Zaterdag 18/01/2020

Talk to me

"Ik ben de realist, jij de romantische dromer"

Frederik Willem Daem interviewt Jozefien Van Beek. Beeld Catherine Lemblé

Bijna drie jaar geleden is het intussen dat ik met journaliste Jozefien Van Beek op een residentie in Parijs bevriend geraakten. Op een grasperkje werd toen, al dan niet tipsy, de kiem gelegd om samen een magazine te beginnen. Dat wilde idee groeide uit tot Oogst.

Frederik Willem Daem

Net zoals elke andere week treffen Jozefien en ik elkaar om de inhoud van het eerstvolgende nummer van Oogst te overlopen. Met de derde jaargang in het verschiet leek het mij het uitgelezen moment om de hoofdredacteur van het magazine eens aan de tand te voelen. Voor de gelegenheid nodig ik haar uit in de slaapkamer van mijn nieuwe woonst. Ik koos niet voor deze ruimte om een zekere intimiteit op te wekken, maar omdat het enige meubilair waarover ik voorlopig beschik een bed en een boekenkast is. Zacht zonlicht schemert op de muren en schept een dromerige waas die we proberen weg te spoelen met een kop French press-koffie. Iets wat Jozefien mij overigens heeft leren zetten.

Intussen zijn we negen nummers en een dikke 800 pagina’s verder. Maar voor wie nog niet eerder van Oogst gehoord heeft, zeg ik - in de hoedanigheid van medeoprichter - kort even dit: Oogst is een niet-actueel magazine over literatuur, beeldende kunst en film dat vier keer per jaar verschijnt. Op papier. De stukken zijn diepgravend, de invalshoek persoonlijk en er is ruim aandacht voor beeld. Het magazine wil een mooi object zijn dat door de lezer gekoesterd kan worden. En – niet onbelangrijk – het is advertentievrij en dus volledig onafhankelijk.

Door de combinatie van die dingen heb ik weleens geloofd dat wij in Vlaanderen met iets revolutionair bezig waren. Maar als ik even advocaat van de duivel mag spelen: zijn we werkelijk relevant?

"In ons eerste jaar hadden we veel meer lezers dan we ooit hadden durven dromen. De terugval in de tweede jaargang heeft er wel voor gezorgd dat ik me bij die relevantie soms vragen heb gesteld. Wat niet betekent dat ik twijfel aan onze kwaliteiten. Hoe er over kunst geschreven wordt in Oogst is nog steeds uniek, maar is dat genoeg? Hoe meet je zoiets ook?"

Waar ik mij vaak aan optrek, wanneer ik twijfel, zijn al de teksten, portretten of kunstwerken die op vraag van Oogst gemaakt zijn. Alleen al die dingen waren er zonder ons nooit geweest.

"Je hebt gelijk. Onlangs recenseerde ik Marja Pruis' nieuwe essaybundel voor Humo, dat boek opent met het essay over spiegels dat ze voor ons geschreven had. En Kristien Hemmerechts was zo blij met haar portret dat Athos Burez voor Oogst had genomen dat het de cover werd van haar laatste boek. Niemand weet dat, behalve wij, maar ik word daar oprecht heel blij van."

Voor mij zijn die rimpels soms zelfs al voldoende.

"Daarin verschillen wij, denk ik. Voor mij is dat niet genoeg. Misschien ligt het aan het feit dat jij in de eerste plaats schrijver bent en in tweede instantie een magazine hebt. Ik weet natuurlijk dat jouw hart volledig in Oogst ligt, maar het tijdschrift zal altijd je minnares en niet je vrouw zijn. Ik schrijf natuurlijk ook nog als freelancejournalist, maar Oogst komt naar mijn gevoel op de eerste plaats. Alles wat mij dierbaar is, komt erin samen."

Is dat de reden waarom jij zo streng voor mij kan zijn?

"Ik ben streng, wanneer Oogst dat van mij vraagt. Jij bent een romantische dromer met honderd plannen en ik ben de realist die noodgedwongen dat enthousiasme moet temperen. Die tandem is wellicht ook onze sterkte. Ik heb al vaak gezegd dat ik Oogst niet had kunnen maken zonder jou, maar als ik jou niet met de voeten op de grond zet, dan waren we onze plannen nu nog steeds aan het perfectioneren en lag er nog geen enkel nummer op tafel. Om een voorbeeld te geven: jij vroeg gisteren op de Raad van Bestuur waarom we eigenlijk subsidies willen."

Ja, ik weet het: dat was een domme vraag.

"Ik snap wel waarom je die vraag stelt, maar dat is ook de reden waarom de praktische zaken minder aan jou besteed zijn. Feit blijft dat het kernteam van Oogst voorlopig nog steeds gratis werkt, maar die bekwame mensen, van wie we afhankelijk zijn, kan je niet langdurig aan je organisatie verbinden, als je ze op termijn niet kan betalen. We houden vol omdat we hopen op beterschap, maar als de toekomstbelofte verdwijnt, dan stap je eruit. Momenteel werkt iedereen uiteraard met groot enthousiasme aan Oogst, maar de situatie is niet duurzaam."

Ik sta daar misschien niet genoeg bij stil. Bij mij vertrekt alles meestal vanuit een noodzaak. Wat tegelijkertijd ook mijn grootste angst is: wat als die drijfveer verdwijnt? Wat als binnen vier nummers de glans er af is?

"Dat is toch niet meer dan normaal? De euforie die we voelden toen we dat eerste nummer in onze handen hadden komt nooit meer terug. Alles is specialer de eerste keer, maar dat is niet noodzakelijk erg. Wat mij betreft, is ons doel niet die extase herbeleven, maar om met Oogst egale kwaliteit te bieden met, in het beste geval, af en toe een uitschieter naar boven."

Maar wanneer we ook dat bereikt hebben, waar ligt dan nog de uitdaging?

"Nergens. Dan ontstaat er weer ruimte in het hoofd om op andere dingen te focussen. Of om te niksen. Ik zie ineens een parallel met mijn eigen leven. Ik ben altijd iemand geweest van pieken en dalen en ik hield daar ook van want wanneer je op zo’n wolk zweeft, is alles heerlijk. Alleen zijn de dalen nadien des te dieper."

Toch kan ik ook van die dalen houden gewoon omdat ik dan op z’n minst het gevoel heb dat ik leef.

"Dat herken ik, maar ik ben intussen 31 en streef er liever naar om standvastig tussen die twee in te hangen. Dat is wat ik wil, meer dan die uitersten. Dus ja, wanneer het nieuwe nummer van Oogst geleverd wordt, ben ik niet meer uitzinnig van geluk zoals in het begin, maar dat doet niets af aan de voldoening. Als je wil dat iets duurzaam is, moet je op zoek gaan naar dat rustpunt. Ik denk dat ik dat eindelijk gevonden heb."

Vanavond presenteren Oogst magazine en Cinema Zuid CAMEO. Met de favoriete film van Rinus Van de Velde, Fien Troch of Herman Selleslags luiden ze op groot scherm hun derde jaargang in. oogstmagazine.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234