Donderdag 19/09/2019

Muziek

"Ik geef het toe: we waren over ons hoogtepunt heen"

Godin: 'Ik wil dat mensen naar de nummers kunnen luisteren zonder dat ze weten dat het Bach is.' Beeld rv

Popmuzikanten die zich aan klassieke muziek wagen: altijd riskant. Maar Nicolas Godin (45), de helft van het Franse electroduo Air, heeft het anders aangepakt, en werk van Bach op haast onherkenbare wijze naar zijn hand gezet. 'Maar de magie is bewaard gebleven.'

"Het is verschrikkelijk om het te moeten toegeven - ook aan mezelf - maar met Air zijn we over ons hoogtepunt heen." Dit is niet het soort eerlijkheid waar muzikanten zich vaak op laten betrappen, maar Nicolas Godin windt er geen doekjes om. Zeker: als de helft van het electroduo dat hij samen met medestudent Jean-Benoît Dunckel vormde, heeft hij mooie platen gemaakt. Moon Safari (met singles als 'Sexy Boy' en 'All I Need') blijft een classic, en zowel Talkie Walkie als The Virgin Suicides - de soundtrack bij de gelijknamige film van Sofie Coppola - hebben de tand des tijds moeiteloos doorstaan.

Maar toch. Midden in de opnamen van een nieuwe, achtste plaat stootte het duo op zijn eigen beperkingen. "Het voelde als een sleur. Er waren geen nieuwe ideeën, en de magie die we op onze beste platen wél hadden, ontbrak. We konden onszelf - en elkaar - niet meer verrassen. Het stoort me niet om dat te zeggen, omdat élke muzikant met dat moment geconfronteerd wordt. Dat is de tragedie van in een band zitten: vroeg of laat stel je vast dat je beste werk zich in het verleden bevindt.

"Natuurlijk: we zouden gerust nog een nieuwe plaat kunnen uitbrengen, maar die zou nooit nog zo cool kunnen zijn als Moon Safari. Weet je wat écht onnozel is? Ik zag The Rolling Stones de ene kut-cd na de andere uitbrengen zonder dat ze zich daar bewust van waren. En omdat ik besefte dat het altijd zo gaat, dacht ik dat het ons niet zou overkomen. Maar nee dus.

"Er zijn nauwelijks uitzonderingen. Ja, Radiohead blijft grenzen verleggen. Mocht hun laatste plaat door een nieuwe, onbekende band zijn uitgebracht, zouden ze bedolven worden onder de superlatieven. Maar omdat het over hen gaat, wordt alles meteen vergeleken met The Bends of OK Computer. Dàt is de wrede realiteit. Dat gezegd zijnde: als ik zelf naar een optreden ga ben ik ook niet geïnteresseerd in het nieuwe werk. Dan wil ik gewoon de classics horen."

Uitgewoond

Godin beseft dat de sterkte van Air tegelijk ook het grootste pijnpunt was: de groep had een geluid dat je uit de duizenden kon herkennen. Ergens tussen ambient, spacerock en electro bezette het duo een territorium dat weliswaar van hen was, maar na vijftien jaar toch een beetje was uitgewoond.

"Een soloartiest als David Bowie kan het zich veroorloven om op elke plaat de spelregels te veranderen. Bij een band lukt dat niet. Je kunt moeilijk tegen de zanger zeggen dat je hem deze tournee niet nodig hebt. Ons handelsmerk werd tegelijk een keurslijf. Kijk: met Air hebben we ons statement gemaakt, en gezegd wat er te zeggen was. Nu is het aan de nieuwkomers. We zullen wel nog live blijven optreden, want daar is de magie er wél nog. Op het podium blijven de emoties intact, maar in de studio waren we doodgebloed."

Jaren geleden al had Nicolas Godin zichzelf erop betrapt dat muziek nog maar een klein deel van zijn dagen vulde. Hij nam zich voor om pianolessen te nemen. Als tiener had hij als autodidact geprobeerd om het instrument meester te worden, en dat was net genoeg gelukt om er een popband mee te beginnen. Maar nu zocht hij iets anders.

De muzikant ging zich verdiepen in het werk van Johann Sebastian Bach. Niet dat hij op dat moment erg vertrouwd was met klassieke muziek. Godin was opgegroeid met soundtracks, en de enige noties die hij van klassiek had, werden hem aangereikt via de filmscores van John Barry en Ennio Morricone. Ook zijn Franse achtergrond zat daar voor iets tussen.

"Ik heb Engelse vrienden, en als die muziek componeren komen ze als vanzelf bij een popsong uit. Pop en rock maken heel erg deel uit van de Angelsaksische cultuur. In Frankrijk is dat veel minder het geval. Als ik piano speelde, was dat veel vrijer. Ik spéélde gewoon. Soms ontstond er een echte song, maar net zo vaak kwam ik uit bij instrumentale moodmuziek."

Godin besloot om de composities van Bach waar hij mee in de weer was op te nemen. Of juister: ze naar zijn hand te zetten. Er werd geknipt, geplakt, en vrijelijk geïmproviseerd. Het resultaat is Contrepoint, een plaat die weliswaar gebaseerd is op werk van de klassieke componist, maar tegelijk royaal de ruimte laat om de persoonlijkheid van Godin te laten doorschemeren.

"Ik wil dat mensen naar de nummers kunnen luisteren zonder te beseffen dat het Bach is", legt hij uit. "Mijn voornaamste betrachting was om een betere muzikant te worden. Doordat ik mezelf als tiener piano had leren spelen, miste ik een hoop technische bagage. De voorbije drie jaar heb ik elke ochtend een paar uur geoefend. Eens ik de songs had, ben ik in de studio nog twee jaar in de weer geweest. Contrepoint is dus het resultaat van vijf jaar werken.

"Pas aan het einde van het opnameproces besefte ik dat het echt een plaat kon worden. Dat was nooit de bedoeling geweest. Ik ben zelf ook helemaal geen fan van soloplaten. Ik hou veel meer van bands. De chemie tussen verschillende muzikanten spreekt me enorm aan. Maar uiteindelijk heb ik toch mijn verantwoordelijkheid genomen. Je moet je hart volgen, ook als je hoofd dat tegenspreekt."

Nicolas Godin. Beeld rv
Beeld rv

Niet-intimiderend genie

Ik vraag Godin wat hij precies geleerd heeft door het repertoire van Bach te bestuderen. Er valt een lange stilte. "Louter op melodisch vlak valt hij niet te overtreffen. Eigenlijk heeft hij alles al gedaan. Bach is een genie, maar hij intimideert je niet. Bij Beethoven en Chopin ligt dat anders. Als je iets van hen speelt, voel je je als vanzelf waardeloos. Bach is veel inclusiever: hij verwelkomt je met open armen.

"Gek, trouwens: als je vandaag aan klassieke componisten denkt, stel je je daar altijd oude grijze mannen bij voor. Terwijl de meesten hun grootste werken natuurlijk ook op jongere leeftijd hebben bedacht. Vergis je niet: er waren veel componisten toen, en vandaag tellen alleen de allerbesten nog mee. Logisch: over honderd jaar zal men ook nog naar The Beatles luisteren. Het grote verschil is dat in de twintigste eeuw de studio-opnamen werden uitgevonden. Los van het feit dat het geweldige songs zijn, draagt ook de manier waarop George Martin The Beatles heeft vastgelegd bij tot de composities.

"Of neem Thriller van Michael Jackson: op alle vlakken een meesterwerk. Dus dat zal overleven. In de klassieke wereld bestaat er niet zoiets als een definitieve uitvoering. De enige waarheid die ze daar hebben is de muziek zoals die op partituur bestaat. Voor de rest is er veel ruimte voor vrije interpretatie. Dat maakt klassieke muziek ook zo mooi: je hoort het originele stuk, én de visie van de dirigent.

"Ik vond het alleszins een kick om onder elke compositie de credit Bach/Godin te zetten. Tijdens de opnamen heb ik wel eens schaamte gevoeld. Is het niet te pretentieus, allemaal? Maar de magie is bewaard gebleven, en ik ben verdomd trots op deze plaat."

Contrepoint is verschenen bij Because en wordt verdeeld door Warner. Nicolas Godin komt op 10 november naar het Vaudeville Theater in Brussel. Kaartjes via www.ticketmaster.be.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234