Vrijdag 13/12/2019

TV

Hoe 'Random Acts of Flyness' de trend van sterke Afro-Amerikaanse topreeksen voortzet

Een beeld uit de reeks. Beeld RV

Er waren al Atlanta, Dear White People en Insecure. Daar komt nu ook Random Acts of Flyness bij. Hun gemene deler: ze zijn gemaakt door jonge zwarte tv-makers en ze vinden veel weerklank. 

Random Acts of Flyness beschrijven is geen makkelijke klus. Het is in ieder geval geen dramareeks of sitcom. Een komedie is het ook niet, al lijkt het daar soms wel op. Het heet een latenightshow te zijn, maar wat Terence Nance erin doet, lijkt in de verste verte niet op wat pakweg John Oliver en Trevor Noah doen. Wat is het dan wel? In het kort: een reeks sketches en scènes, sommige grappig, andere niet.

Waarover het gaat, is duidelijker. Over wat het betekent om anno 2018 als zwarte te leven in de VS. Over gender ook. Zo zie je bijvoorbeeld Everybody Dieseen spelprogramma waarin zwarte kinderen wordt voorspeld hoe ze zullen sterven. Of een reclamespotje dat een kuur tegen 'blanke gedachten' aanprijst. Grappig is het dus niet altijd, soms zelfs grimmig, maar het houdt in ieder geval een spiegel voor. "Het is een reeks over de schoonheid en de lelijkheid van de Amerikaanse samenleving", omschrijft Terence Nance het zelf.

Met Random Acts of Flyness voegt de 36-jarige Nance, die ook als muzikant actief is, zich in een ondertussen lang rijtje van Afro-Amerikaanse tv- en filmmakers die de voorbije jaren furore maakten. Er is natuurlijk Donald Glover, die met het tweede seizoen van Atlanta pas nog negen nominaties voor de Emmy Awards kreeg. Issa Rae (33) is het brein achter het veelgeprezen Insecure. Justin Simien (35) raakte gevoelige snaren met zijn twee seizoenen van Dear White People. En dan zijn er nog Jordan Peele (Get Out), W. Kamau Bell (United Shades of America) en Kenya Barris (Black-ish)

Een opvallend lijstje, waardoor verschillende Amerikaanse media het al hadden over een 'black media renaissance'. The New York Times loofde de Afro-Amerikaanse creatievelingen – de meesten beperken zich niet tot televisie alleen – omdat zij vaak verantwoordelijk zijn voor de "meest experimentele, subversieve of slim provocerende programma's." 

Afgezaagd

Eindelijk is het zover, zou je denken. Want in een mediawereld waar de blanke man in pak heel lang de lakens uitdeelde, was er nauwelijks aandacht voor een andere kleur. Je had natuurlijk Bill Cosby en The Fresh Prince of Bel-Air, maar een echt realistisch wereldbeeld kon je die sitcoms niet toeschrijven. En ook in films overheersten de zwarte stereotypen. 

"Als je Hollywood mag geloven, bestond de black experience in de jaren 90 uit een grote oorlog met seks en drugs, overgoten met hiphop", schrijft Josh Peas op The Hundreds, een website over street culture. Er waren natuurlijk uitzonderingen, "maar de meeste films uit die periode leken zich te concentreren op dezelfde afgezaagde onderwerpen. Hoe vaak had je niet het verhaal van een kind dat opgroeide bij een alleenstaande, aan crack verslaafde moeder die hem richting misdaad drijft om uiteindelijk een morele ommekeer te beleven? Dit is een reëel verhaal, maar niet het enige verhaal."

En dat is wat Terence Nance en vele anderen nu doen. Ze vertellen verhalen los van stereotypen en vooroordelen, net zoals Aziz Ansari – van Indische afkomst – in het sublieme Master of None. Ze schrijven series waarin ze laten zien hoe het is om als jonge Afro-Amerikaanse man (Atlanta), vrouw (Insecure) of in de hogere middenklasse (Black-ish) op te groeien in de VS. Soms zijn dat mooie verhalen, even vaak confronterend omdat ze racisme en discriminatie aankaarten. 

Het resultaat dat je nu op het scherm ziet is een veel realistischer beeld, schrijft Sesali Bowen in The New York Times. "Artiesten als Donald Glover, Issa Rae en Janelle Monáe laten ons toe een meer complexe wereld te zien, en ze bevestigen dat er overal ook zwarte nerds, queers en weirdo's zijn."

Dat het kan, toont ook aan dat de tv-industrie ervoor openstaat. De voorbije jaren mag er dan al veel kritiek zijn geweest op het gebrek aan diversiteit, tv-zenders hadden de ballen om deze reeksen te bestellen. Al valt het wel op dat het vooral betaalzenders als Netflix of kleinere zenders als FX zijn die het lef hadden.

'Blavity Black'

Maar zoals dat steeds gaat met succesverhalen, krijg je al snel tegenkanting. Dus krijgt ook de 'black media renaissance' tegenwind. En die komt opvallend genoeg ook van Afro-Amerikanen. Want zijn die creatievelingen wel echt de stem van een generatie? En mikken Glover en co. toch niet vooral op een blank kijkpubliek? Men heeft er zelfs al een spottende term voor: 'blavity black', genoemd naar Blavity, een site die als een 'Buzzfeed voor zwarte millennials' wordt omschreven.

Atlanta en de andere reeksen zouden maar over een bepaald gedeelte Afro-Amerikanen gaan, en dus ook niet representatief zijn. Op Twitter luidde het bijvoorbeeld dat deze makers "een 'default negro' zijn, op plaatsen waar je geen zwarte mensen ziet". Net zoals je vroeger in de Afrikaanse kolonies 'évolués' had, die te veel geëuropeaniseerd zouden zijn, zouden Glover en Rae nu ook 'te blank' zijn.

Het is evenwel kritiek die niets afdoet aan de kwaliteit van de reeksen, en die de makers zelf ook tegenspreken. Want ze pretenderen niet representatief zijn voor alle zwarten. "Bovendien", zei Issa Rae in The LA Times, "herinner ik me dat mensen mij vroeger verweten dat ik enkel bezig was met onderdrukte zwarten of verhalen uit de hood. Nu toon ik andere facetten uit het leven van zwarten, en krijg ik te horen dat mensen die verhalen van 'blanke zwarten' moe zijn. Komaan!"

Random Acts of Flyness, vanaf 4/8 op Telenet Play More. Het derde seizoen van Insecure start er op 13/8. Black-ish is te zien op Fox.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234