Vrijdag 18/10/2019

Portret

Hollywood's most wanted Tom Hardy: "Geweld heeft wel iets romantisch"

Tom Hardy Beeld © AP / Warner Bros. / Simon Mein / Twentieth Century Fox

Uitgroeien van crackverslaafde tot een van de hotste sterren van Hollywood: hoeveel kent u er die daarin geslaagd zijn? Nu Tom Hardy (38) in één maand tijd uitpakt met twee topvertolkingen (in Legend en The Revenant) is het hoog tijd om zijn onwaarschijnlijke carrière onder de loep te nemen.

Met zijn dikke kuslippen en bonkige allure is Tom Hardy (Inception! Locke! Mad Max: Fury Road!) van het type 'vrouwen willen hem, mannen willen hem zijn'. Er hangt iets rond hem dat intrigeert, maar tegelijk hint naar gevaar. Hij heeft een jongensachtige oogopslag, maar onder de oppervlakte roert er iets, en een gewelduitbarsting is niet verder dan één foute opmerking verwijderd.

Denk aan zijn rol in Michaël Roskams The Drop: zijn Bob ziet er een betrouwbare jongen uit, maar tegelijk voel je dat je hem nu ook niet op de zenuwen moet werken. Hardy is een van de enige mainstreamfiguren die mij ongemakkelijk in mijn zeteltje doen schuifelen: hij laat ook met zijn sympathieke personages graag uitschijnen lichtjes fucked up in the head te zijn.

Niet toevallig, zo blijkt: de waanzin zit namelijk ook in hemzelf, en diep. Het acteren is bij Hardy een manier om innerlijke onrust te kanaliseren.

Hij voelt zich goed wanneer hij andere mensen speelt omdat hij fundamenteel ontevreden is met de persoon met wie hij de rest van de tijd opgescheept zit: Tom Hardy, met name.

"Toen ik negentien was, heb ik nog geprobeerd om model te zijn, maar ik was shitty. Ik kan alleen functioneren wanneer ik iemand anders ben." Het is een uitspraak van bijna tien jaar geleden. Sindsdien is hij twee keer vader geworden, en zit het snor in zijn relatie: actrice Charlotte Riley, sinds 2009 de vrouw van zijn leven, is ondertussen zijn echtgenote. Er is stabiliteit en mensen appreciëren hem: vanuit zijn slaapkamer ziet hij de toppen van Hollywood, ook al zit hij in Londen. Maar duidelijk is wel: happy happy was tot voor kort niet zijn standaardmodus.

Beeld © AP / Warner Bros. / Simon Mein / Twentieth Century Fox

De perfecte geweldenaar

De problemen begonnen al vroeg, toen hij op de kostschool werd buitengegooid wegens diefstal. Een echte crimineel is hij daarna niet geworden, maar hij bracht wel zo nu en dan een nachtje in het cachot door - hij was dronken en maakte lawaai, een echt Londens ettertje: a little cunt, dixit de man zelf. Eén keer werd Hardy opgepakt voor wapenbezit en autodiefstal. Zijn uitleg: "Ik was geprivilegieerd, bourgeois en alles liep op wieltjes. Zo fucking saai. Ik kreeg al snel de instinctieve, wilde drang om alles naar de zak te helpen. Ik was vijftien toen ik die Mercedes stal, en ik had een wapen mee. Ik wilde mezelf in gevaar brengen, daar was het mij om te doen. Ik wilde iets voelen." Het had een dialoog van een van zijn personages kunnen zijn.

Hardy's zelfhaat bereikte een tragisch, bijna fataal dieptepunt in 2002, toen hij in Old Compton Street - in het Londense Soho, zijn thuishaven - wakker werd met een crackpijp naast zich. Dat was op zich niet zo speciaal, aangezien hij al geruime tijd aan de crack zat - het gevolg van "een laag zelfbeeld en een groot ego" - maar dit keer hing hij ook nog eens onder het braaksel en het bloed. Zelfs voor Hardy de nihilistische rebel bleek dat genoeg voor een wake-upcall. Niet veel later wendde hij zich, crackpijp netjes in de vuilbak gedeponeerd, tot de rehab.

Tijdens zijn woelige jaren had hij al ervaring opgedaan op de set van Band of Brothers - geen kwaad eerste regeltje op eender welk cv - en daarna begon hij een reputatie op te bouwen op de Britse zenders, waar hij de ene psychopaat na de andere speelde (zie hem maar eens loensen en grommen in Cape Wrath). Vanaf 2003 liep hij helemaal clean rond.

Je hoeft geen psychoanalyse aan te hangen om te zien hoe zijn rumoerige jeugd zijn vruchten begon af te werpen in zijn rollen: hij begreep de afvalligen, de junks en de mensen voor wie de wereld al eens pijn doet, net iets beter dan zijn collega's. Hij was de gedroomde tough guy op het grote scherm, de perfecte geweldenaar. Omgekeerd bleken zijn rollen, nog meer dan de rehab, de ideale therapie: hier kon hij het ei kwijt dat hij in het saaie burgerleven moest inhouden.

Als hij dat acteren, zijn therapie, niet zou hebben, zouden er dan wél ongelukken gebeuren?Hardy (tegen EX-PRESS):"Welnee. Ik speel graag de gewelddadige eikel die de maatschappij met voeten treedt, maar ik zou me nooit echt zo gedragen, want daar zou ik mensen pijn mee doen. Dat ligt allemaal achter me. Geweld heeft wel iets romantisch, vind ik, en daarom kies ik er altijd gewelddadige personages uit, maar meer dan fantasietjes zijn dat niet: het is een goeie manier om bepaalde verlangens veilig uit te leven."

Enkele verhaaltjes van op de set dan: Charlize Theron en regisseur George Miller kregen het tijdens de opnames van Mad Max: Fury Road voortdurend met Hardy aan de stok. Theron was naar verluidt een beetje bang van hem. Tijdens de tumultueuze shoot van The Revenant sloeg Hardy dan weer aan het worstelen met de regisseur. "Ik was toen even een naughty boy", meldde hij achteraf vol berouw.

En met Shia LaBeouf geraakte hij bij Lawless in een vuistgevecht verwikkeld. Daarop verder geen commentaar: iemand moest het doen.

Alleszins: zo ver lijken realiteit en fictie, mens en personages, nu ook niet uit elkaar te liggen. Daarmee wil ik niet zeggen dat Hardy een agressieve zot is, maar misschien, ergens, wel een beetje - en het maakt hem niet minder interessant om naar te kijken.

Vindt hij zichzelf een vechtersbaas? Nee, zei Hardy tegen Esquire. "Eigenlijk ben ik niks meer dan een faker. Als ik stoer doe, dan is dat omdat ik niet wil dat mensen dat doorhebben. Zo ben ik niet de tough guy die ik altijd speel: ik ben eigenlijk gewoon een klein burgermannetje." Dat kan óók, natuurlijk.

Beeld © AP / Warner Bros. / Simon Mein / Twentieth Century Fox

De maniakale gentleman

Er is ook nog zijn andere kant: de goedlachse kerel met de charme, de klasse, het vrolijke je-m'en-foutisme. Zijn dolle pitbullblik kan in één, twee, drie omslaan in die van een puppy. Hardy is een maniak, maar evengoed een gentleman. In The Guardian verwoordde hij het als volgt: "Mijn idolen op de toneelschool waren Gary Oldman, de beste acteur ooit, en Ralph Fiennes. Ik wilde zijn zoals zij. En ook een beetje als Frank Sinatra." In één woord: suave. Glad, maar op een waardige manier. Brits, dus ook wel. Zie ook zijn personage uit Inception, strak in het pak met het geweer in de aanslag.

Het is geen toeval dat Hardy's naam steevast opduikt in lijstjes die de volgende James Bond voorspellen. Zelfs de aimabelste door hem neergezette figuren hebben altijd een schaduwzijde. Hardy is soms een goeie kerel, maar nooit zomaar een goeie kerel; hij zit graag te sudderen in de schemerzone tussen agressie en aantrekkingskracht. Daarom past hij echt bij James Bond. Dat is in se toch ook een even charmante als getergde smeerlap?

Eén beperking: Hardy heeft die donkere zijde nodig om goed te functioneren. De enige keer dat hij tekende voor een door en door luchtige film - This Means War uit 2012 - betekende meteen zijn eerste echte misstap: hij bleek compleet fout gecast en viel qua komisch talent en timing veel te licht uit. Hij was zelf de eerste om dat toe te geven: "Ik voelde me miserabel tijdens de opnames. Dit is allicht de laatste keer dat ik ooit een romantische komedie doe."

Nee, voor Hardy moet een rol wat wegen. Het is te zeggen: vroeger viel hij al vijftien kilo af om een uitgemergelde drugsverslaafde te kunnen spelen (in Stuart: A Life Backwards), om meteen daarna dertig kilo spieren te kweken voor een film die uiteindelijk niet gemaakt werd. Hij knoeide later nog met zijn gewicht in Bronson en Batman: The Dark Knight Rises; in Legend liet hij een nieuw gebit en een valse kaaklijn plaatsen - met weinig flatterend effect - en in The Revenant is hij een pelsjager die ooit gescalpeerd werd, met een bepaald treurig kapsel tot gevolg. Een moderne acteur mag alleen ijdel zijn in zijn toewijding aan het vak. Zo ook Hardy: vraagt een rol erom dat hij zijn rechterhand afhakt, hij zou het nog overwegen ook. De method, meneer.

Beeld © AP / Warner Bros. / Simon Mein / Twentieth Century Fox

De serieuze acteur

Op papier lijkt hij een moderne Serieuze Acteur zoals er zoveel zijn, maar net als met zijn bad boy-imago is hij de eerste om die sérieux onderuit te halen. "Acteren is simpel. Je kunt het op twee manieren doen: overtuigend en niet overtuigend. Je moet gewoon dat eerste kiezen, als je het kunt."

Toen Esquire hem vroeg wat acteren volgens hem inhoudt, antwoordde hij onomwonden:"Bedrog. Als je mensen kunt belazeren in de echte wereld, dan kun je acteren. Het enige wat je daarnaast nodig hebt, is talent voor camouflage. Kun je jezelf goed verkleden? Eruitzien als iemand anders? Klinken als iemand anders? Klinken als iemand anders is heel belangrijk. Want als je dat kunt... Wel, méér is het niet."

Klinkt anders dan de serieuze, onrustige Tom Hardy van hierboven, niet? Die kerel voor wie acteren een broodnodige uitlaatklep is, die hem helpt afrekenen met wat er zich allemaal onder zijn schedelpan afspeelt? Hardy, alweer in Esquire:"Ik praat niet graag over mezelf: dan hebben mensen misschien door dat ik ook van niks weet en maar doe alsof." Als hij al over zichzelf praat, dan wel op deze manier: streng, alsof het allemaal lang niet goed genoeg is. Hij vergelijkt zich het liefst met dieren: een hond ("ze zeggen alles met hun ogen en hun lichaamstaal: dat probeer ik ook") en een ekster ("ik pik al wat me aanstaat en gebruik het in mijn performance"). Laat me daar ook maar aan toevoegen: een kameleon.

Beeld © AP / Warner Bros. / Simon Mein / Twentieth Century Fox

De gelukkige mens

Klinken als iemand anders, dus. En ja: als er vandaag de dag één acteur is die zijn stem gebruikt als instrument, als wapen, als troef, dan Tom Hardy wel. Dat hoeft zelfs niet met woorden. Grommen, kuchen, kreunen, steunen, blaffen: zet de niet-gearticuleerde uitroepen van zijn personages uit Lawless, Mad Max: Fury Road en The Revenant samen, en je waant je in een overbevolkt rusthuis waar niet gesproken mag worden.

Kuch! Grmbl! Hrrr! Zijn stem gaat van licht en hoopvol (Tinker Tailor Soldier Spy) naar diep en dreigend (The Dark Knight Rises) en alles daartussenin. "Het begint allemaal bij de stem, daarmee boetseer ik een silhouet van het personage: met al de rest kan ik dat silhouet dan gaan inkleuren." (tegen Entertainment Tonight)

Je merkt dat hij acteren liefdevoller benadert dan hij twee alinea's hoger nog deed uitschijnen. Eigenlijk houdt hij gewoon van het vak, van het metier, van het heen-en-weer op de set. Wanneer hij acteert, staat zijn innerlijke stier niet tegen de tralies te beuken; dan lummelt die maar wat rond. Ik durf te gokken dat Tom Hardy dan gelukkig is, ook al is hij iemand anders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234