuw filiaal in Monaco. Luxueus, dus. Ik was daar, en toen ik de dag erna op kantoor aankwam, lag De Morgen op het bureau van mijn baas, die razend was. Er waren twee journalisten aanwezig op die opening. Om aan de kaak te stellen dat al die bankiers zich zo rijkelijk amuseerden net nadat de belastingbetaler hun bank gered had."

Toch heeft het lang geduurd voor Fares uit de financiële wereld vertrok. “Ik ben er niet meteen in geslaagd te vertrekken en de deur achter me dicht te trekken. Ik wist niet wat ik anders zou doen, welke weg ik moest inslaan. Dat ik weg kon uit Luxemburg gaf me het gevoel dat ik wat extra tijd kreeg. Het eerste jaar in Brussel was heel fijn: ik leerde een nieuwe stad kennen, ik maakte nieuwe vrienden... En toen kwam de financiële crisis. Toen werd het nog moeilijker om zomaar te vertrekken. Elders werk vinden leek onmogelijk. Pas toen ik zwanger werd en mijn moederschapsverlof opnam, kon ik de nodige afstand nemen om tegen mezelf te zeggen: het houdt geen steek hier te blijven.”

Ironie

Fares was negen maanden werkloos en kwam in contact met militanten die ijverden voor een strengere regulering van het bankwezen. Ze was daarna dik vier jaar aan de slag bij FinanceWatch, een ngo die lobbyt voor een striktere regelgeving.

Nu trekt ze van de ene groepering naar de andere organisatie om te spreken over wat moet gebeuren om het systeem te veranderen. Met Chronique d'une ex-banquière wil ze dat ook voor het grote publiek doen. Met het nodige gevoel voor humor – “on rigole un peu, het is een voorstelling met veel ironie” – en vertrekkende vanuit haar eigen ervaringen. Een conférence gesticulée, heet dat in het Frans.

Het is geen eenvoudig of aantrekkelijk onderwerp, weet Fares. Maar net daarom wil ze er zo veel mogelijk mensen over spreken. “De meeste mensen denken dat ze te dom zijn om iets van de bankensector te begrijpen, laat staan om er iets aan te veranderen. Maar dat klopt helemaal niet. Iedereen kan er een gefundeerde mening over vormen. Dat wil ik aantonen."

Op 1 december op NEXT Festival, Kortrijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden