Zondag 25/10/2020

MuziekUitgezongen

Het verhaal achter ‘Another Brick in the Wall’: protestsong over pudding en pijn

Roger Waters op het podium in Boedapest, mei 2018.Beeld EPA

Nu 1 september nadert, mogen de scholieren weer loeihard ‘Hey teacher, leave us kids alone’ van Pink Floyd meeschreeuwen.

Drie jaar geleden kon je in het Londense Victoria and Albert Museum heerlijk ­flaneren doorheen de psychedelische wereld van Pink Floyd. Tussen vliegende varkens en ­neergehaalde muren in stond evenwel ook het beenharde bewijs van Roger Waters’ onverwerkte jeugdtrauma’s tentoongesteld. Een bamboe ­wandelstok. Een kleinood waarmee de bassist en geestelijke vader van The Wall eind jaren 50 werd afgeranseld door de headmaster. Minstens twee decennia lang zou Waters die pijn en vernedering als schooljongetje met zich meedragen.

Die rancune schreef hij eind jaren 70 ­goeddeels van zich af in het krijgslustige ‘Another Brick in the Wall (Pt. 2)’. Aanvankelijk werd de song opgevat als een strijdlied tegen de indoctrinatie van school­kinderen. ‘If you don’t eat yer meat, you can’t have any pudding’, hoor je Waters met overslaande stem en in een Schots accent krijten aan het eind van de song. ‘How can you have any pudding if you don’t eat yer meat?’ Het personage van die wrede leraar zou overigens zijn rentree maken op het volgende album van Pink Floyd, The Final Cut (1983).

De song ‘The Hero’s Return’ was gebaseerd op de vele militairen die met een joekel van een ­oorlogstrauma terugkeerden van het front en leraar werden, omdat ze geen andere kansen zagen op de arbeidsmarkt. De song werd later evenwel breder opengetrokken dan terreur, trauma’s of het ontzeggen van een toetje, vertelde Waters. “De tekst ben ik steeds meer gaan beschouwen als een aanklacht tegen de wereldpolitiek. Tegen de leiders die voortdurend onschuldige slachtoffers maken. Het is een oproep tot rebellie tegen foute ­machthebbers en mensen die de controle over je opeisen, maar het bij het verkeerde eind hebben. Zij dwingen ons tot de plicht om collectief in opstand te komen.”

Bob Ezrin, de producer van Pink Floyd, kwam aandraven met het idee voor het legendarische refrein van de song. Eerder gebruikte hij ook al een kinderkoor onder Alice Coopers ‘School’s Out’, en deze keer wilde hij net zo goed kinderstemmen in een liedje over school.

Het kinderkoor in ‘Another Brick’ ronselden ze à la bonheur in een school in Islington, omdat die nu eenmaal dicht bij de studio lag. Drieëntwintig opgeschoten pubers tussen 13 en 15 jaar werden in de studio gevraagd. Hun stemmen werden twaalf keer overdubd, waardoor het ineens leek alsof een imposante kindermilitie op de barricades ging staan: ‘Hey teacher, leave us kids alone!’ Dat de song begint met een dubbele ontkenning - ‘We don’t need no education’- doet dan weer vermoeden dat een schoolopleiding ook niet zó veel kwaad kan. Of was het net de intentie van Waters om de belabberde kwaliteit van het Britse onderwijssysteem aan te kaarten? Daarover bleef hij altijd onduidelijk.

Wat wél vaststaat, is dat de coole discobeat onder de song zachtjes werd opgedrongen door Ezrin, die een fan was van Nile Rodgers en Chic. Een hele aanpassing voor de leden van Pink Floyd, die liever platen maakten om naar te luisteren dan om op te ­dansen. Ezrin hield evenwel voet bij stuk: zijn ­overtuigingskracht bezorgde Pink Floyd meteen hun allergrootste hit. En The Wall werd ook zowat het meest succesvolle album van de groep.

Ironisch eigenlijk: Roger Waters schrijft op die dubbelaar ook de vervreemding als rockster en zijn weerzin voor joelende fans van zich af. Onbedoeld maakte hij het er alleen maar erger op.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234