Woensdag 28/07/2021
Guillaume Bijl: ‘Ik ben geen politicus, ik ben een fantasiekunstenaar.’

InterviewGuillaume Bijl

‘Ik denk toch regelmatig: godverdekke, dat was goed’

Guillaume Bijl: ‘Ik ben geen politicus, ik ben een fantasiekunstenaar.’Beeld Wouter Maeckelberghe

Guillaume Bijl maakt al veertig jaar lang furore met zijn levensechte installaties van autorijscholen, sauna’s en supermarkten. Nu is er een tentoonstelling met klein maar fijn werk. “Er zijn er wel een paar waarvan ik zeg: godverdekke, dat was goed.”

Het is de eerste keer dat alle alle multipels (kunstwerk in oplage, red.), edities en posters van beeldend kunstenaar Guillaume Bijl (74) samengebracht worden in één tentoonstelling. “Als ik een multipel maakte, gebeurde dat bijna altijd op aanvraag van galeristen, van goede doelen, of om de kosten te dekken van de grotere installaties. Toen Johan (Pas, van het KASK in Antwerpen, red.) mij vroeg om een tentoonstelling en boek hierover te maken, heb ik eerst nee gezegd. Ik was er een beetje bang voor, maar nu ik het hier allemaal bijeen zie, vind ik het toch interessant. Het vormt toch een mooie introductie tot mijn oeuvre. Er zijn er wel een paar waarvan ik zeg: godverdekke, dat was goed. (lacht)” Het is een retrospectieve in miniatuur. Ik kan hier aan zelfreflectie doen.

U wilde naar eigen zeggen de westerse mens uitbeelden, een archeoloog zijn van onze tijd. Hoe kwam u daarvoor bij uw installaties uit?

“Van mijn 15 tot mijn 25 heb ik voornamelijk geschilderd. Ik was een autodidact, ik bezocht alle musea met autostop. Ik werd beïnvloed door David Hockney, door de abstracten, door de hele kunstgeschiedenis eigenlijk, maar laten we zeggen dat de conceptuelen mij het laatste duwtje richting de readymade (een voorwerp dat uit zijn oorspronkelijke context wordt gehaald en in een kunstcontext gaat dienen, red.) hebben gegeven. Ik heb in ’79 dan mijn pamflet Kunst Liquidatie Project geschreven, waarin de overheid zogezegd opriep om alle kunstruimtes te transformeren in ‘nuttige’ ruimtes, en heb kunstruimte Z omgevormd tot een autorijschool.”

Hoe koos u uw onderwerpen: een supermarkt, een huwelijksbureau, een turnzaal…?

“Waarom ik koos wat ik koos? (lacht) Omdat ik er zelf zo weinig mogelijk mee te maken wilde hebben. Ik wilde de banaliteit tonen, hoe oppervlakkig het soms allemaal was.”

Op de tentoonstelling zijn ook heel wat posters va Bijl te zien. Beeld Wouter Maeckelberghe
Op de tentoonstelling zijn ook heel wat posters va Bijl te zien.Beeld Wouter Maeckelberghe

Sommige werken waren volop maatschappijkritisch, zoals Ein neuer Politiker of de atoomschuilkelder, andere waren lichter van toon.

“Kijk, we leven niet in de ideale maatschappij. Verre van. Ik heb mijn bedenkingen bij onze beschaving en onze maatschappij, dat kan allemaal veel beter. Ik verlang in feite naar een betere wereld. Vanwaar dat komt? Tja, op je zestien ben je ontevreden met de maatschappij, je voelt je gediscrimineerd in je licht anarchistisch gedachtegoed en je gaat jezelf uitdrukken. Mijn werk is in die zin ook een soort therapie. Dat en een soort visuele archivering van zaken waar ik zelf niet veel mee te maken wil hebben, in de hoop op een betere toekomst voor ons allen.”

Wat opvalt, is hoeveel humor er in zit. Hoe belangrijk is die voor u?

“Ja, belangrijk, hè. Als je jong bent, denk je: ik wil de wereld veranderen. Maar intussen vind ik het al waardevol als je je visie kan geven op een relativerende, humoristische manier. Ik ben geen politicus, ik ben een fantasiekunstenaar. Het publiek krijgt in mijn installaties een soort trompe-l’oeil, een vervreemding, een afstand ten opzichte van onze realiteit gepresenteerd. Als een kijker dan geïrriteerd of verrast of kwaad wordt of in de lach schiet, dan vind ik dat een goede evaluatie van mijn werk.”

Uw werk overspant veertig jaar. Hoe heeft u de wereld zien veranderen?

“Ik ben een exponent van de jaren zestig, een oude hippie bij wijze van spreken, al heb ik nooit tot een groep behoord; ik ben een individu. Maar in de jaren zestig en zeventig, met de betogingen tegen de Vietnamoorlog, het ontstaan van de hippie- en punkbeweging, dacht ik dat het allemaal beter ging worden. Maar in feite is het allemaal slechter geworden, zowat alles is intussen verboden. We zijn veel bekrompener geworden.”

Wat doet dat met u?

“Ik doe verder. Ik ga door met mijn tijd te visualiseren en de wereld een spiegel voor te houden. En met mijn doe-het-zelftherapie. (lacht)

Guillaume Bijl. Multipels & Edities, tot 14/2 in Koninklijke Academie voor Schone Kunsten Antwerpen. www.ap-arts.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234