Dinsdag 26/05/2020

InterviewEdel Rodriguez

‘Ik durf de vergelijking maken tussen Trump en de nazi’s, ja’: deze man bedacht iconische Trump-covers

Het werk van Edel Rodriguez op de covers van 'Time' en 'Der Spiegel'.Beeld Edel Rodriguez

Het (getekende) gezicht van Donald Trump dat wegsmelt, het haar van Trump dat vuur vat. De Trump-covers die de Cubaans-Amerikaanse cartoonist Edel Rodriguez creëerde voor Time Magazine en Der Spiegel zijn wereldberoemd geworden. Voor de cartoonist zelf zijn het meer dan grappige tekeningetjes.

Met Donald Trump weet je nooit. Tot, pakweg, een maand geleden leek weinig de herverkiezing van Amerika’s meest controversiële president ooit in de weg te kunnen staan. De impeachmentprocedure draaide op niets uit, de Democratische oppositie strompelt door een lastig nominatieproces en Trump leek te gloriëren in zijn schijnbare onaantastbaarheid.

Toen kwam Covid-19 en reageerde de president zoals hij altijd reageert: wispelturig, onvoorspelbaar en onwetenschappelijk. Alleen staan er ditmaal vele levens van gewone Amerikanen op het spel.

Hoe dat gaat uitpakken, weet uiteraard ook Edel Rodriguez niet. Te verwachten valt dat Trump toch weer op zijn rechts-populistische stokpaardjes gaat rijden. Zelfs het ‘buitenlandse’ coronavirus krijgt bij hem een duistere lading.

“Trump zal migratie gebruiken om steun te krijgen bij de harde lijn van de Republikeinen en om meer stemmen te halen bij de kiezers”, voorspelt Rodriguez. “Net zoals bij de vorige verkiezingen zal het migratiethema opnieuw belangrijk worden. Ik merk wel op dat dit in Europa niet anders is. Rechtse en extreemrechtse partijen gebruiken in Europa ook dit thema om kiezers aan te trekken.”

Wie maakt het meeste kans om Trump te verslaan?

Rodriguez: “Amerikanen denken in termen van dollars. Op dit moment gaat het economisch vrij goed in de VS. De geschiedenis leert ons dat de president die voor een goed draaiende economie zorgt, meestal opnieuw verkozen wordt. In 2004 kon Bush ook aan zijn tweede presidentstermijn beginnen, omdat de economie goed draaide. Er waren toen zeer duidelijke bewijzen dat de mensenrechten in de Iraakse gevangenis Abu Ghraib geschonden werden, maar daar lagen de Amerikanen niet wakker van. In 2008 ging het slecht met de economie. Barack Obama gaf de Amerikanen weer hoop en dat is wellicht een van de elementen waarom de Amerikanen voor een Afro-Amerikaan hebben gekozen.

“Als een Amerikaan moeten kiezen tussen een fascist en een socialist of communist, dan zal de Amerikaanse kiezer voor een fascist kiezen. Het socialisme zoals ik dat heb gekend in Cuba heeft mijn land vernietigd en heeft ook bijna de helft van Europa vernietigd. Trump maakt nog altijd een erg goede kans om opnieuw president van de Verenigde Staten te worden.”

Beeld RV

Wapenbezit blijft een bezorgdheid bij vele burgers. De voorbije jaren vonden weer enkele schoolshootings plaats. De lobbygroepen van president Trump steunen wapenbezit, maar de jongere generatie lijkt hier kritischer tegenover te staan.

“President Trump heeft op een aantal persconferenties al gezegd dat hij de ellende van schoolshootings tegen wil houden door wapens te geven aan leerkrachten. Zulke uitspraken laten zien dat Trump niet verstandig is. Dit is de oplossing van een idioot. De logica zegt net dat er minder wapens aanwezig moeten zijn in scholen. Het is belangrijk om de veiligheid in scholen te verbeteren door het inzetten op camera’s of desnoods politieagenten. Kan je je inbeelden dat een leerkracht een wapen in zijn tas of broekzak heeft zitten? Hoe intimiderend is dat voor kinderen?

Uw laatste cover in Der Spiegel was Donald Trump die als King Kong aan het Washington Monument hing. Wat wou u ons vertellen?

“De scène waarbij King Kong op het Empire State Building stond terwijl vliegtuigen hem probeerden neer te schieten heeft me altijd geïntegreerd. Ik heb twee elementen vervangen: het Empire State Building voor het Washington Monument en de ene aap voor een andere aap. Ik wou aantonen dat het zeer moeilijk is om deze aap te doen vallen. Trump positioneert zich boven de rest van de burgers en komt voorlopig met alles weg.”

Nog voor Trump verkozen was, prijkte op de cover van Time twee keer een cartoon van u met de inmiddels iconische meltdown van Donald Trumps gelaat. Hoe kijkt u daarop terug?

“De meeste journalisten en analisten schrijven over wat er gebeurd is. Weinigen maken voorspellingen over de toekomst. Een kunstenaar heeft echter de mogelijkheid om na te denken over mogelijke scenario’s en die te schetsen. Ik probeer te zien welke richting Trump zal nemen.

“Het is moeilijk te voorspellen, maar Trump zijn handelingen en uitspraken voorspellen onzekere tijden. Ik durf een vergelijking te maken met de tijd dat Hitler en de nazi’s opkwamen in Duitsland. Mijn vrouw haar familie is afkomstig uit Praag. De helft van haar familie is gestorven in Auschwitz. Ook zij hadden lange tijd gedacht dat de Holocaust nooit zou gebeuren. Er zijn nu voortekenen die gelijkenissen vertonen. Migratie wordt sterk naar voren geschoven en er wordt meer en meer over identiteit en naties gesproken.

Dat is een forse vergelijking.

“Als je hoort dat Trump zegt dat Mexicanen verkrachters en misdadigers zijn, dan moet je in deze uitspraak alleen maar het woord Mexicanen vervangen door Joden om te weten waarover dit gaat. Met mijn cartoons probeer ik mensen te waarschuwen voor signalen die gelijkenissen hebben met het verleden. Zo tekende ik Trump met een masker van de Ku Klux Klan om aan te tonen dat Trump een totale racist is.

“Mensen moeten risico’s durven nemen. Ik ben gezegend door de vrijheid waarmee ik kan werken. Ik heb geen hoofdredacteur die me zegt wat ik moet doen of een eindredacteur die mijn woorden bijschaaft. Ik heb ook geen werknemers die van mij afhangen. Ik ben mijn eigen baas en ik neem risico op mijn manier. Wie risico’s neemt, heeft kans om vooruitgang te boeken.

Beeld rv

Was dit ook uw motivatie om uw beroemde cartoon over Trump die het Vrijheidsbeeld onthoofdt te tekenen?

“Trump is een extremist en terrorist die elke dag met zijn uitspraken en handelingen de Amerikaanse democratie ondermijnt. Met deze cartoon wou ik mijn boodschap duidelijk maken. Het Vrijheidsbeeld is symboliek voor de vrijheid van Amerika.

In 2019 werd Julian Assange gearresteerd in de Ecuadoraanse ambassade van Londen. Hij dreigt uitgeleverd te worden aan de VS. Zijn proces zal bepalend zijn voor de persvrijheid. Hoe kijkt u naar hem?

“In het begin las ik wat hij op WikiLeaks publiceerde, omdat ik het belangrijk vind om informatie vanuit verschillende bronnen te raadplegen. Toen Julian Assange zijn informatie echter als wapen begon te gebruiken, heb ik afstand genomen van deze bron. Assange is beginnen samen te werken met de Russen en heeft informatie gebruikt om andere landen aan te vallen. Hij weet goed genoeg dat Russen deze informatie voor hun eigen doelen gebruiken. Rusland wil andere landen destabiliseren.

“Ik moet eerlijk zijn dat ik alle landen en intellectuelen die samenwerken met de Russen, verdacht vind. De Russen hebben mijn land Cuba vernietigd en dat willen ze nu ook met Venezuela doen. Ze hebben Assad ondersteund en ondertussen is Syrië compleet verwoest. Russen zijn niet dom. Ze spelen het machtsspel als geen ander. De migratie van Syriërs heeft grote druk gezet op Europa. Dat komt Rusland goed uit. Poetin heeft niet liever dan dat extreemrechtse partijen in Europa met hun voorzitters zoals Le Pen, Wilders, Farage en Salvini de angst bij de bevolking aanwakkeren en uiteindelijk de centrumpartijen verzwakken en de Europese Unie laten imploderen.”

U twitterde onlangs een cartoon met Nancy Pelosi die in de handen klapt voor baby Trump?

“Deze cartoon heb ik gemaakt nadat Pelosi in de handen had geklapt voor de speech van Donald Trump in het parlement. Het is zoals een moeder die haar baby aanmoedigt wanneer die zijn eerste stapjes zet. Voor de impeachmentprocedure heb ik al in mijn cartoons laten zien wat de rol is van Pelosi in de Amerikaanse politiek. Zij wordt met de dag belangrijker.

“Met mijn Cubaanse roots durf ik over alle taboes spreken. Ik spaar mijn kritiek voor niemand. De realiteit van mijn land is zo dramatisch en ellendig dat Cubanen een zeer sterk gevoel voor humor hebben ontwikkeld. Net zoals in Cuba lach ik hier met alles wat er gebeurt.”

Toch lijkt zelfs de vrijheid van cartoonisten in Amerika niet evident meer. Waarom heeft The New York Times besloten om geen politieke cartoons meer te publiceren?

The New York Times gebruikte in het verleden cartoonisten van andere landen. Het is zeer moeilijk om dat te gebruiken in de Amerikaanse politiek. Cartoons maken is moeilijk, maar politieke cartoons maken ligt nog gevoeliger. Het was dom van The New York Times om niet met een eigen cartoonist te werken die hun politieke cartoons maakte.”

Beeld rv
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234