Donderdag 27/06/2019

Dans

“Ik denk dat je pas echt een goede maker kunt zijn als je je ego ook opzij kunt zetten”

Lisbeth Gruwez. Beeld Francis Vanhee

Sinds het gezelschap Voetvolk elf jaar geleden werd gevormd, danste Lisbeth Gruwez in alle voorstellingen tot nu. Met The Sea Within, een voorstelling die vertrekt uit meditatie, laat ze het dansen over aan tien danseressen. 

“Heb je ooit al gemediteerd?” 

Een interview met Lisbeth Gruwez loopt in twee richtingen: een journalist stelt vragen, en soms stelt de danseres er zelf eentje terug. Maar we moeten helaas negatief antwoorden. “Da’s niet erg, hoor”, lacht Gruwez. “Maar we hebben deze voorstelling gemaakt door elke dag te beginnen met een halfuur te mediteren. Samen in een cirkel zitten en samen ademen. In plaats meteen te vragen: ‘Hoe was je dag gisteren?’ Geen gelul, dus. Zodra we de zaal binnenkwamen, hebben we geoefend op een andere vorm van communicatie.”

The Sea Within, zoals de nieuwste voorstelling van Gruwez’ dansgezelschap Voetvolk heet, gaat over verbondenheid en vertrekt vanuit meditatie. De werktitel was niet voor niets Thoughts for Meditation. “Maar die titel legt te veel uit. The Sea Within refereert aan een stilteplek, het water binnenin je. Als je de deur openzet en je laat dat water naar buiten stromen, glijdt dat het landschap in. Zo kun je zonder conflicten in dat landschap opgaan.”

Een voorstelling “zonder botsingen”, zoals Gruwez het verwoordt. Niet eenvoudig, met tien dansers op het podium – de grootste cast in de geschiedenis van Voetvolk. “De choreografie is als een chaos die zichzelf ordent. Er zijn afspraken en spelregels, maar de dans ligt niet vast. Die blijft evolueren. De dansers nemen nieuwe beslissingen en de bewegingen vernieuwen zichzelf voortdurend.”

Dat wil niet zeggen dat er op de scène zomaar wat gebeurt. Gruwez omschrijft zichzelf als “een megacontrolefreak”. Maar The Sea Within is zachter dan haar eerdere werk, vindt ze. Vrouwelijker, ook. Vandaar dat de dansers allemaal vrouwen zijn. “Een vrouwenlichaam staat het dichtst bij mezelf”, legt Gruwez uit, die groot werd bij Wim Vandekeybus en de inmiddels in opspraak gekomen Jan Fabre. “Ik heb heel veel voor mannelijke choreografen gewerkt en de eerste stukken die ik zelf maakte, waren beenhard. Heel rauw. Maar op een bepaald moment loopt die straat dood en wil je iets anders ontdekken.”

Liesbeth Gruwez: ‘In mijn beginjaren had ik een heel groot ego. Je hebt prestatiedrang, je wilt ergens geraken, dus je wilt gewoon de beste zijn in alles.’ Beeld Francis Vanhee

Ze zocht naar een ander perspectief. Wat verklaart waarom ze, voor het eerst sinds Voetvolk elf jaar geleden het licht zag, niet zelf op het podium staat. “Ik dacht: misschien moet ik eens van een afstand kijken. Ik wilde weten of ik mijn ideeën kon doorgeven of vertalen naar een groep. Als je over meditatie praat en over verbondenheid, moet je jezelf kunnen temmen. Een heel moeilijke oefening. In mijn beginjaren had ik een heel groot ego. Je hebt prestatiedrang, je wilt ergens geraken, dus je wilt gewoon de beste zijn in alles. Maar ik denk dat je pas echt een goede maker kunt zijn, als je dat ego ook opzij kunt zetten. Het was een heel goede oefening om niet mee te dansen. Al vind ik het nog heel fijn om met de dansers op de vloer samen naar bewegingen te zoeken. Zo kon ik mijn ego voldoende botvieren. Maar het was een goede keuze, die me deugd heeft gedaan.”

Niet dat Gruwez het dansen nu zal laten. Ze tourt nog met het drie jaar oude Lisbeth Gruwez Dances Bob Dylan – “zouden we eigenlijk tien keer spelen, maar dan wint die mens de Nobelprijs” – en zelfs tijdens ons gesprek doet ze bewegingen voor, om het verschil tussen ‘staccato’ en ‘fluïde’ te tonen. En ze legt uit dat je al dansend een pint kunt bestellen of de trap kunt opgaan. “Natuurlijk waren er momenten waarop ik wilde ingrijpen om de dingen te ordenen. Maar ik moest het laten ontstaan, ik moest wachten tot het uit henzelf kwam. Door niks te verbergen en niet te doen alsof ik meer weet, ontstaat er iets heel moois.”

Zenmaster

“Soms moet je kunnen toelaten dat iemand een kemel slaat. Dat was misschien het mooiste aan dit hele project: het respect waarmee we gewerkt hebben. We hebben heel hard gewerkt, er zijn traantjes gevloeid: we zijn heel diep gegaan. Ik had me voorgenomen: ik ga proberen niet te roepen en geduld proberen te oefenen. Als een zenmaster. Maar de zenmaster ging ’s avonds niet altijd mee naar huis. En dan kon ik weleens een fles wijn kraken ter compensatie van al dat geduld.”

Inmiddels omschrijft ze zich zelfs als een moederkloek, tegenover haar cast. “Ik wist niet dat ik dat in mij had”, lacht ze. “Maar nu strijk ik hun T-shirtjes.”

The Sea Within. Tot 24 november in KVS, Brussel, tot 15 juni op tournee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden