Dinsdag 10/12/2019

Theaterfestival

"Ik vraag altijd eerst aan blanke, mannelijke collega’s hoeveel zij betaald krijgen"

De theatermakers Aïcha Cissé (l.) en Aminata Demba verzorgen dit jaar de 'State of the Youth' op het TheaterFestival. Beeld Illias Teirlinck

Ze kennen elkaar van in de wieg en veroverden menig podiumhart met de succesvoorstelling Dis-moi wie ik ben. Nu donderdag luiden ze op het TheaterFestival met hun 'State of the Youth' het nieuwe podiumseizoen in. “We willen een stem geven aan onze generatie makers.”

Wie een uurtje met Aminata Demba (31) en Aïcha Cissé (31) doorbrengt, mag een resem lachsalvo’s verwachten. De vriendinnen spelen tijdens de fotoshoot vrolijk met de camera, maar als het over hun vak gaat, wordt het bittere ernst. 

Dat ze zonder klassieke theateropleiding aan de weg begonnen te timmeren, maakte hun parcours er niet makkelijk op. “Het is niet vanzelfsprekend om een plekje in het podiumveld te verwerven", zegt Demba. "Maar het is gewoon heel bijzonder om een uur lang iets te kunnen delen met een publiek. Dat is wat me voortstuwt en waarin ik wil blijven groeien.”

Demba en Cissé zijn druk aan het schrijven aan hun State of the Youth, de toespraak die elk jaar na de State of the Union gegeven wordt door een jonge stem uit het theaterveld. “We willen dat het meer wordt dan ons individuele verhaal. We hebben ter voorbereiding met heel veel mensen uit het veld gesproken. We hopen representatief te zijn voor jonge, stedelijke makers zoals wij.”

Dubbele identiteit

Naast haar acteerwerk bij onder meer het Toneelhuis maakte Aminata Demba recentelijk de documentaire Pelikaanstraat 20, waarin ze vanuit het verhaal van haar vader verschillende perspectieven op migratie biedt. Aïcha Cissé, die op de toneelacademie van Maastricht de opleiding tot regisseur en docent volgt, nam vorig jaar alle romantische idealen op de korrel in haar doldwaze solovoorstelling Prêt-à-aimer.

De voorstelling
Dis-moi wie ik ben (2014) was hun opstap naar een professionele carrière. Schipperend tussen humor en woede biedt het stuk een weerslag van een persoonlijk onderzoek naar hun dubbele identiteit. Demba: “We wilden aanvankelijk het migratieverhaal van onze ouders vertellen. Maar al snel kwamen we erachter dat we vooral wilden ingaan op hoe we het hebben ervaren om op te groeien met een dubbele identiteit.”

“We zijn opgegroeid in dezelfde gemeenschap en kregen een gelijksoortige opvoeding”, vertelt Cissé. “We vonden het jammer dat we onze verhalen of de dingen die we meemaakten nooit tegenkwamen in boeken, theater of films. Vandaar onze goesting om zelf ons verhaal te vertellen.”

Dat bleek een succesformule. Intussen was de voorstelling meer dan honderd keer te zien in Belgische en Nederlandse zalen. “
Dis-moi wie ik ben vormde voor ons een ideale leerschool", vindt Demba. "Dat geldt zowel voor het ambacht van theatermaker als voor hoe het er achter de schermen van zo'n grote tournee toegaat.”

Theatermaker Aminata Demba. Beeld Illias Teirlinck

Niet zwart-wit

Ze zijn dan ook allesbehalve groen achter de oren. Sommige jonge makers werken voor een hongerloon om toch maar te kunnen spelen, niet zo Demba en Cissé. "Tot een jaar of twee geleden werkte ik weleens gratis of zag ik onvolledige betalingen door de vingers", stelt Cissé. "Maar dat doe ik niet meer. Dit is mijn job, ik werk ervoor en dus wil ik normaal betaald worden. Ik werk alleen voor een vriendenprijsje als ik daar zelf voor kies.”

“Zeker bij film- en televisiewerk is het soms onderhandelen geblazen”, weet Demba. “Als ik moet bepalen hoeveel ik moet factureren voor een opdracht, vraag ik altijd eerst aan mijn blanke, mannelijke collega’s hoeveel zij krijgen. Het lijkt me maar normaal dat je als vrouw evenveel betaald wordt.”

Als de vraag op tafel komt of ze zich in hun job ooit benadeeld hebben gevoeld vanwege hun huidskleur, kijken ze elkaar even twijfelend aan. “Het is niet zwart-wit”, vertelt Cissé. “We ondervinden er zowel voor- als nadelen van. Toen diversiteit een belangrijk werkpunt begon te worden in subsidiedossiers, kregen we plotseling meer kansen. Tegelijkertijd merken we bij audities weleens dat regisseurs neutrale rollen zoals dokter of advocaat niet snel zullen laten invullen door iemand van kleur. Of dat vrouwen met een voller postuur met clichérollen worden opgezadeld.”

“Je weet vaak niet waarom je wel of niet gecast wordt”, haakt Demba in. “Ik ben vooral blij dat ik geregeld projecten kan doen waarbij ik zelf de touwtjes in handen heb. Op die manier kan ik focussen op mijn ambacht en ben ik enkel met mijn migratieachtergrond bezig als ik daar zelf iets over kwijt wil.”

“Diversiteit gaat niet enkel over afkomst en kleur", vervolgt ze. "Het gaat over gender, geaardheid, over mensen met een beperking. De veelheid aan perspectieven die de wereld te bieden heeft, zou ik graag weerspiegeld zien in alle lagen van de maatschappij. Niet alleen in de kunstensector.” 

Al voegt Cissé daaraan toe dat ze ervan droomt ooit geïnterviewd te worden over haar vak zonder dat ze het over haar achtergrond of huidskleur moet hebben. “Het liefst word ik gewoon als maker gezien. Zelfs niet als Antwerpse of Belgische, maar gewoon als mezelf.”

Theatermaker Aïcha Cissé. Beeld Illias Teirlinck

Bad Boys III

Hun ogen lichten inderdaad op als ze weer over hun werk kunnen praten. Ze houden beiden van de afwisseling die het vak biedt en combineren film- en televisiewerk gretig met theater. 

“Ik houd van teksttheater waarin een zekere waarachtigheid nagestreefd wordt", zegt Demba. "Het is fantastisch om het spelplezier van acteurs op scène te voelen. Niets mooier dan de zaal donker te zien worden en vervolgens te merken hoe de spelers ervoor gaan.”

Een mooie rol op het witte doek slaan ze niet af. Demba kan op luide bijval van Cissé rekenen als ze vertelt dat ze er stiekem van droomt in een film van de Dardennes te spelen. “Ik bewonder de manier waarop ze sec en zonder veel tralala neerzetten wat er in de hoofden van mensen omgaat.” 

“Met Abdellatof Kechiche van
La vie d’Adèle zou ik ook wel willen werken”, gooit Cissé ertussen. “Ik weet dat hij zijn acteurs pusht, maar het niveau dat hij daardoor haalt, is fascinerend.”

“Daarnaast mogen de mannen van
Patser me altijd bellen”, schatert ze. “Ik ben helemaal klaar om een aantal van die compleet van de pot gerukte scènes te doen. Zalig. En voor Bad Boys III vlieg ik graag even naar de VS.” (hilariteit)

State of the Union & Youth op 30/8 in deSingel, Antwerpen. theaterfestival.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234