Donderdag 02/02/2023
Daan Heerma van Voss Beeld Bob Van Mol
Daan Heerma van VossBeeld Bob Van Mol

Column

Ik raadde hem aan te blijven schrijven, en niet na te denken over ouders en verwachtingen

Daan Heerma van Voss is schrijver.

Daan Heerma van Voss

Ik fluisterde tegen mijn geliefde dat we sneller moesten fietsen, zo zouden we te laat komen, het zou allemaal in de soep lopen. Ze glimlachte, bleef in hetzelfde tempo trappen. Daar, we moesten onze fietsen per se daar parkeren, tegen dat paaltje, waar ik hem vroeger ook altijd neerzette. Een meisje met een rugzak liep ons voorbij – mijn hart versnelde, alsof ik, losgetrokken uit de tijd, haar uit wilde vragen maar niet durfde. Ik prentte mezelf in wie ik was, mijn naam, mijn leeftijd, het jaar dat ik eindexamen had gedaan, veertien zomers geleden.

Vandaag zou ik een boek in ontvangst nemen dat was gemaakt door een vierde klas van mijn oude school; zij hadden de verhalen geschreven, geredigeerd, in de goede volgorde geplaatst, en ook het gehele productieproces bewaakt. Merkwaardig leeftijdsloos liep ik de trap op; ik was weer twaalf, zestien, achttien, en tegelijk voelde ik me ouder dan ooit. De aula was al vol. Brave, witte kinderen, dure kleren, trotse ouders. Destijds, als leerling, had ik niet door hoe geprivilegieerd we eigenlijk waren, ik keek gewoon zes jaar lang naar mijn voeten.

In het beginpraatje van twee van de scholieren noemden ze zichzelf auteurs. Succes, slagen, het leek allemaal vanzelfsprekend. “Lina was een meisje dat eigenlijk niks had, maar zich toch voelde alsof ze privileges verdiende”, vatte Caroline deze levenshouding samen in haar verhaal. De meeste verhalen draaiden om eetstoornissen, hoog uitgevallen IQ-tests, een voorval op wintersportvakantie, een uit de hand gelopen feestje in een grachtenpand. Write what you know.

Andere verhalen sloegen een verrassende richting in: die van het heldenepos. De schrijvers, allen jongens, lieten hun personages de crisis in Venezuela oplossen, op de koffie gaan bij POTUS om hem te vertellen hoe het zit, en als enige overleven op een eiland met moordlustige oerbeesten. Write what you want.

Kwetsbaarheid, dacht ik ineens, terwijl ik het podium beklom, was vroeger uitsluitend bestemd voor jongens die konden zingen en meisjes die konden dansen. Mooie boeken bevatten een zekere kwetsbaarheid, de schrijver moet zijn wapens soms laten zakken, anders blijven zijn personages poseurs.

Terwijl ik op het podium het boekje nog eens doorbladerde, schoot me het mooiste verhaal te binnen: een voorzichtig, poëtisch verhaal over een jongen met gescheiden ouders die vriendschap sluit met een molen. In de vijandelijke wereld is die molen een baken dat hem altijd de weg naar huis toont. Laatste zin: ‘Nog altijd rijd ik die molen tegemoet, die mij op mijn heenreis verwelkomt en mij ‘s nachts weer uitwuift’.

Na afloop sprak ik even met de auteur, een schuchtere jongen, die me beschaamd toegaf dat hij wel van lezen hield. Het had hem veel moeite gekost te beginnen met schrijven. Hij durfde niet, wat als zijn ouders het zouden lezen? Hij had eerst aangedrongen op een pseudoniem, maar de leraar had dat afgeraden. Uiteindelijk had hij zijn verhaal in één avond geschreven. Ik raadde hem aan te blijven schrijven, in de luwte, in de stilte, en om vooral niet na te denken over ouders en verwachtingen.

Toen ik achterom keek, bleken de ouders een rij te hebben gevormd – ze wilden dat ik de boekjes signeerde. Ik probeerde vriendelijk nee te zeggen, hun kinderen hadden het boekje gemaakt, niet ik. De ouders drongen aan. “Jouw handtekening is meer waard”, zei er eentje. Ik had wel een vermoeden wiens vader het was.

Arme kinderen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234