Woensdag 23/10/2019

Theaterrecensie

‘Iemand die slaapt’: een troostende trip doorheen een existentiële crisis

Beeld Jan Rymenants

“Je voelt je niet erg geschikt om te leven, om te handelen, om productief te zijn.” De theatermakers van BOG. grijpen naar de keel met hun beschrijving van een personage dat vanuit een oefening in onthechting afglijdt richting waanzin.

Alleen al de openingsscène van Iemand die slaapt, staat als een huis. BOG.-lid Benjamin Moen neemt het woord nadat hij eerst met een machine een wolk stoom over het fel belichte, eerder kale podium heeft gespoten. Kwetsbaar maar beslist geeft hij vorm aan iemand die zich vanuit een bloedhete Parijse zolderkamer terugtrekt uit de maatschappij. De volgehouden je-vorm blijkt op het podium even geniaal te werken als in het boek van Georges Perec dat de makers ensceneren. Het vertelperspectief symboliseert niet alleen de afstandelijkheid die het personage nastreeft. Het dwingt je als kijker om je te verhouden tot wat er gebeurt.

Met deze voorstelling wagen de prille dertigers van het Vlaams-Nederlandse gezelschap BOG. zich voor het eerst aan een bewerking van een bestaande tekst. Georges Perecs Een man die slaapt – het gezelschap maakte de titel genderneutraal - uit 1967 blijkt hen op het lijf geschreven. De precisie waarmee de makers je meenemen in de crisis van het personage werkt bijna adembenemend.

BOG. zet alle theatrale middelen dan ook slim in. Op weg naar ascetische eenzaamheid verruilen de vier spelers de kledij die hun uniciteit uitdrukt voor onopvallende uniforme outfits. Onder begeleiding van percussioniste Nina de Jong gaan zowel het tempo als de dreiging traag de hoogte in. Als de angst de kop op steekt, begint het withouten ongelakte vierkant waarop de spelers staan te draaien. De overbelichting maakt plaats voor groentinten en donkerte terwijl de waanzin verstikkend wordt.

Beeld Jan Rymenants

In meritocratische tijden van prestatiedrang is Perecs verhaal wellicht onvermijdelijk actueel. In het licht van de dagelijkse rat race krijgt de onverschilligheid van het personage bijna iets aanlokkelijks. De wens om niet eindeloos te moeten blijven streven, zal velen alleszins bekend in de oren klinken. Maar wie Een man die slaapt las, weet dat een letterlijke enscenering ervan gerust zou kunnen uitmonden bij een publiek dat slaapt. Simpelweg omdat het geen tekst is die zich zomaar leent tot voordracht. BOG. verdient bijgevolg alle lof voor hun gedurfde en intensieve tekstbewerking. Door consequent te schrappen en vrijwel elke zin te herschrijven, slagen deze makers erin om de sfeer van Perecs werk alle eer aan te doen én dicht bij de eigen tijd te blijven.

Dat Perecs verhaal bescheiden hoopvol eindigt, maakt het stuk alleen maar sterker. Wars van nihilisme blijkt het noodzakelijk om te leven. En misschien ligt de zin daarvan wel verscholen in de verbinding met de ander. Subtiel, empathisch en trefzeker kan BOG. vandaag haast geen politiekere boodschap de wereld insturen.

Op 14/12 en 15/12 in deSingel, Antwerpen. Daarna op tournee. bogcollectie.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234