Zondag 17/11/2019

DM Zapt

Het moet worden gezegd: ‘Kinderen van het verzet’ is gewoon héél straffe televisie

Beeld Bob Van Mol

Ewoud Ceulemans zet deze week de blik op oneindig. Vandaag heeft hij het over de spraakmakende details in Kinderen van het verzet.

Het is gemakkelijk, en vaak ook een béétje grappig, om mopjes te maken over hoe aanwezig de Tweede Wereldoorlog is op het tweede VRT-net, Canvas voor de trouwe kijkers. Ik bezondig me er zelf ook weleens aan, en, gewetenloos als ik ben, heb ik er zelden spijt van.

Maar kijk, soms schoppen de WO II-documentaires van Canvas me toch een geweten. Vandaar dat ik het hier even over Kinderen van het verzet wil hebben. Zonder flauwe mopjes over de inhoudelijke koers van Canvas of over de educatieve functie van de VRT. Want het moet worden gezegd: Kinderen van het verzet is gewoon héél straffe televisie.

Unieke verhalen

Als een verrassing komt dat niet. Er was eerder al Kinderen van de kolonie en het ophefmakende Kinderen van de collaboratie, waarin nazaten van collaborateurs zich in sommige gevallen nog steeds als ‘antisemiet’ omschreven en ongemakkelijk veel respect toonden voor hun met de nazi’s heulende familie. “Hier hangt een foto van hem, in uniform, en die zal hier altijd blijven hangen”, vertelde een vrouw toen over haar nonkel Jef, die zich bij de SS had aangesloten en op wie ze “altijd trots” zal zijn. “Uit respect, uit eerbied voor wat hij en zijn kameraden hebben gedaan.”

Er kwam veel kritiek op, omdat mensen met nazisympathieën een veel te vrij forum zouden krijgen. Helemaal ongegrond was die kritiek niet, maar de aanpak van de documentairemakers werkte wel. Kinderen van de collaboratie was confronterend, inzichtrijk, vaak ook heel pijnlijk.

Haal dat ‘confronterend’ weg en je hebt Kinderen van het verzet. Een documentairereeks die minder gedurfd is – ik ga ervan uit dat de gemiddelde Canvas-kijker meer sympathie kan opbrengen voor de kinderen van verzetsstrijders dan voor de kinderen van collaborateurs – maar niet minder goed. Elke getuige die voor de camera komt, heeft een verhaal dat haast niemand onberoerd zal laten. 

Klassieke documentaire

En het schone aan dit eenvoudige concept zit hem in de details: de houding van de geïnterviewden, de stiltes die ze laten, de objecten die ze vast hebben. Op de tafel van één van hen ligt een boek met de veelzeggende titel Oorlog & zwijgen. Een ander neemt bij voorbaat een zakdoek in haar hand, die verraadt hoe pijnlijk haar verhaal wordt.

In zekere zin is Kinderen van het verzet, dat weinig meer doet dan de laatste getuigen van de Tweede Wereldoorlog een kans geven om hun verhaal te doen, een zoveelste klassieke documentaire: een nieuwe bevestiging van het Canvas-cliché dat flauwe moppen van nog flauwere grappenmakers als ikzelf voedt. Maar tegelijk is het ook veel meer dan dat. Net dankzij die mensen die hun herinneringen delen, met de zakdoek in de hand. Was ik maar even voorzienig.

Elke dinsdag om 21.20 uur op Canvas. Alle afleveringen te bekijken op VRT NU.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234