Vrijdag 23/04/2021

FilmrecensieJosep

Historische gruwel verpakt in knappe animatie ★★★☆☆

Josep Beeld RV
JosepBeeld RV

Een mooi plaatje was het leven van tekenaar en politiek vluchteling Josep Bartolí allerminst, maar het levert wel een beeldige tekenfilm op. Josep is een poëtisch oorlogsdrama dat opvalt door zijn expressieve animatie.

Wat deed u het afgelopen jaar om niet helemaal door te draaien? Misschien kan het voorbeeld van Josep Bartolí, die zijn miserie van zich af tekende, u wel inspireren. Niet dat we de verschrikkelijke omstandigheden waarin hij in de winter van 1939 moest overleven, in een Frans concentratiekamp voor Spaanse oorlogsvluchtelingen, willen vergelijken met ons nogal langgerekte verblijf in ons kot, maar toch: creativiteit bevrijdt, zoveel maakt Josep wel duidelijk.

De debuutfilm van de Franse cartoonist Aurel werpt licht op “la Retirada”, een vergeten episode uit de Europese geschiedenis. Josep Bartolí (van een korrelige karakterstem voorzien door Sergi López) dient daarbij als gids. Centraal staat zijn onwaarschijnlijke vriendschap met Serge (Bruno Solo), een onervaren gendarme die – in tegenstelling tot zijn collega’s, die zich gedragen als doorwinterde Reuzegom-schachtentemmers – wat menselijkheid toont voor de arme drommels die hij moet bewaken.

Schild tegen waanzin

Het zal u niet verrassen, maar Josep is geen tekenfilm voor kinderen. Hij past veeleer in de categorie van Waltz With Bashir en Funan: historische films die brokken gruwelijke geschiedenis behapbaar maken door ze in animatie te verpakken. De tekeningen werken voor de kijker als een filter tegen afstomping. Precies datzelfde mechanisme past Bartolí ook zelf toe: door het geweld, de honger, de ziekte en de vernedering om zich heen met furieuze trekken op papier te schetsen, beschermt hij zich ertegen. Kunst als een schild tegen de waanzin.

Aurel experimenteert met verschillende stijlen en technieken. Zo laat hij flashbacks hier en daar stokken, om de haperende werking van ons geheugen op poëtische wijze na te bootsen. Herinneringen komen immers vaak in stilstaande beelden tot ons, niet in vloeiende bewegingen.

Josep is een grillige film, zowel in zijn vorm als in zijn opbouw. Nu en dan voel je daarin de besluiteloosheid van een filmmaker die nog op zoek is naar een coherente visie. Maar dat zal Josep er niet van weerhouden om dagen lang, hortend en stotend, in je hoofd te blijven opduiken.

‘Josep’ is vanaf 17/03 te zien op Cinema bij je thuis, Proximus Pickx en Sooner.be, en later dit jaar in de bioscoop.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234