Maandag 28/11/2022

AchtergrondTheater Aan Zee

Het verhaal achter Laura van Dolrons ‘Geen verhaal’: ‘Het publiek keek naar me alsof het me elk ogenblik moest redden’

Laura van Dolron: 'Iedereen weet hoe het is om ’s morgens bij de tuindeur te staan huilen en nog een sigaret te roken, terwijl je keel pijn doet omdat je die nacht al een heel pak hebt opgerookt.' Beeld Thomas Sweertvaegher
Laura van Dolron: 'Iedereen weet hoe het is om ’s morgens bij de tuindeur te staan huilen en nog een sigaret te roken, terwijl je keel pijn doet omdat je die nacht al een heel pak hebt opgerookt.'Beeld Thomas Sweertvaegher

Wat doe je als je hele levensverhaal je uit handen wordt geslagen? Op Theater Aan Zee vertelt cabaretier Laura van Dolron Geen verhaal - een poging om haar pure pijn in de ogen te kijken. En daarmee ook die van ons.

Evelyne Coussens

Voor de trouwe bezoekers van Theater Aan Zee (en zo zijn er nogal wat) is de Nederlandse Laura van Dolron geen onbekende. Meer nog: sinds ze in 2003 en 2004 op het Oostendse zomerfestival een aantal prijzen wegkaapte voor Jong Werk, is ze een vertrouwde gaste-aan-zee. Eentje die je, samen met haar werk, ziet groeien en bloeien – maar ook struikelen. Van Dolron put nogal vaak uit haar privéleven om er haar hilarische maar vooral filosofisch-spirituele vertellingen mee te stofferen. Zo leefde het publiek, doorheen de filter van het theater, mee met de Laura’s kinderwens in Sartre zegt sorry (2011), met haar verdriet om een miskraam in Liefhebben (2014) en haar worsteling met kunst en moederschap in De Nieuwe Laura (2021). Nu zijn we aangekomen bij de volgende voorstelling, annex levensfase. En dat is…

“Oogsttijd!”, lacht Van Dolron opgewekt, wanneer we haar ontmoeten in Brussel, op de terugweg van haar vakantie richting hometown Rotterdam. We staan even met onze mond vol tanden, want er was ons verteld dat Geen verhaal een pijnlijke episode in Van Dolrons leven oproept: een scheiding en de daaropvolgende depressie. “Dat is ook zo,” knikt Van Dolron. “En ik heb ook heel veel pijn gehad. En toen de voorstelling in maart in première ging in Nederland, was dat nog steeds zo. Ik viel toen totaal samen met de tekst – het publiek keek naar me alsof het me elk ogenblik moest redden: ‘O neen, ze stort in! Kan ze nog ademhalen?’ (lacht) Maar intussen is er zoveel meer gebeurd. En ben ik, tot mijn eigen verbijstering, pijnvrij.”

Laura van Dolron: 'Ik geloof dat we in onze pijn allemaal verenigd zijn.' Beeld Thomas Sweertvaegher
Laura van Dolron: 'Ik geloof dat we in onze pijn allemaal verenigd zijn.'Beeld Thomas Sweertvaegher

Het privé-verhaal van Van Dolron is op zich niet uitzonderlijk: een relatie waarin gaandeweg de machtsverhoudingen scheefgroeien, het wanhopig proberen in stand houden van die relatie, het schuldgevoel om de kinderen, de ontploffing. En daarna: de totale breakdown. Plots heeft Van Dolron geen verhaal meer, geen weerwoord: al wat ze liefheeft glipt haar uit handen, ze kan enkel nog op de bank liggen. Twee weken voor de première van Geen verhaal krijgt ze corona. In een lange koortsaanval schrijft ze een tekst en stuurt die door naar Steve Aernouts - haar Vlaamse all time companion in het theater. Wanneer ze Steve belt, met een klein hartje, is het lang stil aan de andere kant van de lijn. Tot Aernouts de verlossende woorden spreekt: “Deze tekst is schitterend.”

Opnieuw beginnen

Geen verhaal is anders dan Van Dolrons vorige voorstellingen, omdat de tekst nog meer naar de kern tracht te gaan, los van de anekdotiek van haar persoonlijke leven. Ondanks het feit dat haar eigen scheiding de directe voedingsbodem is, gaat Geen verhaal niet over concrete situaties, over daders, slachtoffers, of schuld. Wel over de vraag hoe iemand, op een dieptepunt in zijn leven en volstrekt teruggeworpen op zichzelf, erin slaagt om weer recht te staan. Om opnieuw te beginnen, zonder verhaal. Juist door die openheid slaat de voorstelling een brug naar het publiek. Van Dolron: “Iedereen begrijpt waarover het gaat. Iedereen weet hoe het is om ’s morgens bij de tuindeur te staan huilen en nog een sigaret te roken, terwijl je keel pijn doet omdat je die nacht al een heel pak hebt opgerookt. Wat ik zelf heb meegemaakt kan ik niet precies overbrengen, maar ik kan wél raken aan wat jij hebt meegemaakt, omdat het zo verbonden is. Ik geloof dat we in onze pijn allemaal verenigd zijn.”

Het maken en spelen van Geen verhaal is voor Van Dolron een louterend proces geweest, en iets van die heling wil ze delen met haar publiek. Van Dolron: “Ik moet vaak denken aan die regel van mijn lievelingsschrijver, Henry Thoreau: ‘De meeste mensen leven in stille wanhoop.’ Ik heb die stille wanhoop lang gevoeld, en lang ontkend, terwijl het belangrijkste is dat je hem niet verbergt. Ga ernaartoe, durf ernaar te kijken. Je moet jezelf leren dragen. Ik ben de man die mij verlaten heeft dankbaar dat hij dat gedaan heeft, dat hij mij op het punt heeft gebracht dat ik voelde dat ik mezelf staande kon houden.”

Maar intussen zijn er dus nieuwe tijden aangebroken, want Van Dolron staat er nog steeds, en meer dan dat: er is intussen een grote liefde in haar leven gekomen. Eentje waarmee ze de spiritualiteit waaraan ze behoefte heeft helemaal kan delen. Van Dolron vertelt vol vuur over ayahuasca-ceremonies en bezoekjes aan de sikhtempel. En eerlijk gezegd: boven haar koffie in Brussel straalt ze van geluk. Is het voor haar vandaag dan nog mogelijk om voor een publiek de diepe pijn op te roepen die ze met Geen verhaal wil overbrengen? Van Dolron: “Juist wel! De voorstelling heeft gewonnen aan kracht nu ik niet meer samenval met mijn verdriet. De angst om opgeslokt te worden door de pijn is verdwenen. Toen ik die vrouw wás, durfde ik niet te huilen op het podium, uit angst dat ik niet meer zou kunnen stoppen. Nu voel ik me veilig genoeg om er dieper in te duiken dan voorheen. Nu huil ik wel. En dat brengt me nog dichter bij mezelf. En dichter bij mijn publiek.”

Geen verhaal, op 2/8 om 15 uur en 20 uur in De Grote Post, theateraanzee.be. Daarna op De Parade in Nederland en in De STUDIO in Antwerpen. lauravandolron.com

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234