Dinsdag 13/04/2021

MuziekUitgezongen

‘Hurt’ van Nine Inch Nails: een omhelzing van God

Johnny Cash was 71 en had niet lang meer te leven. ‘Hurt’ werd zijn zwanenzang. Beeld RV
Johnny Cash was 71 en had niet lang meer te leven. ‘Hurt’ werd zijn zwanenzang.Beeld RV

Met ‘Hurt’ verruilde Johnny Cash het tijdelijke voor het eeuwige. Het liedje groeide uit de zwartgallige wanhoop van Nine Inch Nails.

Dit liedje is niet langer van mij”, zo sprak Trent Reznor van Nine Inch Nails na het zien van de videoclip voor ‘Hurt’, een uitgebeende cover die de zwanenzang van Johnny Cash zou worden. Nochtans was Reznor in eerste instantie niet ­helemaal overtuigd van de versie van zijn song die qua populariteit het origineel zou overvleugelen.

Om die boude opinie te begrijpen, moeten we terug naar waar Reznor vandaan komt. Medio jaren tachtig ontvluchtte hij het platteland van Pennsylvania waar hij als een in zichzelf gekeerde scholier had geleefd. Hij vond echo’s van zijn eigen eenzaamheid terug in The Wall van Pink Floyd maar het was pas toen hij synthpopbands zoals Depeche Mode, New Order en Soft Cell hoorde dat hij wist welk pad hij moest bewandelen. Hij verstopte zijn nihilisme en ontreddering in een batterij inktzwarte elektrosongs die op Pretty Hate Machine terechtkwamen, een plaat die weerklank vond bij de Generatie X van 1989.

Voor zijn tweede plaat had hij al snel een titel en een concept. The Downward Spiral zou gaan over iemand die verlossing zoekt in seks, drugs en zelfvernietiging: een helse muzikale trip die alsmaar manischer wordt tot de protagonist crasht. ‘Hurt’ bungelde aan het einde van de nachtmerrie als een soort verlamd, introspectief coda. “Ik voelde me alleen en verloren toen ik het schreef”, bekende Reznor in Netflix-docu Song Exploder, “maar toch hield ik me voor dat ik geen vogel voor de kat was”.

Reznor dwaalde. The Downward Spiral herbergde een kwaadaardige voorspelling. Want met de roem die Nine Inch Nails overspoelde, volgde een stortvloed van hedonisme en uitzinnige rock-’n-rollexcessen. “Ik wist niet meer wie die man op het podium was”, aldus Reznor, “Ik werd vervormd tot een karikatuur die slecht omgaat met aandacht en roem.” Gevolg: een knoert van een drugsverslaving die Reznor pas aan het begin van het nieuwe millennium het hoofd kon bieden.

‘Hurt’ was de voorbode van dat onheil. ‘I hurt myself today / to see if I still feel’, zo zong Reznor het ongemakkelijk zacht en lichtjes vals, alsof hij zich schaamde voor zijn intiemste biecht. ‘I focus on the pain / the only thing that’s real.’ Onder zijn frêle stem borrelde onheilspellende ambient, geïnspireerd door de soundtracks van David Lynch. ‘Hurt’ werd zowaar een live-favoriet die aan het slot van zelfs de gortigste Nine Inch Nails-shows de massa muisstil kreeg.

In 2003 nam cineast Mark Romanek de nachtvlucht naar Nashville om er de allerlaatste videoclip van Johnny Cash te draaien. De gezondheid van de 71-jarige countryster ging met rasse schreden achteruit dus er was geen tijd te verliezen. Romanek had gesmeekt om de clip bij ‘Hurt’ te mogen creëren, dat Cash had omgeturnd tot een roestige terugblik op het leven. Ze namen alles op in het vervallen museum The House of Cash. Het tafereel oogde hartverscheurend: de afgetakelde cowboy aan zijn laatste avondmaal, het ‘Gesloten Voor Het Publiek’-bordje aan het museum, de gebroken gouden platen, de oude handen die de klep van de piano sluiten. Op de trap staat een zwijgende June Carter Cash, zijn vrouw die drie maanden na de clip zou sterven. Nog eens vier maanden later ging Johnny heen.

Reznor liet alle scepsis varen toen hij de clip zag. “Het voelde als een omhelzing van God”, zo vertelde hij in Uncut, “Pas op dat moment wist ik dat de wereld groter was dan ik dacht en dat alles weer zou goed komen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234