Vrijdag 05/06/2020

Recensie

'Ik, J. Kessels': Billen gluren in dijenkletser

P.F. Thomése.Beeld Robin van Lonkhuijsen

P.F. Thomése zet alle sluizen open in het derde deel van zijn hilarische J. Kessels-trilogie. De vuilspuiterij mag nog één keer hoogtij vieren.

Als er een medaille zou worden uitgereikt voor de veelzijdigste schrijver van Nederland, dan stond P.F. Thomése ongetwijfeld op het ereschavot. Oprechte verbazing is op zijn plaats over de diverse stijlregisters die de auteur blijft beproeven. Van Schaduwkind, het waardige in memoriam voor zijn gestorven dochtertje, via reisverhalen als Greatest Hits of Grillroom Jeruzalem, de politieke satire Vladiwostok!, autobiografieën in Verzameld nachtwerk en een ambitieuze roman als De onderwaterzwemmer. You name it of het prijkt wel ergens op Thoméses met talloze shortlistnominaties begiftigde palmares.

Een aparte categorie in zijn oeuvre vormen de scabreuze J. Kessels-romans, waarin Thomése zonder remmingen zijn wederwaardigheden met de Tilburgse cultfiguur Jos Kessels vertelt. Ooit ontbolsterde er op de redactievloer van het Eindhovens Dagblad een vriendschap tussen de schrijver en de zich vaak wanstaltig gedragende columnist Kessels, met zijn voorliefde voor country, sigaretten, drank en lellebellen. Een man die zich er niet voor schaamt om in het openbaar te ruften.

Het duo begaf zich op helse strooptochten naar Hamburg en de Verenigde Staten, met Thomése als rocamboleske chroniqueur die evenmin de karwats voor zichzelf spaarde. Met J. Kessels, The Novel (2009) en Het bamischandaal (2012) leek de onderbuikwereld van Kessels afdoende verzekerd van een plek in de Nederlandse literatuur.

Beeld RV

Franske met z'n stijve knoeperd

Nu serveert Thomése alsnog een derde deel, meteen het eerste boek van Mizzi vander Pluijms nieuwe uitgeverij Pluim. Zij rekruteerde haar auteursbestand grotendeels bij haar vorige werkgever Atlas/Contact. Thomése was er als de kippen bij om Van der Pluijm te vervoegen. Toch is deze roman een vreemde keuze om de spits mee af te bijten. Ik, J. Kessels vergt immers voorkennis van de andere twee delen om ten volle gesavoureerd te worden.

Dat de heerschappen gebrouilleerd zijn geraakt, is de tragische baseline van deze roman. Kessels bleek niet zo opgezet met de eerdere portretteringen van Thomése. Stilzwijgend doofde de vriendschap uit. Het raadsel van de verwijdering vergroot wanneer er op de uitgeverij een anoniem manuscript arriveert met de titel Ik, J. Kessels. Men gaat er daar blindelings van uit dat het een werkstuk van Thomése is. Maar die valt uit de lucht en trekt vervolgens naar Tilburg ("de Hades van het verleden in") om het naadje van de kous te achterhalen. Is hij zelf voor schut gezet? De 'nepbekentenissen' zijn het werk van Peerke Sonnemans, een figuur uit Kessels' entourage, die Thomése – bij wijze van revanche – uit het verhaal heeft geschreven.

Thomése speelt in deze opnieuw hilarische roman met talloze literaire metamorfoses, behendig verstopt onder een vettige laag van nog meer vuilspuiterij en obsceniteiten. Lachen, gieren en brullen, zo luidde het devies in de twee eerste Kessels-boeken. Elk vleugje ernst leek verbannen. Ook hier viert de dijenkletserij en -gluurderij hoogtij en vloeien de seksuele sappen zeer ruimhartig. Aan pleescènes geen gebrek. We krijgen zelfs onwelriekende kutscheten te verwerken, wanneer "Franske" Thomése met zijn "stijve knoeperd" in een trio verzeilt met "twee proactieve retrostoten": "In de gestroomlijnde erotiek van tegenwoordig worden deze flatulaties als bloopers beschouwd, maar mij klonken ze als muziek in de oren. (...) We leken met z'n drieën wel een hoempa-orkest."

Zijn voormalige boezemvriend heeft Thomése slechts kortstondig in de smiezen, om uiteindelijk met hangende pootjes uit Tilburg af te druipen. Niet zonder hem een gepast adieu te presenteren.

Stilistisch zet Thomése alle sluizen open en is het hinkelen van de ene naar de andere gênante situatie vol plastisch beschreven smeerpijperij, in een helletocht langs louche vermaakholen, kroegen vol verschaald bier en Vinex-woningen. Toch kun je deze derde Kessels van een zekere redundantie verdenken. Echte verrassingen bereidt Thomése ons niet meer. De figuur J. Kessels is opgesoupeerd.

P.F. Thomése, Ik, J. Kessels, uitgeverij Pluim, 195 p., 19,99 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234