Zondag 25/08/2019

Film

Ideale partner Netflix doet de liefde voor de romcom weer opflakkeren

Netflix-film ‘Always Be My Maybe’. Documaker Elisabeth Sankey hoopt dat ‘de romcom verschillende soorten relaties blijft tonen. Want liefde overkomt niet enkel witte, hetero- middenklassemensen. En hoeft niet te eindigen met een bruiloft.’ Beeld Ed Araquel / Netflix

Kunnen we de romcom vandaag voorgoed begraven? Menig mannenvolk zou al te graag helpen om die put dicht te smijten. Maar de romcom is alive and kicking. Het genre is gewoon verhuisd. En wel naar Netflix.

Mijn jeugdherinneringen zijn verweven met romantische komedies. Op slaappartijtjes werd steevast Dirty Dancing uit de kast gehaald. Toen mijn zus haar eerste hartzeer doorworstelde, keken we samen wel tien keer naar How To Lose A Guy In 10 Days. Ze waren er altijd voor ons – Julia, Kate, Cameron, Meg en vele anderen – om ons te begeleiden op het hobbelige pad van de liefde. Net dat is de kern van de romantische komedie, kortweg de romcom. Deze films ‘onderzoeken’ de obstakels die vrouwen tegenkomen in hun zoektocht naar de prins op het witte paard. Deze zoektocht levert steevast hilarische situaties op – of dat is toch de bedoeling.

Als je dieper in het filmgeheugen graaft, merk je dat de romcom eigenlijk altijd al heeft bestaan. In de stomme films van de jaren 20 probeerde Charlie Chaplin vrouwen te doorgronden en haalde hij allerlei fratsen uit om hen te veroveren. De eerste romantische komedies kunnen zelfs terug getraceerd worden naar Shakespeare. Het is dan ook geen toeval dat verschillende romcoms inspiratie vonden in het oeuvre van de bekende bard zoals 10 Things I Hate About You en She’s The Man.

Romcoms kunnen daarom gelezen worden als een geschiedenisboek over de veranderende maatschappelijke rollen van mannen en vrouwen. De screwball comedies van de jaren 30 en 40, vernoemd naar een vreemd gegooide inworp in baseball, draaien de maatschappelijke rollen om. Maar hoe vreemde bochten deze films ook namen, de bal kwam altijd op hetzelfde punt terecht: met de vrouw veilig in de armen van haar man.

In de jaren 50 kreeg seks een meer prominente rol met sekssymbolen zoals Marilyn Monroe. Er werd toen effectief meer gepraat over (vrouwelijke) seksualiteit door de controversiële Kinsey-rapporten en de start van Playboy. De jaren 70-romcoms, zoals Annie Hall en Harold and Maude, zijn nog radicaler en cynisch over liefde ‘zoals in de filmkes’. Dit is logisch na de seksuele revolutie van de jaren 60.

De romcoms die wij dicht bij het hart houden, ontstonden vanaf het midden van jaren 80. Hierin wordt teruggegrepen naar traditionele rollen. Hoewel de vrouwen moderne levens leiden, is hun enige doel een man vinden. Maar in tegenstelling tot de screwball comedies worden deze films wél vanuit een vrouwelijk perspectief verteld. Daarom worden deze vaak denigrerend ‘chick flicks’ genoemd.

Netflix to the rescue

Net als andere 90s kids groeiden mijn zus en ik op, en zetten we de romcom met zijn verouderde ideeën in het verdomhoekje. Of zo lijkt het toch. Netflix weet hoe de vork echt in de steel zit. En wat Netflix merkte, is dat hoewel we bij hoog en laag zouden beweren nooit naar romcoms te kijken toch verdomd veel mensen deze films specifiek opzoeken. Tachtig miljoen accounts om exact te zijn. We kijken zelfs naar de grootste bagger die erbij zit.

Hoe komt het dat er zoveel romcoms wordt gekeken op Netflix? Professor media- en genderstudies aan de UGent Sofie Van Bauwel: “Door het bekijken op andere apparaten dan op het grote scherm in de bioscoop of het ene grote scherm in de huiskamer, weet niemand waarnaar je zit te kijken. Dit was hetzelfde verhaal met het succes van Fifty Shades of Grey. Deze boeken werden massaal aangekocht op Kindle. Je kon dat overal lezen maar niemand wist wát je aan het lezen was.”

De romantische komedie vond dus de ideale partner in Netflix. En net als hun voorgangers zijn deze nieuwe romcoms kindjes van hun tijd. “We zien heel veel andere vormen van relaties in onze samenleving opduiken,” vertelt Van Bauwel, “en dat zie je ook een stukje reflecteert in die televisiecontent. Dat wil niet zeggen dat nu alle verhalen over trio’s gaan of single vrouwen die zeer gelukkig zijn”, voegt Van Bauwel nog toe. “Absoluut niet. Maar dat ene dominante verhaal van altijd maar die prins op het witte paard te zoeken, dat is voorbij.” De verhalen op Netflix worden ook opvallend meer in seriële vorm verteld. Alles om het bingewatchen te stimuleren.

‘To All the Boys’. ‘We zien veel vormen van relaties opduiken. Dat ene verhaal van de prins op het witte paard zoeken is voorbij’, zegt professor media- en genderstudies UGent Sofie Van Bauwel. Beeld NETFLIX

Liefde is liefde is liefde

Netflix beseft ook duidelijk de commerciële waarde van representatie. Als iedereen zijn gading kan vinden in het aanbod, betekent dit meer abonnementenverkoop. Vrouwen zijn de belangrijkste consumenten van het romcomgenre, dus waarom niet álle vrouwen proberen overhalen? In Netflix original romcoms zoals To All the Boys I’ve Loved Before, Always Be My Maybe en Set It Up passeren vele clichés de revue, met één groot verschil: het hoofdpersonage is niet wit.

Maar waarom blijft dit genre ons eigenlijk boeien? Willen we écht telkens opnieuw mensen verliefd zien worden? In haar documentaire Romantic Comedy gaat muzikante Elisabeth Sankey op zoek naar de bron van haar fascinatie met het genre. “Ik denk dat de macht die ze hebben heel primaal is”, vertelt ze aan The Indepent. “Verliefd worden is een van de meest magische dingen die mensen beleven dus je kan jezelf hoe dan ook vinden in deze films. Daarom zijn ze zo speciaal.”

Sankey ziet de toekomst van de romcom dan ook hoopvol in. Ze hoopt dat “in de toekomst filmmakers de macht van de romcom blijven gebruiken om verschillende soorten relaties te tonen. Want liefde overkomt niet enkel witte, hetero, middenklasse mensen. En het hoeft niet te eindigen met een bruiloft. En het duurt niet altijd voor eeuwig. Maar het is altijd fantastisch om te zien.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden