Zondag 09/05/2021

AchtergrondFuse

Het nachtleven is officieel een museumstuk: Fuse serveert expo over zijn geschiedenis

Fuse-oprichter Peter Decuypere en resident-dj Trish Van Eynde.  Beeld Illias Teirlinck
Fuse-oprichter Peter Decuypere en resident-dj Trish Van Eynde.Beeld Illias Teirlinck

Clubs moeten dicht blijven, maar musea mogen open. Dus dook de Brusselse technotempel Fuse in het archief voor een ‘overzichtstentoonstelling’ op de heilige grond in de Blaesstraat, ‘waar dj’s van meet af aan dezelfde behandeling kregen als rocksterren’.

“We praten nu al een uur over Fuse en je hebt nog altijd geen vraag over drugs gesteld.” Peter Decuypere lacht ermee, maar hij is ook zichtbaar opgetogen. Enerzijds omdat hij met Fuse in Brussel de AB van de elektronische muziek wou neerpoten: “Ik had geen zoveelste dancing voor ogen.” Anderzijds omdat hij intussen alweer ruim twintig jaar geleden de deur van de Brusselse technoclub achter zich dichttrok. “Maar ze blijven mij maar bellen, telkens als er iets te doen is.”

null Beeld Illias Teirlinck
Beeld Illias Teirlinck

‘Ze’, dat zijn wij. ‘Iets’ is een expo over de geschiedenis van de club in het gebouw waar het op 16 april 1994 begon. En waar toen – pour la petite histoire – niet veel meer man over de vloer kwam dan het voorbije jaar. “Het heeft echt geen haar gescheeld of Fuse had geen 27 jaar bestaan, maar drie maanden. De muziekindustrie vond Fuse fantastisch, de gazetten ook, maar week na week zat er hoop en al een paar honderd man. Ik dacht dat België stond te springen voor een technoclub en ik had dan ook gelijk een pak topnamen geboekt. En dus waren we duizenden euro’s per week aan het verliezen.”

De legende wil dat Decuypere met zijn collega Thierry Coppens na drie maanden een fles champagne kraakte op de nakende sluiting. “Op een avond met Luke Slater”, zei hij daar in het verleden vaak over. Maar dat klopt niet. “Ik heb dat nog eens nagegaan en Slater heeft in die periode nooit in Fuse gespeeld. (lacht) Maar de rest van het verhaal klopt dus wel! De flyers voor de weken erop waren al verdeeld, dus dat programma zouden we nog afwerken. En dan ging de stekker eruit. Maar op die avond zonder Luke Slater doken er plots vijfhonderd mensen op. En voor het eerst ook vrouwen!”

Trish Van Eynde was mogelijk één van die vrouwen. “Ik was bezeten door al wat futuristisch is”, herinnert ze zich. “Ik las sciencefictionboeken en luisterde naar alles van Transmat, het technolabel van Derrick May. Ik zat daarom ook vaak in Boccaccio in Destelbergen, tot het daar te commercieel werd. Ik ben altijd een muzieksnob geweest. (lacht) En dan was er plots Fuse, waar ze zo zót waren om de beste techno-acts op aarde te boeken.”

Peter Decuypere herinnert zich nog goed hoe een gemeenschappelijke kennis, Jan Van Den Bergh, hem niet lang na de opening een cassette toestopte met een dj-mix van Van Eynde: “Jan importeerde toen platen van Amerikaanse labels als Transmat en Strictly Rhythm, dus dat was iemand naar wie je luisterde. En ja, hoor: haar muziekkeuze was goed, de opbouw was goed, en de techniek. We moesten gewoon nog zien hoe ze het deed voor een publiek. Wat dus nogal moeilijk was, want er was er geen.”

Mannenwereld

Uiteindelijk zou het geen drie weekends duren of Decuypere stelde aan Van Eynde voor om resident te worden. “Ik weet nog goed wat mijn eerste reactie was: ‘Oei, daar moet ik toch eens over nadenken!’ (lacht) Mijn vrienden verklaarden mij zot, maar ik wist goed genoeg wat er nodig zou zijn om daar elke week te staan, te presteren en continu met alles mee te zijn. Ik heb er uiteindelijk een groot deel van mijn sociaal leven voor opgeofferd, en ik heb mijn rug kapotgemaakt door met vinylplaten rond te zeulen die mij ook nog eens financieel ruïneerden. Maar ik heb er nooit spijt van gehad – ik móést draaien – ook al was ik een van de weinige vrouwen in de scene. Peter vond dat trouwens fantastisch: een griet die techno draait!”

Resident-dj Trish Van Eynde:
Resident-dj Trish Van Eynde: "Peter vond dat fantastisch: een griet die techno draait!"Beeld Illias Teirlinck

“Omdat het zo uniek was”, verontschuldigt Decuypere zich half, met een brede grijns op het gezicht. “Zelfs vandaag is het nog altijd een mannenwereld. Ondanks grote namen als Charlotte de Witte en Amelie Lens, die het trouwens ook geenszins in de schoot geworpen hebben gekregen. Maar in 1994 was er echt maar één vrouw die zulke straffe technosets kon draaien, en je moet het mij vergeven dat de marketeer in mij daar effectief enthousiast van werd.”

Het was finaal ook zijn neus voor goede muziek en goede marketing die van Fuse een succes maakten. De tentoonstelling over de geschiedenis van de club pakt uit met een hoop markante flyers, en er liggen daarnaast ook geestige gadgets, zoals een Fuse-frisbee. “Maar dat waren dingen die je moest doen om op te vallen”, wuift Decuypere die dingen weg. “Ik ben trotser op de compilaties die we hebben gemaakt, want die draaiden om de muziek. Of neem die affiche daar met de naam van Laurent Garnier in het groot op. Voor mij waren dj’s van meet af aan even belangrijk als rocksterren. En als de AB Radiohead in het groot op een affiche zette, dan deden wij dat met Laurent Garnier of Aphex Twin.”

Schuurpapier

Die laatste is, naast Daft Punk en Björk, nog altijd een van de markantste namen die ooit in de technoclub hebben gestaan. Niet het minst omdat bijna iedereen zich zijn set in 1995 anders herinnert. Volgens ons begon hij die door de naald van zijn pick-up over de slipmat te laten glijden. “Nee, het was zeker een stuk schuurpapier”, gelooft Van Eynde. “Man, zo’n lawaai!” Decuypere herinnert zich dan weer niets van het kabaal, “maar ik weet wel nog dat hij met DAT-cassettes speelde, en dat de eerste drie cassettes compléét ondansbaar waren. Gelukkig bleef iedereen staan, want ja: Aphex Twin. (lacht) In alle eerlijkheid: dat is een van de redenen dat ik na een vijftal jaar uit Fuse ben gestapt. Je voelde dat mensen op den duur vooral kwamen voor die grote namen. En dat was nu ook weer niet de bedoeling.”

Peter Decuypere:
Peter Decuypere: "Eens dit achter de rug is, gaat het niemand iets kunnen schelen wie er staat te draaien."Beeld Illias Teirlinck

Aphex Twin heeft trouwens nog een link met Fuse. “We hebben de club in 1994 op minder dan twee maanden tijd klaargestoomd”, vertelt Decuypere. “Het pand was er al – Thierry gebruikte het voor zijn populaire gay party La Demence – en dus hadden we in feite enkel nog een naam en een logo nodig.” De naam hebben we gestolen van Richie Hawtin – F.U.S.E. is één van zijn pseudoniemen – en het eerste logo was een rip-off van het logo van Warp Records, het label van Aphex Twin. “We hebben het een béétje aangepast,” biecht de peetvader de Belgische technoscene op. “Vandaag zou je daar niet meer mee weggeraken, maar wat gingen ze toen doen? Ons een boze fax sturen?”

null Beeld Illias Teirlinck
Beeld Illias Teirlinck

Naast het oude logo, merkt Decuypere op de eerste flyer van Fuse nog iets op. “We hadden hier toen zelfs nog geen telefoon, dus staat mijn 056-nummer erop. Een nummer uit Kortrijk voor een feest in Brussel: ideaal om de locals te overtuigen!” Hij lacht en merkt tegelijk onze verwondering over het telefoonnummer op. “Er was toen nog geen internet, hé. Als mensen wilden weten wanneer een dj begon te spelen of hoe ze er moesten geraken, dan belden ze.”

Requiem for a club

Hoe fijn het nu ook is om door het archief van Fuse te stappen, het voelt op dit moment tegelijk aan als een soort requiem. “Het is raar, ja”, zegt Trish Van Eynde. “De cultuurwereld komt hoe dan ook geschaafd uit deze periode. Er zijn niet alleen mensen vertrokken, er is ook geld weg. Want niet iedereen ziet het zitten om straks weer van nul te beginnen. Maar daardoor komt er natuurlijk wel weer plaats voor nieuwe mensen met nieuwe ideeën.”

“Voilà, dat denk ik ook”, gaat Peter Decuypere verder. “Mensen gaan altijd blijven dansen. Het zou natuurlijk jammer zijn, mocht een instituut als Fuse corona niet overleven, maar ik denk dat de naam van de club dit pand intussen overstijgt. Dus zelfs al houdt het op deze plek op, dat hoeft niet het einde van Fuse te beteken.”

null Beeld Illias Teirlinck
Beeld Illias Teirlinck

De oprichter van onder meer Fuse en I Love Techno kijkt ook echt uit naar wat de toekomst van de rest van het nachtleven brengt. “Eens dit achter de rug is, gaat het niemand iets kunnen schelen wie er staat te draaien. Het gaat weer meer om de muziek en de verbinding gaan, in plaats van om de grote namen op de affiche.” Het enige wat Decuypere écht zorgen baart, is dat mensen in de stad de stilte gewend zijn geraakt. “Bij de AB regende het klachten over geluidsoverlast, nadat ze in de jaren 90 weer opendeden na een jarenlange verbouwing. Maar laat ons eerlijk zijn: mensen moeten niet klagen. Ze hebben nu wel lang genoeg kunnen uitrusten, zeker?”

De expo Echoing Through Eternity loopt tot 18 april in Fuse, Brussel. fuse.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234