Maandag 22/07/2019

Dance

Hoe een Belgische dj de architect werd van een Nederlands succesverhaal

De gevel van RoXY, de allereerste houseclub van Amsterdam, opgericht door de Vlaming Eddy De Clercq. Beeld rv

Met Dutch Dance legt Mark van Bergen het eerste boek over drie gouden decennia Nederlandse dancecultuur in de winkel. Al had de werelddominantie van onze noorderburen er wellicht anders uitgezien zonder de bijdrage van onze landgenoot Eddy De Clercq, architect van het Nederlandse uitgaansleven.

“Hoe klein de bijdrage van België is? Hoe groot, bedoel je?” Eddy De Clercq kaatst de bal doodernstig terug wanneer we hem aanspreken over het succes van de Nederlandse dancewereld. Met de driedelige documentaire Dutch Dance van de Nederlandse openbare omroep en het gelijknamige boek van Mark van Bergen vierde Nederland in oktober de dertigste verjaardag van een scene die evolueerde van onbekend naar onmisbaar. Dat in de top honderd van het Britse DJ Mag van populairste dj’s ter wereld maar liefst zeven Nederlanders in de top tien staan, zegt natuurlijk veel.

Nederland scoort internationale successen – Hardwell, Martin Garrix, Tiësto zijn wandelende bankautomaten – maar de rode draad doorheen het verhaal is “die ene Belg”, zoals hij meermaals wordt omschreven: Eddy De Clercq, een Belgische dj en organisator die in 1977 in Amsterdam aanmeerde en daar tot op heden is blijven plakken. Hij bracht, lang voor de doorbraak van de house in 1988, leven in een clubscene die tot dan niet eens tot aan de enkels van het Belgische nachtleven kwam.

In 2015 bracht De Clercq met
Laat de nacht nooit eindigen een autobiografie uit waarin hij uit de doeken deed hoe zijn woelige jeugd in de schaduw van Gent ertoe leidde dat hij als veertienjarige in bruisende clubs belandde. 

“Voor mijn vader was het uit den boze om naar pop of rock te luisteren. Dat was muziek van de duivel”, herinnert de intussen 63-jarige dj zich. “Hij had een typisch Vlaamse boerenmentaliteit. Er werd mij zelfs vlakaf verboden te betalen voor muziek. Maar mijn thuissituatie was zo complex dat ik van huis ben weggelopen. Letterlijk: te voet van Gent, via Aalst, naar Brussel. Discotheken werden de thuishavens van mijn roerige bestaan.”

'Dutch Dance: How The Netherlands Took the Lead in Electronic Music Culture' is het eerste internationale boek over de Nederlandse dancecultuur. Beeld rv

Cafés met dansvloer

De Clercq praat bevlogen over de tijd dat hij, eerst als bezoeker, later als dj, van club naar club pendelde. “Door wekelijks uit te gaan kwam ik als tiener in aanraking met obscure jazz, soul, ska en allerlei avant-gardistische muziekstijlen. België heeft me muzikaal gevormd én de kwaliteitsnorm voor de nachtcultuur bepaald. Alles klopte van a tot z: van de inrichting van de clubs, over de muziek, tot het vrijzinnige publiek. Wat je in België zag, beleefde je nergens anders.”

Ook niet in Nederland. Terwijl onze scene bloeide, was dancemuziek veeleer onbekend terrein voor onze noorderburen. “Wij zagen Nederlanders als hippies die met Puch-brommers reden en naar rock luisterden”, blikt De Clercq grijnzend terug. “Een discotheek was er tot diep in de jaren 70 een onbekend fenomeen. Je had cafés met een dansvloer, maar je kon die niet bepaald opwindend noemen.” 

Nadat de Belgische pionier het plafond had bereikt in België, verruilde hij in 1977 Brussel voor Amsterdam, waar hij een job aannam als verkoper van vintagekleding.

De RoXY in Amsterdam in 1988. Beeld Claude Crommelin

Het gebrek aan plekken om de nacht door te komen, maakte dat De Clercq al snel op zijn honger bleef. Op 14 november 1977 organiseerde hij dan maar zelf een discoparty in het cultuurhuis De Brakke Grond. “Je geeft Amsterdam een nieuw elan”, kreeg hij na die geslaagde avond te horen. 

Het zou voor De Clercq het teken zijn om aan zijn verovering van het Amsterdamse nachtleven te beginnen. “Uitgaan was een provincialistisch gegeven toen ik in Amsterdam aankwam. Ik bouwde decors voor mijn eigen feesten, draaide nieuwe muziek en werkte met videoprojecties. Dat hadden ze nog nooit meegemaakt, en gelukkig viel die aanpak in de smaak.”

Commercialiseren

Omdat het succes van zijn discofeesten in De Brakke Grond steeds grotere proporties aannam, opende De Clercq in 1980 zijn eerste Amsterdamse discotheek, De Koer. Hij lanceerde daarnaast ook funk en afrobeat in concertzaal Paradiso, en toen in 1986 de house opkwam, stampte hij de instant legendarische club RoXY uit de grond. 

Op die manier stond De Clercq in Nederland aan de wieg van verschillende subculturen, en rolde hij de rode loper uit voor een Nederlandse dancewereld die steeds groter zou worden. In zijn kielzog sprongen ook steeds meer Nederlandse organisatoren op die kar.

Vandaag regelt Nederland met bekende organisaties en dj’s het verkeer in zowel de underground als de mainstream. Het Amsterdam Dance Event, het grootste clubfestival ter wereld, lokt jaarlijks 400.000 bezoekers uit de hele wereld naar de stad – hét bewijs dat de dancemuziek het grootste culturele exportproduct van Nederland is geworden. 

In het zopas uitgebrachte boek Dutch Dance: How The Netherlands Took the Lead in Electronic Music Culture vertellen sleutelfiguren als De Clercq, Tiësto en Martin Garrix over dat Nederlandse wereldmerk. 

Maar kan De Clercq ook verklaren waarom de Nederlanders na de jaren 80 de fakkel overnamen van de Belgen? “Nederlanders weten als geen ander hoe ze een merk in de markt moeten zetten. België heeft destijds een cultuur ontwikkeld, en wat Nederland daarmee doet, is een logische evolutie. Ze hebben een eigen sound gecreëerd, eerste met gabber, vervolgens met trance en later EDM, en dat zijn ze gaan commercialiseren. Typisch Nederlands, maar als je ziet hoe ze daarmee de wereld domineren, kun je niet anders dan er respect voor hebben.”

Dutch Dance van Mark van Bergen is uit bij Mary Go Wild. marygowild.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden