Woensdag 07/12/2022

InterviewPorcelain id

‘Het Vlaanderen van De Mens en Fixkes is ook dat van mij’: Porcelain id, een volkszanger voor nieuwe tijden

Hubert Tushiyime, aka Porcelain id: ‘Ik heb geen gemakkelijke relatie met de commerciële radio, maar ik hoop toch dat ‘Vlaanderen’ zijn weg vindt. Vergeef me de zware vergelijking, maar ‘Mia’ was in het begin ook geen hit.’ Beeld Anton Coene
Hubert Tushiyime, aka Porcelain id: ‘Ik heb geen gemakkelijke relatie met de commerciële radio, maar ik hoop toch dat ‘Vlaanderen’ zijn weg vindt. Vergeef me de zware vergelijking, maar ‘Mia’ was in het begin ook geen hit.’Beeld Anton Coene

Met vranke folk in het Engels en het Nederlands probeert Porcelain id een plek te vinden in het Belgische muzieklandschap. Een plaats voor zichzelf, maar ook voor anderen. ‘Ik ben zwart, queer en onzeker. Voor deze maatschappij ben ik een wandelend vraagteken.’

Jasper Van Loy

Het is halfnegen op een zondagavond wanneer Hubert Tushiyime het station van Berchem buiten stapt met twee gitaarkoffers achter zich aan. “Ik ben net Monumentendag gaan afsluiten in de abdij van Herkenrode, bij Hasselt. Het doet deugd om soms iets rustigs te doen.”

Rust is er amper bij voor Tushiyime, die de voornaamwoorden die/hen gebruikt. Naast een zoontje van tien maanden en een deeltijdse job bij Zeeman heeft die als Porcelain id zowat de meest schizofrene speellijst van het land. De ene dag staat Tushiyime in een Limburgse abdij, de andere op een queer-avond in de Ancienne Belgique. Hun rauwe stem en gekartelde folksongs, die afwisselen tussen Engels en Nederlands, klonken al in de Trix, waar die artist in residence is, maar evengoed in de cafés van Heist-op-den-Berg, waar Tushiyime opgroeide nadat die in 2007 uit Rwanda naar België kwam.

Op Porcelain id’s nieuwe ep Reprise, vooral herwerkingen van oudere songs, staat één nieuw nummer: ‘Vlaanderen’. Dat heeft weinig te maken met Vlaanderen boven of Vlaanderen mijn land, een betere referentie is het kritische ‘This is America’ van Childish Gambino. Tushiyime heeft bijna alle illusies over de plaats waar die woont verloren: “En je zou bijna vergeten wat je wou toen je honger had / Want je hield van Vlaanderen / Maar Vlaanderen hield niet van jou.”

“Het is hier ontstaan”, vertelt Tushiyime terwijl die over het stationsplein uitkijkt. “Een man met Bosnische roots vertelde me dat hij zijn laatste trein had gemist. Al snel had ik door dat hij op straat zou slapen. Dat verhaal heb ik verweven met de vervreemding die ik zelf ervaar. Ik ben zwart, queer en onzeker. Voor deze maatschappij ben ik een wandelend vraagteken.”

Op het einde mildert die wel bewust hun toon met “Want ook ik schiet tekort”, een tekstregel waarvan je je best kan voorstellen hoe die door een vol Heists café wordt meegezongen. En zo landt ‘Vlaanderen’ ergens in het midden tussen een volkslied voor de bruine kroeg en een treurzang voor wie in dit land buiten de norm valt. “Ik bewonder bands als De Mens en Fixkes”, zegt Tushiyime, “omdat ze je langs een hoop ellendige gevoelens toch naar het café kunnen leiden. Ze bezingen de helaasheid der dingen in hun Vlaanderen, maar dat Vlaanderen is evengoed het mijne.”

‘Toen ik mezelf voor het eerst op een xylofoon hoorde tokkelen, voelde ik een stroomstoot in mijn binnenste. Pas later besefte ik dat ik daar mijn trauma’s aan het overwinnen was.’ Beeld Anton Coene
‘Toen ik mezelf voor het eerst op een xylofoon hoorde tokkelen, voelde ik een stroomstoot in mijn binnenste. Pas later besefte ik dat ik daar mijn trauma’s aan het overwinnen was.’Beeld Anton Coene

Meskerem Mees

De kiem van Tushiyimes liefde voor muziek ligt in het UZ Leuven, waar die als kind lang werd opgenomen voor een nieraandoening en muziektherapie volgde. “Ik was een driftkikkertje, moest altijd iets om handen hebben. Toen ik mezelf voor het eerst op een xylofoon hoorde tokkelen, voelde ik een stroomstoot in mijn binnenste. Pas later besefte ik dat ik daar mijn trauma’s aan het overwinnen was. Ik heb me altijd onzeker en eenzaam gevoeld, moest veel lessen missen door mijn ziekte. Maar als kind heb je niet de taal om uit te leggen wat diep in je zit.”

Met de folkpopband Aedell Wollf haalt die de finale van De Kunstbende 2016, nu vaart Porcelain id al twee jaar onder eigen vlag. “Professioneel muzikant worden leek mij in het begin onmogelijk, maar ik sta sterker in mijn schoenen sinds de dag dat ik wist dat ik een zoon zou krijgen. Ik ben veel pragmatischer geworden sindsdien”, zegt Tushiyime.

Die schrijft zich in voor het talentenparcours Sound Track, wordt laureaat en zegt in een interview met blog Luminous Dash dat die wel eens het voorprogramma van Meskerem Mees wil spelen. Afgelopen zomer was het zover, in OLT Rivierenhof. “Die dag sprong natuurlijk mijn snaar en ik had er geen reserve bij, heel onprofessioneel. Maar Meskerem bleef kalm als altijd: ‘De volgende keer meebrengen.’ Ze heeft geen gezin en leidt dus een heel ander leven dan ik, maar uit haar interview in Knack haalde ik wel een goede les: leer genoeg te hebben met jezelf.”

null Beeld Anton Coene
Beeld Anton Coene

Lang wilde Porcelain id niks te maken hebben met de muziekindustrie: “Ik kende die alleen maar van de documentaires, waarin managers en labels toch altijd de boemannen zijn die arme muzikanten geld aftroggelen.” Tot Lut Hendrix van Bestov, het management van onder meer Dans Dans, hun pad kruiste en Tushiyime zag dat het niet altijd zo is. Net als bij de mensen van Unday Records, die onder meer Het Zesde Metaal en The Bony King of Nowhere onder hun vleugels hebben. Met hen erbij hoopt Tushiyime een steen te verleggen in het muzieklandschap: “Ik heb geen gemakkelijke relatie met de commerciële radio, maar ik hoop toch dat ‘Vlaanderen’ zijn weg vindt. Vergeef me de zware vergelijking, maar ‘Mia’ was in het begin ook geen hit.”

Op hun Instagram kondigt Porcelain id hun ep Reprise aan als een laatste blik over de schouder. Over wat er daarna moet komen, heeft die al ideeën. “Ik bewonder het parcours dat Bon Iver heeft afgelegd. Achteraf gezien kon je in zijn eerste plaat alles al horen wat er daarna zou komen. Of Nick Cave: wie had dertig jaar geleden gedacht dat hij vandaag zo’n trage, complexe muziek zou maken?”

Ik vraag of die nog iets aan ons gesprek heeft toe te voegen. “Al doe je jezelf nog zo als een einzelgänger voor, muziek maken doe je nooit alleen. Daarom wil ik aan iedereen in mijn leven dank u zeggen, voor we alweer volstrekt onbekend terrein betreden.”

Reprise van Porcelain id is uit bij Unday. Porcelain id speelt op 17/9 op het dak van Trix voor het DAKkan-festival.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234