Maandag 17/02/2020

De Slimste Mens

Hoe 'De Slimste Mens' telkens weer toffe, knappe en slimme kandidaten vindt

Slongs Dievanongs, Gert Verhulst en Marc-Marie Huybrechts.Beeld VIER

BV dankzij de tv. Dit jaar Adil El Arbi, eerder Tomas Van Den Spiegel en Greet Op de Beeck. 'De Slimste Mens' is een BV-fabriek die jaar na jaar goed boert. Met dank aan een haarfijne neus voor talent, en Wordfeud.

De eerste keer dat Erik Van Looy aan zijn mouw trok, hoefde het voor Adil El Arbi echt niet. Geen zin om af te gaan op televisie. Maar toen bleek dat er geen geld was om zijn film Image te promoten, besloot de regisseur toch maar op de vraag in te gaan. El Arbi hield het zeven afleveringen vol, maar naast zijn feitenkennis viel tv-kijkend Vlaanderen als een blok voor zijn gevatte opmerkingen en zelfrelativering. En zo heeft BV-land er prompt een nieuwe telg bij. Of: "De slimste mens als laatste BV-fabriek in Vlaanderen", in de woorden van Story-hoofdredacteur Frederik De Swaef.

Terwijl een decennium geleden realityprogramma's aan de lopende band bekende koppen uitspuwden ("Talk to the hand" uit Temptation Island is vandaag een item in De slimste mens) is die eer tegenwoordig weggelegd voor een laatavond quizprogramma, dat bovendien al jaren loopt. Of kende u Tomas Van Den Spiegel, Greet Op de Beeck of Annelies Rutten voor hun deelname aan 's lands succesvolste quiz, die het nota bene moet hebben van bekende koppen? Idem voor de jaarlijkse lichting Bekende Nederlanders die hier nog nobele onbekenden zijn, zoals Marc-Marie Huijbregts of Prem Radhakishun.

Beeld VIER

Fijne voelsprieten

"Wie bepaalt eigenlijk wat bekend of onbekend is?", probeert Sam De Graeve, programmadirecteur bij Woestijnvis, te relativeren. Maar hij weet evengoed dat een televisiequiz die twaalf jaar lang relevant wil blijven, niet anders kan dan op tijd en stond een frisse, jonge naam de ether in te sturen. "Het is ook prettig om af en toe een minder bekende kandidaat uit te nodigen, net omdat je niet weet hoe het zal uitdraaien", zegt De Graeve. "Vaak zijn het mensen die we kennen, tof vinden en heel graag willen delen met de rest van de wereld."

Een lichtvoetige quiz is ook een ideaal glijmiddel om (semi-)onbekenden als Otto-Jan Ham of Pedro Elias (al jaren schrijft hij de grappen, nu valt hij in voor Pat Krimson) voorzichtig op het grote publiek los te laten.

Die onbekende naald in de hooiberg vinden blijkt een kwestie van fijne voelsprieten. "Ik speelde Wordfeud met Eric Goens, toen directeur informatie bij VTM", vertelt Tomas Van Den Spiegel, laureaat uit 2012. "Die speelde op zijn beurt tegen Sam De Graeve, en moet hem ooit verteld hebben dat ik de enige was tegen wie hij constant verloor, en dat ik misschien wel kon quizzen. Het is sowieso niet makkelijk om sporters te vinden die het goed doen, en ik vermoed dat ze dachten dat mijn lengte ook wel zou werken op televisie."

Dat De slimste mens veel tijd en energie steekt in de zogeheten cafétesten, waar potentiële kandidaten in een ontspannen sfeer alvast eens de benen losgooien, is algemeen bekend. Van de ruim honderd gegadigden nemen er uiteindelijk een dikke dertig plaats in de oranje zetels. "De selectie van kandidaten wordt even ernstig genomen als het opstellen van de vragen", weet De Swaef. "Ik ken amper collega's die nog niet hebben meegedaan aan zo'n cafétest, maar weinigen halen uiteindelijk het scherm."

Mooi, grappig en Marokkaans

El Arbi werd getipt door collega en vriend Robin Pront, die twee jaar geleden meedeed. "Hij had hen verteld dat ik wel wat wist en waarschijnlijk grappig uit de hoek zou komen", vertelt El Arbi. Dat hij een jongeman van Marokkaanse afkomst is, deed zijn zaak ook geen kwaad, denkt hij zelf.

De Graeve: "Adil maakte indruk tijdens de cafétest, maar hij is ook een mooie gast die geestig praat. Marc-Marie heeft dan weer tonnen persoonlijkheid, je voelt meteen dat hij uniek is. Dat zie ik graag. Prem bleek niet enkel goed te kunnen quizzen, hij kan ook een studio op stelten zetten. Niet dat we bewust de confrontatie opzoeken, maar zijn aanwezigheid is een geschenk voor het programma. Uiteindelijk mag iedereen kandidaten voordragen. Mijn enige vraag is: waarom?"

Sommigen menen dat je het als young potential wel kunt vergeten als je niet meteen vijf trefwoorden over de Tweede Wereldoorlog uit je mouw kunt schudden, anderen stellen net dat je eigenlijk niets te verliezen hebt. "Zelfs als ik maar één aflevering zou meegaan, ik kon toch maar mooi de trailer van mijn film laten zien", zegt El Arbi.

En wie herinnert zich nog de passage van pakweg journaliste Sofie Matthys, een beloftevolle kandidate die er tijdens haar eerste aflevering genadeloos werd uitgekegeld door Bart De Wever? "Wil je bekend worden, dan moet je winnen. Of minstens lang kunnen blijven", denkt Van Den Spiegel daarover.

De Swaef: "Waarom kennen we allemaal Lesley-Ann Poppe en niet al die andere vrouwen met dikke borsten? Een onbekende kandidaat die het wil schoppen tot BV, moet talent hebben. Hij/zij moet slim zijn én grappig én charismatisch. En laat dat profiel net geknipt zijn voor zowel pannelprogramma als de boekskes." Overigens: de passage van VRT-journaliste Linda De Win, die zelfs doodsbedreigingen over zich heen kreeg, toont dat het evengoed helemaal mis kan lopen.

De instant bekendheid legde succesvolle kandidaten alvast geen windeieren. El Arbi laat weten dat Image meer volk lokt dan verhoopt (zie kader), terwijl ex-basketter Van Den Spiegel sporters nu financieel begeleidt bij Optima. "Elke dag nog word ik aangesproken op mijn deelname. Het geeft me een zekere geloofwaardigheid, een bewijs dat ik 'echt intelligent' ben."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234