Vrijdag 02/12/2022

AchtergrondLa Casa Del Artista

Het ‘ugly’ huis van Henry van de Velde in Weimar

null Beeld RV
Beeld RV

Waar en hoe leefden beroemde kunstenaars? Deze week: het destijds zwaar ondergewaardeerde huis van Henry van de Velde in Weimar, Duitsland.

Thijs Demeulemeester

Henry van de Velde (1863 – 1957) kennen we als architect van de Gentse Boekentoren. Maar op het moment dat hij die opdracht kreeg, was hij al 70. Het toppunt van zijn carrière lag dertig jaar eerder. Niet in België, maar in Weimar. Tussen 1902 en 1915 leidde hij er namelijk de ­voor­loper van het Bauhaus: de Kunstgewerbeschule.

Henri van de Velde in 1904. Beeld rv
Henri van de Velde in 1904.Beeld rv

Van de Velde woonde er eerst in een appartement, maar dat werd al snel te krap voor zijn gezin met vijf kinderen. “Ik besloot een huis te bouwen ­buiten de stad”, schrijft hij in zijn memoires. “In dit huis groeiden mijn kinderen op in de onschuld en vrolijkheid van een zorgeloos leven zonder ziekte of te veel werk.” Henry en zijn vrouw gaven hun kroost een vrije opvoeding én thuisonderwijs. Omdat ze nogal lawaaierige ‘duiveltjes’ konden zijn, voorzag Henry een aparte circulatie: zo ­stoorden ze de klanten of gasten niet.

Van de Velde ontwierp werkelijk álles voor de woning, van de architectuur tot de tuin, het meubilair, het textiel en de verlichting. Beeld RV
Van de Velde ontwierp werkelijk álles voor de woning, van de architectuur tot de tuin, het meubilair, het textiel en de verlichting.Beeld RV

Van de Velde ontwierp werkelijk alles voor de woning: van de architectuur tot de tuin, het meubilair, het textiel en de verlichting. Nu wordt het beschouwd als een meesterwerk, maar inderdaad stond het bekend als een ‘Ugly Weimar House.’ “Wandelaars konden me niet zien zitten in de tuin, maar ik hoorde hen wel vaak geschokt reageren op de ongeziene architectuur”, schrijft Van de Velde. “Er stopten hier ook veel paardenkoetsen op hun sightseeing tour, omdat mijn huis een van de curiositeiten van de stad was.”

De indrukwekkende pianokamer. Beeld RV
De indrukwekkende pianokamer.Beeld RV

Toen Henry van de Velde Weimar verliet, nam hij zijn meubels mee. Ook zijn kunstcollectie, featuring Minne, Van Gogh, Renoir, Van Rysselberghe en Seurat, is niet meer te zien. Wat overblijft zijn replica’s en meubels, ooit ­ontworpen voor andere huizen.

‘Hohe Pappeln’ noemde Van de Velde zijn villa, omdat er rondom ranke populieren stonden. Maar hoge bomen ­vangen veel wind. En dat ervoer Van de Velde ook in Duitsland, toen de Eerste Wereldoorlog ­uitbrak. Toen hij na zijn zomervakantie in De Haan in 1914 naar Duitsland terugkeerde, zat Van de Velde in de tang: in 1915 ­verloor hij zijn post als directeur van de Kunstgewerbeschule. Naar België terugkeren was door zijn Duitse link echt geen optie. Uiteindelijk moest hij in 1917 zijn huis verkopen en naar Zwitserland vluchten.

De woning is een meesterwerk maar stond toen bekend als ‘Ugly Weimar House’. Beeld RV
De woning is een meesterwerk maar stond toen bekend als ‘Ugly Weimar House’.Beeld RV

Sinds 1985 is Hohe Pappeln een monument, sinds 2002 een huismuseum van de Klassik Stiftung Weimar. Een essentiële stop voor Bauhaus-toeristen, die verder durven te kijken dan Gropius en co.

Hohe Pappeln, Belvederer Allee 58, Weimar. klassik-stiftung.de/haus-hohe-pappeln

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234