Dinsdag 28/09/2021

ExpositieParadise

Hoe Kortrijk het paradijs voor kunstliefhebbers wil worden

Toshiko Horiuchi MacAdam is bezig aan haar felgekleurde haakwerk in het Kortrijkse winkelcentrum K. Beeld Thomas Sweertvaegher
Toshiko Horiuchi MacAdam is bezig aan haar felgekleurde haakwerk in het Kortrijkse winkelcentrum K.Beeld Thomas Sweertvaegher

Wie dacht dat kunst vooral iets was om naar te kijken, moet deze zomer in Kortrijk zijn. Met Paradise pakken ze daar opnieuw uit met een kunstenparcours doorheen de stad. En net als bij voorganger Play mag je ook deze keer met de kunstwerken zélf aan de slag.

In een van de gangen van K, het grote winkelcentrum dat shoppers naar Kortrijk moet lokken, was de voorbije week een bijzonder tafereel te bewonderen. Een hoogbejaarde Japanse dame legde er met behulp van een haakpen en een behoorlijke portie engelengeduld de laatste hand aan een gigantisch kleurrijk net dat tussen de verschillende verdiepingen van het Kortrijkse winkelwalhalla hangt. Toshiko Horiuchi MacAdam heet de dame in kwestie en al sinds de jaren 70 maakt ze wereldwijd furore met haar gehaakte sculpturen. Niet alleen bij kunstliefhebbers maar ook – en vooral – bij de kinderen die ze mogen beklimmen.

Zij is een van de 32 kunstenaars die de weg vonden naar Kortrijk voor de tweede editie van de Triënnale voor hedendaagse kunst, die er vanaf dit weekend loopt. Haar werk moet een van de publiekstrekkers worden van Paradise, zoals de expo deze keer heet. Niet alleen omwille van de omvang en het gebruikte kleurenpalet, maar ook door de locatie waar het is opgesteld. Dat Horiuchi haar ding in het shoppingcentrum doet, heeft niets te maken met een gebrek aan meer traditionele expositieruimtes in de Kortrijkse binnenstad. Neen, het is een bewuste keuze om haar felgekleurde haakwerk net daar te hangen. “Het was van bij de start van de Triënnale de bedoeling om hedendaagse kunst naar een breed publiek te brengen”, vertelt Patrick Ronse, die Paradise samen met Hilde Teerlinck cureert. “We willen mensen bereiken die normaal gezien geen museum of expo bezoeken. Een shoppingcentrum, waar heel veel volk van allerhande strekkingen passeert, is de ideale plaats om dat te doen.”

Utopie of niet?

Bij Play – de vorige editie van de Triënnale – was er van kunst in K nog geen sprake. Maar ook zonder installatie op het drukste voetgangerskruispunt van Kortrijk werd het brede publiek waar de curatoren op mikken wel degelijk bereikt. Bij de start van Play ging men uit van zo’n 20.000 bezoekers. Het werden er uiteindelijk 175.000.

Deze keer staat niet het spelen maar wel het paradijs centraal. “We stellen ons, samen met de kunstenaars, de vraag wat dat paradijs precies is”, legt Teerlinck uit. “Is dat paradijs een utopie of kunnen we het wel degelijk bereiken? En als dat laatste het geval is, hoe doe je dat dan?” De keuze voor een nieuw thema betekent niet dat de speelse en interactieve aspecten die het vorige kunstenparcours zo’n succes maakten, verloren gaan. Ook deze keer zijn er op het parcours een hele reeks werken te vinden waar je als toeschouwer zelf mee aan de slag kan – en zelfs moet.

Jacob Dahlgren installeerde in het Begijnhof een zee van kleurrijke linten waar je als bezoeker letterlijk in kan verdwalen. In museum 1302 mocht choreograaf William Forsythe zijn ding doen. Hij hing 39 metalen schietloden aan het plafond die allemaal in hun eigen choreografie heen en weer bewegen. De uitdaging voor de bezoekers: bereik de overkant van de zaal zonder aan een van de slingers te haperen. “Dit werk doet ons nadenken over grenzen en regels”, vertelt Teerlinck. “En hoe we ons in bochten wringen om ons daaraan te houden.”

Curatoren Hilde Teerlinck en Patrick Ronse tussen de kleurrijke linten van Jacob Dahlgren. Beeld Thomas Sweertvaegher
Curatoren Hilde Teerlinck en Patrick Ronse tussen de kleurrijke linten van Jacob Dahlgren.Beeld Thomas Sweertvaegher

Ook de Slovaak Jargo Varga heeft de hulp van het publiek nodig om zijn werk tot leven te brengen. Hij onderzoekt in het kader van Paradise hoe de ideale bibliotheek eruit zou moeten zien. Hij printte een gigantische boekenverzameling met blanke boekenruggen op rollen behangpapier en creëerde daarmee een fictieve, lege bibliotheek. Wie langs komt, mag die vullen door op de boekenruggen de titel achter te laten van een echt of fictief boek. Een experiment dat in Parijs alvast voor lange wachtrijen zorgde.

Of dat ook in Kortrijk het geval zal zijn valt nog af te wachten. De organisatoren leggen de lat alvast hoog. Ze mikken voor deze editie op 200.000 bezoekers, al zorgt de coronacrisis voor wat vraagtekens. Bij de eerste editie van de Triënnale kwam zowat een kwart van de bezoekers uit het buitenland. Vraag is of die in pandemietijden even vlot de weg naar Kortrijk zullen vinden.

Ambitie

Wat de cijfers aan het eind van Paradise ook zeggen, nu al is zeker dat er een volgende editie komt. In Kortrijk hebben ze immers ambitie wat kunst en cultuur betreft. In 2030 wil de stad het tot culturele hoofdstad van Europa schoppen en dan staat zo’n Triënnale mooi op het visitekaartje. Al mag het, als het van de curatoren afhangt, ook wat meer zijn dan één evenement om de drie jaar. “Het is niet de bedoeling dat moderne kunst om de zoveel tijd als een soort ufo neerstrijkt in de stad”, vertellen ze. “Door ook tussen de verschillende edities uit te pakken met kleinschaliger initiatieven willen we een ruim draagvlak voor kunst creëren.”

Net daarom koesteren de curatoren de stille hoop dat niet alle kunstwerken na Paradise uit het straatbeeld verdwijnen. Na de eerste editie van de Triënnale bleef bijvoorbeeld een van de zitbanken van Jeppe Hein aan de Leieboorden staan. “Het zou mooi zijn mocht er zo op termijn een permanent kunstenparcours in de stad ontstaan.”

Paradise, nog tot 24 oktober in en rond het Kortrijkse stadscentrum. Meer info: www.paradisekortrijk.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234