Maandag 18/11/2019

Expo

"Ik ben niet bang van wat mensen over mijn foto's denken. Voor mij klopt het"

De zus van Zoë Parton als model. Beeld Zoë Parton

Zoë Parton was negen, toen ze haar oudere zus verloor in een verkeersongeluk. Ze maakte er een indringende en persoonlijke zwart-witreeks over die nu te zien is in de Ingrid Deuss Gallery. 

De 25-jarige fotografe Zoë Parton broedde al langer op het idee om een fotoreeks te maken over haar oudere zus Sofie. Toen ze voor haar opleiding aan Narafi een eindwerk moest maken, zag ze haar kans schoon om zich te verdiepen in de leefwereld van Sofie. Haar reeks Sofie. .ɘiʇoƧ bleef niet onopgemerkt en werd geselecteerd voor onder meer het gerenommeerde fotofestival BredaPhoto. Vanaf dit weekend stelt ze de foto's ook tentoon in Antwerpen. 

Wanneer we eerder deze week de galerij van Ingrid Deuss binnenwandelen, was ver het enige wat al ophing een groot glas met Sofie haar naam in spiegelbeeld. Sta je schuin tegenover het glas, dan zie je haar naam juist verschijnen. Sta je er recht voor, dan zie je niets. Zoë is nog volop bezig met de opbouw van haar expo.

Je brengt verschillende plaatsen, voorwerpen en personen in beeld. Waarom associeer jij die met Sofie? 

Parton: "Ik ben op zoek gegaan naar manieren om mijn gevoel visueel over te brengen. Met een vijftal volle verhuisdozen met spullen van Sofie, heb ik me opgesloten in mijn kamer en ben ik erin gaan graven. Een aantal voorwerpen die me aan haar doen denken, heb ik gebruikt in de foto's. Bijvoorbeeld de lange rok, het laatste kledingstuk dat ze kocht, heb ik in de foto's verwerkt. Dat was toevallig een engelachtige rok, dus dat klopte voor mij."

Zoë Parton maakt gebruik van het laatste kledingstuk van haar zus: een engelachtige rok. Beeld Zoë Parton

"De laatste kerst die Sofie meemaakte, heeft ze mama een decoratieve schotel cadeau gedaan. Een jaar na haar overlijden is die gebarsten, we weten nog steeds niet hoe dat komt. Dat gebruik ik symbolisch in mijn foto. Ik zoek naar verschillende linken met Sofie. Dat kan een link zijn die ik maak in mijn hoofd, maar dat kan ook een plaats zijn. Het zuiden van Frankrijk doet me altijd aan haar denken. Elke zomer hebben we daar samen doorgebracht en de mooie herinneringen komen dan weer naar boven. Een week ben ik naar die plaats teruggekeerd. Met die insteek, in mijn hoofd en in mijn hart, ben ik beginnen fotograferen."

Het wolkje: Zoë Parton haar kinderlijke link met haar overleden zus Sofie. Beeld Zoë Parton

Kan je een voorbeeld geven van een link die je maakt in je hoofd? 

"In de reeks zitten foto's van een wolkje en een regenboog. Dat is mijn kinderlijke interpretatie die naar boven komt. Als negenjarige kon ik naar de lucht kijken en denken: 'daar zit ze dan.' Ook mijn ouders en zussen, die onlosmakelijk verbonden zijn met het onderwerp, heb ik gefotografeerd. Mijn zus Sara komt vaak terug in de beelden. Zij stond tijdens het rouw- en verwerkingsproces het dichtste bij mij. We verschillen een jaar waardoor we in dezelfde leefwereld zaten en we elkaar beter begrijpen. Zij lijkt fysiek het meeste op Sofie. Mijn papa heb ik bijvoorbeeld duidelijk in beeld gebracht, maar andere foto's zijn veel subtieler. Dan gebruik ik reflecties of zijn ze wazig."

De papa van Zoë Parton als model. Beeld Zoë Parton

Je vertelt het verhaal van Sofie en Zoë. Je zus is aanwezig in de foto's, maar zit je er zelf ook in? 

"Soms heb ik mezelf erg bewust in de beelden verwerkt. Er zitten een paar zelfportretten in: ik sta op de foto met een versleten poster die op haar kamer hing, alsook met de gebarsten schaal. Dat is een tastbare en directe link naar Sofie. Bij andere foto's zie je me niet, maar ben ik wel aanwezig. Dat ligt aan de manier waarop ik het gefotografeerd heb. Op dat moment is ze erg dicht bij mij, dat is mijn Sofie-moment."

In de Ingrid Deuss Gallery
zal Zoë veertien van haar werken tentoonstellen. Er zal ook een boekje liggen waarin nog meer foto's staan, vergezeld van een ontroerend stukje tekst. Tijdens de expo wil ze afstappen van de bijhorende tekst. De foto's staan op zich, dat geeft het publiek de vrijheid om er zelf eens over na te denken. 

"In ons gezin heeft iedereen het verdriet op zijn eigen manier een plaats gegeven", zegt Zoë Parton met een zachte stem. "Mama heeft er veel over geschilderd en papa is creatief geweest met tekst. Daarom begrepen ze mijn drang om erover te fotograferen. De teksten in het boekje zijn geschreven door mijn ouders. Ik vind het leuk dat ik mijn gevoel in de foto's duidelijk kan maken via de teksten die zij schreven."  

Je fotoreeks is in zwart-wit. Ze zijn mysterieus en hebben een donker kantje. 

"Het is misschien een beetje cliché, maar in dit onderwerp denk ik niet in kleuren. Ik bekijk het onderwerp zeer zwart-wit. Ik hou trouwens niet van de harde reportage- en studiofotografie. Puur technisch fotograferen zegt me niets, ik doe dat liever op gevoel. Voor mij mag het wat creatiever en moet het niet altijd duidelijk zijn waarover het gaat. Mensen aanzetten tot denken en intrigeren met sfeer is toch veel leuker?" 

Beeld Zoë Parton

Denk je dat, door het gevoelige en persoonlijke onderwerp, mensen geen kritiek gaan durven geven? 

"Dat gevoel heb ik niet, maar ze moeten zich niet inhouden voor mij. Toen ik met het project bezig was, zeiden ze op school: 'doe het zo en zo.' Maar net omdat het zo persoonlijk is, durf ik zeggen dat ik het beter weet. Het is mijn verhaal, ik ken dit het beste. Het gaat over mijn verdriet. Dat is misschien een nadeel: het is zo persoonlijk, dat ik niet van iedereen kan verwachten dat ze het goed vinden." 

Galeriehouder Ingrid Deuss is alvast zeer gerust over de tentoonstelling. "Ik ben zelf erg gevoelig en laat me leiden door mijn buikgevoel en emoties. Het verhaal
an sich is aangrijpend, maar ook de manier waarop Zoë het in beeld brengt met die subtiliteit, spreekt mijn emoties aan.  Ik vind het erg sterk werk voor zo'n jong meisje, daarom wou ik haar werk een platform geven." 

Van 1/4 tot 29/4 in Ingrid Deuss Gallery, Antwerpen. ingriddeussgallery.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234