Dinsdag 21/05/2019

Tine Reymer

"Ik ben gewoon dapper"

Beeld Diego Franssens

Met haar familienaam in hoofdletters gaat ze zingen. Misschien had Tine Reymer wel 40 jaar nodig om dat te durven. Durven proberen: zo wordt het leven rustgevend én opwindend. "Als je je talent geen aandacht geeft, kwijnt je ziel weg."

De man met rijke snor die haar 'tot straks' kust (en volgende week 50 wordt, dát is slikken!) is Peter Van den Begin. Hij gaat filmen. Maar stel je verder aan deze Antwerpse keukentafel geen voortdurend theater voor. "Op weg naar mijn piano passeer ik de wasmachine", zegt Tine Reymer (40) later.

Wat toont: dit is een gezin met twee opgroeiende dochters en dat moet draaien. Muze of niet. Wel grappig, en meteen een tip voor wie hier op bezoek komt: op het stootkarretje met de aperitieven staat tussen de flessen porto en whisky ook Le Chat, wasverzachter. "Die fles is al twee weken onderweg naar boven."

Als je wat geluk hebt, kun je nu op de radio 'Bittersweet' horen. Een liedje dat Tine Reymer schreef en zingt, single van een cd die in het voorjaar zal uitkomen. Een song over angsten, en in de wereld van 2014 met dreiging van IS, ebola én oncontroleerbare Kamerdebatten lijkt dat marketinggewijs het juiste moment.

Toch twee jaar geleden al geschreven. En al eens gezongen tijdens de Radio 1-sessies van eind vorig jaar. "In een interview met Focus Knack heb ik verteld dat ik het gevoel heb dat iedereen banger gemaakt wordt dan zou moeten, zeker in dit stukje paradijs in het westelijk halfrond, maar eigenlijk hoeft het niet zo vergezocht. Die grote angsten probeer ik nog buiten te houden, omdat ik te veel te snel laat binnenkomen."

"Bij een wandeling op een pier zag ik ooit een klein zwart vogeltje zitten. Dat deed me denken aan een verhaal van Tom Pintens. Die was op reis en tijdens het zwemmen vloog er een hele grote, bijna prehistorische, vogel over hem heen. Dat klein vogeltje op die pier werd een hele zwerm, bijna als in Hitchcocks 'The Birds'. 'Bittersweet' is het gevolg daarvan, maar het is eigenlijk heel abstract. Anders songs zijn vaak veel verhalender."

Maar die kleine angsten, in jezelf, die zijn er blijkbaar toch voortdurend.
Tine Reymer: "Voor ik mama werd, dacht ik: als ik ooit kinderen heb, ga ik veel relaxter zijn, zekerder, met minder angsten. Het grote tegendeel is ondertussen bewezen. Als Thelma (haar jongste dochter, RVP) van de trap komt, zie ik haar al bijna met een halfbloedend hoofd op de grond liggen. Er is alleen maar vertwijfeling en grote verantwoordelijkheid bijgekomen."

Zoals je dat zegt, betekent het wel dat die angsten er bij jou al van kindsbeen in zaten. Kun je dan nu, terugkijkend, de vinger leggen op een moment waarop die gegroeid zijn?
"Ik ben te vroeg geboren en heb een paar weken in een couveuse gelegen. Mijn ouders kwamen wel elke dag langs maar veel fysiek contact was toen niet mogelijk. Vandaag ben ik immens gevoelig en soms denk ik dat dit van toen komt. In zo'n glazen bakje met fel daglicht en een kwaaie zuster die je een papfles in de mond duwt... misschien geeft dat een begin dat niet zo stevig is. Een paar jaar terug kwam ik in de Kringloopwinkel en stond ik plots oog in oog met eenzelfde soort couveuse als waar ik in lag. Ik stond aan de grond genageld."

"Natuurlijk kun je je daar helemaal niks van herinneren en het is wat te simpel om te zeggen: toen is het begonnen. Maar het is niet onmogelijk. Tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben de Duitsers gruwelijke proeven met baby's gedaan. Ze werden allemaal gevoed en verzorgd, maar sommigen werden nooit aangeraakt. Die laatste zijn allemaal na een paar maanden gestorven. Als boreling ben je toch een kwetsbaar vogeltje."

Misschien zou Tine Reymer, als ze vandaag acht jaar oud was, 'hoogsensitief' genoemd worden.
"Hoe komt het dat ik in elk restaurant vraag om de muziek wat zachter te zetten? Of als mijn kinderen te veel roepen, ik liever oordopjes zou gebruiken? En als ik in de auto zit en een zonsondergang zie, blijf ik zolang kijken dat ik altijd bijna een accident heb. Een journaliste heeft die term 'hoogsensitief' ooit eens laten vallen en toen ben ik daarover gaan lezen. Alles wat in die boeken stond, herkende ik."

"Al vind ik de term nogal zweverig en veegt mijn dokter dat altijd van tafel. 'Dat is gewoon je lever die niet goed functioneert', zegt hij dan. Tegelijk zijn twee mensen op vijf zo sensitief. Er is dus eigenlijk niks mis mee."

En toch durf je nu gaan zingen onder REYMER. Je zei: 'Ik durf eindelijk buitenkomen zonder pseudoniem.' Dat klinkt helemaal niet angstig.
(glimlacht) "Het is een soort van coming-out. Reymer vond ik altijd een hele lelijke naam. Ik dacht: 'Als je Agnes Obel heet, ja dan...' Maar Tine Reymer? Dat klinkt toch echt als een Vlaams meiske. Wat niks te maken heeft met internationale overwegingen, maar toch."

"Het was Tom Hautekiet, die het artwork van mijn cd doet, die plots zei: 'Waarom gebruik je niet gewoon REYMER?' En het klopt wel. Al schrijven ze nu dat ik aan mijn eerste soloplaat toe ben, wat dan weer niet juist is. Bij Billie King was ik net zo goed degene die alle muziek en alle teksten schreef, en ik was de baas. Maar in de perceptie was dat een groep. REYMER is een stap verder in het schrijven en muziek maken."

Moest je daar 40 voor worden? Om dat te durven? En ook om jezelf de tijd, de rust en het geduld van enkele jaren te gunnen om deze cd te maken?
"Als mensen me eerder vroegen wat ik deed, vond ik het altijd pretentieus en gênant om te zeggen: ik ben zangeres en ik schrijf liedjes. Nu denk ik: fuck it. Ik ben singer-songwriter en ik ben daar trots op. Waarbij vooral dat tweede deel heel belangrijk is."

"Of daar rust voor nodig was? Het is heel dubbel. Aan de ene kant wilde ik een paar jaar heel erg bezig zijn met baby's en peuters, aan de andere kant voelde ik me soms een kamerplant die niet genoeg water kreeg. Ik wilde een perfecte moeder zijn, maar achteraf besef ik dat ze niet waren gestorven als ze eens drie dagen per week in de crèche hadden gezeten in plaats van maar één. Het begon te wroeten. (lacht) En op de plaat staan daardoor redelijk wat depressieve teksten."

Ze denkt even na. En zegt dan: "Iedereen heeft zijn talent. Bij de ene is dat schrijven, bij de andere auto's repareren, iemand anders kan lekkere pistolets bakken. Maar als je dat talent niet de aandacht geeft die het verdient, dan kwijnt je ziel weg. Dan voel je jezelf verschrompelen. Nu denk ik: waarom heb ik zo veel tijd in acteren gestoken, terwijl ik in feite wilde zingen en schrijven?"

Jeroen Meus zei hier enkele weken terug dat het probleem met talent kan zijn dat je niet zomaar weet wélk talent je hebt. Je kan een goede kok zijn, maar misschien ook een geweldige gitarist.
"Ik denk de laatste tijd dat ik misschien wel een goede tapijtenweefster zou kunnen zijn. Omdat ik, en Peter vindt dat ook, heel goed kleuren en materialen kan combineren. Ik heb zelfs al een naam voor een zaak: Tapis'soeur."

"Soms zie ik studenten van 20 en denk ik: shit, ik was gisteren toch ook nog 20? Maar neen. Knip, en je bent 40. Als het zo snel vooruitgaat, moet ik dus misschien wel nog andere dingen proberen. Ondertussen is de muziekwereld, zelfs op die acht jaar sinds Billie King, enorm veranderd. Het aanbod is veel groter: het is echt vechten."

"Ik heb 25.000 euro geïnvesteerd om deze plaat te maken. Dat is dus investeren in je talent en hopen dat het ooit rendeert. En dan heb je airplay op de radio nodig, en hoop je dat ze op hun wekelijkse playlistvergadering jouw plaat willen meenemen en dat daar dan concertprogrammatoren op inhaken."

Je noemt dat mooi 'investeren in je talent'. Durven proberen, komt het daarop aan?
"Het is in ieder geval een onweerstaanbare drang. Zeker na een paar jaar als huismoeder. En liever gisteren dan morgen. Aan de andere kant had ik geen baas en geen deadline en dan gebeurt het dat je in plaats van te schrijven, denkt: tiens, de meisjes hebben sloefkes nodig. Ik heb dus ook veel tijd verscheten."

"Twee keer heb ik uiteindelijk een week een appartement in Oostende gehuurd en me daar met mijn laptop en mijn instrumenten opgesloten. Dat was fantastisch. Daar zijn een heleboel aanzetten ontstaan en dat was nodig. Hier thuis passeer ik onderweg naar mijn repetitiekot en mijn piano toch ook altijd de wasmachine."

Beeld Diego Franssens

Maar de muze moet dan verplicht wel meekomen naar Oostende.
"Ik voelde dat er veel klaar zat. Dus het werkt aan de twee kanten. Ik droom heel veel. Eigenlijk droom ik non-stop en ik herinner me altijd alles. Het gebeurt dus dat ik wakker word en dat er tekst klaarzit. Dan moét ik zeggen: 'Peter, doe jij de kinderen, ik moet die vier strofen opschrijven.' De muze komt soms ook als ik onder de douche sta: ik bleef er onlangs veel te lang onder staan omdat de poort in mijn hoofd gewoon openstond."

Dat lied zal 'I dream' heten en gaat over Lucas, haar zeven jaar jongere broer die in 2003 verongelukte.

Hier aan de keukentafel zingt ze plots drie zinnen.

'I know how to pull my hair out of my head.
(...)
It's been a long way down,
It will be a long way back up.'

Is er een Tine Reymer vóór dat ongeluk in 2003 en een erna? Of anders: zit je broer ondertussen in alles wat je schrijft?
"Heel lang was ik veel wankeler en angstiger dan ik wilde zijn. En er is alleszins een leven deel 1, en een leven deel 2. We zijn nu elf jaar verder en je vindt wel een manier om verder te leven, maar ik voel in mijn lijf dat het er nog altijd zit. Alleen is het hele scherpe en harde verdriet zachter geworden. En als ik zie dat mijn ouders dat op een goede manier overleefd hebben, voel ik: het is dus enigszins mogelijk, je kind verliezen en toch verder leven. Maar het heeft mijn angst als moeder vergroot."

"Soms kun je de impact niet inschatten, maar het gaat zeker verder dan je durft vermoeden. Dus ja: hij zit er altijd in. Op die nieuwe cd staan drie uptemponummers, de rest is heel rustig. Aan de andere kant zoek ik al sinds mijn vijftiende nummers op die in mineur zijn geschreven. Ik moet me zelf écht verplichten om een nummer in majeur te schrijven. Nu heb ik er ééntje. (lacht) Maar het heet wel 'Drown in Dirt' en het is een zeer zwartgallige tekst. Op een majeur-deuntje dus."

Zoek je die broer nog letterlijk op?
"We hebben Lucas' as verstrooid in Australië en in Italië. Hij was 22 toen hij overleed en hij had het plan om op z'n 23ste naar Australië te trekken om helikopterpiloot te worden. Dat zat heel concreet in zijn hoofd. Daarom wilden we daar een deel van zijn as verstrooien en zijn we met het hele gezin, met de urne, het vliegtuig opgestapt."

"En een jaar voor hij stierf, is hij helemaal alleen gaan fietsen in Italië. Vind ik nog altijd knap. Daar was een foto van hem gemaakt, mooi, bij een boom en een zonsondergang. We hebben kunnen achterhalen in welk dorpje die foto gemaakt was, in de buurt van het meer van Bolsena en hebben daar de camping en de boom teruggevonden. Bij die boom hebben we het andere deel uitgestrooid."

"Zijn dood zie ik bijna als een verplichting voor mezelf om van mijn leven iets te maken. Om niet op te geven en altijd de moed te hebben om voor je talent te kiezen. Van Lucas kreeg ik ooit een doosje met Chinese wijsheden. Eén kaartje daarvan staat altijd op mijn piano."

Een halve minuut later lees je: 'Iedereen heeft talent, maar slechts weinigen hebben de moed om hun talent te volgen naar de duisternis waarnaar het leidt.' Erica Jong staat er tussen haakjes achter, zij schreef deze zin - Chinese wijsheden zijn dus relatief. Maar, zegt Tine: "Dat klinkt donker, tegelijk heeft het iets heel hoopgevends. Soms moet je beseffen: ik ben gewoon dapper."

Dapper zou ook kunnen betekenen: durven afscheid nemen van verworvenheden en zekerheden en, bijvoorbeeld, Antwerpen verlaten en in een fijn klein dorpje gaan wonen.
"Daar moet je een overdosis moed voor hebben en ik denk dat we daar nog niet klaar voor zijn. Maar al twee jaar na elkaar trekken we met de meisjes naar de Drôme in Frankrijk en rijden we daar met een huifkar rond. Waarin we slapen en eten. Als we hier dan terugkeren, dan denken we altijd: waar zijn we in godsnaam mee bezig? Het lijkt telkens of we daar in de Drôme naar het leven op een grote televisie zitten te kijken, terwijl we het hier maar zien op het formaat van een iPhone-schermpje."

Al weet je dat 365 dagen per jaar in een huifkar door de Drôme rossen wellicht ook niet het leven is...
"Zeker, maar het gaat erom dat we alles zo vanzelfsprekend vinden. Terwijl we op de ene knip 40 zijn, de volgende 80 en dan dood. We zeggen altijd dat we meer uit het leven moeten halen. Ik denk net dat we er minder moeten uithalen."

Komt dat gevoel misschien door ergernissen? Die groter worden met ouder worden?
"Na de huifkar plan ik altijd een maand zonder journaal of krant, maar het komt er niet van. Om 10 uur wil je efkes het nieuws zien, je denkt meteen dat je dat beter niet zou doen, en toch zet je die televisie aan. We hebben blijkbaar allemaal een dierlijke sensatiedrang die eigenlijk heel belastend is."

"Maar hoe moet ik aan mijn kind van negen uitleggen dat er weer een Brit onthoofd is? Voor ons was vierendelen iets middeleeuws, in de lessen op school, bijna fictie daardoor. Je kon dat niet plaatsen. Nu gebeurt dat en wat moet je dan doen? Je bent geneigd je kinderen daarvan af te schermen, maar in hoeverre is dat dan nefast voor de weerbaarheid die ze nodig hebben als ze groter zijn en er toch mee in contact komen?"

Veel dichter bij huis is Antwerpen, waar sinds 2012 een stadsbestuur werkt zoals we nu een Vlaamse en een federale regering kennen. Kun je zeggen of er iets veranderd is, en hoe Antwerpen dan een voorbeeld kan zijn voor de volgende vijf jaar?
"Ik zou kunnen zeggen: leve Gent! Maar eigenlijk ben ik te weinig op de hoogte van de maatregelen die het bestuur hier neemt en de consequenties ervan. Ooit zei ik: 'Als Filip Dewinter burgemeester wordt, dan ben ik hier weg.' En ik heb dat, denk ik, herhaald over Bart De Wever."

Ze aarzelt. "Ik weet het niet. Ik begrijp niet waarom die man salonfähig is geworden. Dat sarcasme en cynisme door zoveel mensen gesmaakt worden, begrijp ik ook niet. Het is zo doorzichtig. Maar dat is mijn persoonlijke weerstand. Die weliswaar doorgetrokken is in mijn stemgedrag."

"Alleen weet ik niet of je dat moet opschrijven."

Beeld Diego Franssens

Waarom niet?
"Ach, er zijn al zo veel meningen. Ik ben trouwens geen politiek beest. Als ik die man in 'De slimste mens' bezig zag, dan voelde ik alleen maar valsigheid. Maar wat hij in de stad doet, zou ik daar los van moeten zien. En als straks een recensent mijn cd bespreekt en schrijft dat ik een 'spirituele troela' ben, zal ik ook vragen: mag het alstublieft over de muziek gaan. Dus... Maar laat me toch maar gewoon op mijn hoede blijven."

Nog één vraag dan maar: hoe is het leven met twee zeer creatieve mensen? De vrouw van Bono zei ooit dat ze hem af en toe moest zeggen: rustig jongen, hier staan geen 50.000 mensen, het zijn wij maar aan de keukentafel.
"Ik denk dat het hier niet anders is dan aan de gemiddelde andere keukentafel in Vlaanderen. Sommige kinderen gaan bij wijze van spreken als foetus al naar de muziekschool, Charlie en Thelma doen dat niet. Onlangs zei de oudste dat ze wilde gaan drummen. (lacht) Ik dacht al meteen aan mijn gevoelige oren en was blij dat ze het nadien niet nog eens vroeg. Maar stilaan ga ik ze wel met meer dingen laten kennismaken."

"Het moment dat ik zelf geraakt werd door muziek, herinner ik me haarfijn. Ik was een jaar of negen en mocht op een dag mee met mijn vader die een tegelbedrijf had. Hij moest in het Eikenhof zijn, een café op de Turnhoutsebaan in Schilde, en toen we daar binnenkwamen, was er geen volk in de zaal. Er zat alleen een man te oefenen op zijn orgel. Dat moment vergeet ik nooit. De dag nadien heb ik gevraagd om orgel te mogen leren spelen. Helaas ben ik vergeten welk nummer die man speelde. Het beeld is er nog, maar het geluid is weg."

In de auto gaat 'Bittersweet' nog eens op. Via iTunes gekocht, op de radio is het blijkbaar nog even wachten. En straks volgt de eerste live try-out van het album. Dat gebeurt op Allerheiligen in café De Schaduw in Ardooie. Donkere dag, kleine plek in de luwte. Maar, zegt ze: "Daar moet geen enkele symboliek achter gezocht worden."

Try-outs: www.facebook.com/REYMERmusic

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.