Donderdag 17/10/2019
Lena Headey als Cersei Lannister ‘Game of Thrones’.

Televisie

Het laatste seizoen van Game of Thrones begint. Dit moet u weten om bij te zijn

Lena Headey als Cersei Lannister ‘Game of Thrones’. Beeld AP

Zondag gaat het langverwachte slotseizoen van Game of Thrones van start. Het is niet te laat om alsnog in te haken. Wat moet je weten over de populairste serie uit de televisiegeschiedenis?

Is het te laat om in te haken?

De moeder aller recaps zou weleens van een van de twee showrunners (schrijvers en plotbewakers) van Game of Thrones zelf kunnen komen. In een interview met New York Magazine omschreef David Benioff de serie als ‘The Sopranos in Midden-Aarde’. En daar beginnen de problemen. Als er al een tweedeling moet worden gemaakt, dan valt de groep fictiekijkers grotendeels uiteen in realisten en fantasten. 

De eersten zien hun verhalen, hoe grotesk ook, graag vastgeklonken in het alledaagse, ergens langs de afritten van de New Jersey Turnpike, bijvoorbeeld. Of in een slaperig Engels dorp, waar elke week iemand wordt vermoord, over realisme gesproken. De tweede groep heeft , ruim gedefinieerd, geen bezwaar als de personages rondreizen op draken in een continent (Westeros), dat wel wat weg heeft van het middeleeuwse Europa. 

Er moet worden gezegd dat die groepen elkaar sinds 17 april 2011, de uitzenddatum van de eerste aflevering van Game of Thrones, behoorlijk zijn genaderd. Mogelijk omdat die draken de kwaliteit van het drama niet in de weg hebben gestaan. Integendeel. Maar goed, inhaken lijkt na 67 afleveringen, honderden personages en een gemiddelde van veertien doden per aflevering, een lastige opgave.

Emilia Clarke als Daenerys Targaryen en Kit Harington als Jon Snow in een scene van Game of Thrones . Beeld AP

Aan de andere kant, je mist de komende weken de opwinding over het zesdelige slotseizoen van een serie die door miljoenen mensen devoot wordt gevolgd, mogelijk het laatste grote koffieautomaatfenomeen uit de televisiegeschiedenis, aldus de Amerikaanse criticus Alan Sepinwall. Er komen steeds meer aanbieders, meer series en de aandacht van de kijker versplintert.

Waar gaat het over?

Toch maar een poging om de eerste zeven seizoenen samen te vatten. In de eerste aflevering (‘Winter Is Coming’) kijkt iemand naar de lucht en zegt dat de winter eraan komt. 67 afleveringen verder (‘The Dragon and the Wolf’) valt er een sneeuwvlok uit de lucht. Tussendoor gebeurt het een en ander.

GoT is gebaseerd op A Song of Ice and Fire, de (voorlopig onvoltooide) romancyclus van fantasyschrijver George R.R. Martin. Centraal staat de machtsstrijd rond de IJzeren Troon en de heerschappij over de zeven koninkrijken van het continent Westeros. 

De troon is in handen van de familie Lannister (zuidelijke types, met een complexe stamboom en wat inteeltkwesties), maar wordt geclaimd door de Starks (lui uit het noorden, met dito stamboom). De Starks trekken vanaf het zevende seizoen samen op met Daenerys Targaryen (‘Dani’ voor fans), die haar eigen claim ondersteunt met het feit dat ze een stel draken heeft die naar haar luisteren. Handig voor transport, maar nog handiger om vijandelijke legers tot as te reduceren.

Beeld uit ‘Game of Thrones’ met Carice van Houten als Melisandre en Kid Harrington als Jon Snow.

De cliffhanger van het zevende seizoen (alweer een kleine twee jaar geleden) introduceert nog een nieuwe dynamiek. De winter, die dan eindelijk toch komt, brengt de ultieme dreiging met zich mee: de Night King en zijn White Walkers (het leger der ondoden) breekt met behulp van een recent buitgemaakte zombiedraak door The Wall (de muur die Westeros van de onnoemelijke gevaren van het hoge Noorden moest scheiden).

Dat is de moeder aller dilemma’s voor de strijdende fracties van Westeros. Vergeten ze de troonaanspraken even en bundelen ze de krachten, of zijn ze daartoe niet in staat en gaan ze koppig op hun eigen ondergang af? Vul hier zelf de klimaatcrisis of een andere wereldwijde crisis in als u op zoek bent naar een passende metafoor – of het simpelweg gênant vindt over zombies te praten.

Waar is de seks in ‘Game of Thrones’ gebleven?

In de laatste aflevering van het zevende seizoen (‘The Dragon and the Wolf’) meldt centrale figuur Jon Snow zich aan de deur van Daenerys: ze kijken elkaar diep in de ogen en beklinken hun strategische alliantie met een keurige vrijpartij in stemmig tegenlicht. 

Dat wij als kijkers inmiddels weten dat Daenerys – vermoedelijk – de tante van Jon Snow is, geeft de prille relatie die typische GoT-incestvibe, maar dat neemt niet weg dat het verder behoorlijk net was, voor een middeleeuws fantasy-epos. Terwijl de reeks in de eerste seizoenen de expliciete seksscènes niet schuwde. Integendeel. Wat is daar gebeurd?

Er is natuurlijk de grote verhaallijn, waarbij de vrouwelijke rollen sterker en sterker worden. In de allereerste aflevering wordt Daenerys uitgehuwelijkt door haar broer om zijn aanspraak op de troon te versterken. Aan de Stark-kant lonkt de piepjonge Sansa naar de jonge koning Joffrey Lannister (Jack Gleeson), die als verknipt en door en door slecht personage werd afgewisseld door psychopaat Ramsay Bolton (Iwan Rheon), haar tweede echtgenoot. Het was een gegarandeerde lijdensweg, die pas aan het slot van seizoen 6 tot een eind kwam, toen wilde honden zijn gezicht eraf kloven, een scène die bij veel GoT-volgers gevoelens van nostalgie oproept.

Carice van Houten als Melisandre. Beeld HBO / Ziggo

Dat met die honden was de onverbiddelijke payback voor de meest omstreden scène uit de afgelopen zeven seizoenen (het afslachten van de halve cast in ‘The Rains of Castamere’ – beter bekend als ‘The Red Wedding’ – aan het slot van het derde seizoen meegerekend). In de aflevering ‘Unbowed, Unbent, Unbroken’ uit het vijfde seizoen wordt Sansa Stark verkracht door Ramsay Bolton, door acteur Iwan Rheon neergezet als een soort middeleeuwse Caligula. Het was hoogst onplezierig om naar te kijken, en dat zegt wat in het wrede universum van Westeros. 

Voor het eerst kreeg de serie – inmiddels een fanatiek gevolgd en becommentarieerd popfenomeen – zware kritiek. Legde die gratuite verkrachtingsscène niet een fundamentele zwakheid van GoT bloot, waarbij het lot van vrouwelijke personages keer op keer moest demonstreren, volgens George R.R. Martin, welke rol seksueel geweld in oorlogstijd speelde? Of was dat een al te grandioze verklaring voor al die keren dat de actrices in de serie onder vaak vernederende omstandigheden uit de kleren moesten? Er verschenen kritische stukken en minstens één feministische website en een vrouwelijke senator verklaarden dat ze de serie niet meer gingen volgen.

Emilia Clarke als Daenerys Targaryen in Game of Thrones. Beeld AP

De makers hebben nooit expliciet verklaard dat ze de serie hebben bijgestuurd, maar er is nogal een verschil tussen de eerste seizoenen en de 67ste aflevering, qua sexpositie. Het zijn uiteraard andere tijden – ook buiten Westeros – maar er speelt ook iets anders. De verhaallijnen hebben de gekwelde vrouwen van weleer (Cersei, Sansa, Arya en Daenerys) in machtige posities gebracht, nadat zij zich in verzengende wraakscenario’s hebben mogen uitleven – al dan niet met behulp van draken, honden, steekwapens en sluwe plannen. 

De populairste personages worden nu gespeeld door actrices, die na tien jaar op de set van de serie tot populaire sterren zijn uitgegroeid, met veel meer invloed op de manier waarop ze in beeld worden gebracht. De hoofdactrices uit Game of Thrones (Emilia Clarke, Sophier Turner, Maisie Williams en Lena Headey) behoren tot de bestbetaalde vrouwen uit de televisiegeschiedenis. En de mannelijke personages, zij die nog over zijn, hebben hun loyaliteit aan de vrouwen verklaard (‘bend the knee’) of zwerven doelloos rond, op zoek naar een bestemming in dit nieuwe leven.

Wat weten we van het slotseizoen?

Niets.

Ja, dat aflevering 3 anderhalf uur duurt en dat daar (vermoedelijk) een veldslag in zit, die (zo werd zorgvuldig van de set gelekt) 55 opnamedagen in beslag nam.

Maar verder is er weinig tot niets naar buiten gekomen, heeft de pers geen afleveringen gezien en houden de acteurs hun mond stijf dicht. De eerste aflevering is wel al in première gegaan in New York, na afloop deelde HBO buttons uit met de slogan ‘Keep the secrets’.

Ja, hoe loopt het af? Wat is dat voor vraag, eigenlijk? De makers hebben in interviews gezegd dat als het gaat over einden van langlopende series ze graag een voorbeeld nemen aan het ambigue slot van The Sopranos of het zelfvernietigende spektakel waarmee Walter White ons in Breaking Bad verliet. 

Dus als u zit te hopen op het liefdesstel Dani en Jon, samen op de troon, met een babydraak aan hun zijde: vergeet het maar. Zo heeft Game of Thrones nooit in elkaar gestoken. Wie zegt dat die hele troon nog overeind staat? Misschien is de IJzeren Troon het minste van de problemen als op 19 mei de zesde en laatste aflevering wordt uitgezonden. Ik wil u niet ongerust maken, maar wellicht zit de Night King op die troon tussen de blakerende resten van wat eens Westeros was.

En is het dan echt afgelopen?

Welnee, succesvolle series zijn nooit meer afgelopen. Zelfs na een perfect slotakkoord (zie Big Little Lies., zie The End of the F***ing World) zijn de economische belangen te groot. Een bekende titel laten voor wat hij is, staat in de seriewereld gelijk aan geld verbranden.

Game of Thrones is allang een ‘universum’ geworden, een wereld waarin elke verhaallijn en elke entertainmentvorm een plaats heeft: series, films, pretparken, actiefiguren. Zie Marvel en Star Wars, niet toevallig twee ‘merken’ die door Disney worden uitgerold. Zie ook Harry Potter, allang de avonturen van de tovenaarsleerling ontstegen. En dat verklaart ook het ongelofelijke bedrag dat Amazon (250 miljoen dollar) heeft betaald aan de erven-Tolkien om The Lord of the Rings nog eens dunnetjes over te doen, ditmaal als streamingserie.

Op sommige locaties van de serie is het Game of Thrones-effect al volop voelbaar, al dan niet geïnstitutionaliseerd. Dubrovnik wordt onder de voet gelopen door toeristen die in de voetsporen van Cerseis ‘walk of shame’ willen lopen. En in de lente van 2020 opent in Noord-Ierland, waar veel opnamen plaatsvonden, een enorm pretpark: The Game of Thrones Studio Tour. Het project is geïnspireerd op de Harry Potter Studio Tour buiten Londen.

Vladimir Furdik als The Night King in Game of Thrones. Beeld AP

De uitvoerend producenten en het merendeel van de acteurs hebben wel al gemeld dat ze zich niet gaan wagen aan spin-offs. Sophie Turner: “Ik trek nooit meer een korset aan.” Maar over enkele maanden beginnen in Noord-Ierland de opnamen van een serie die nog geen naam heeft, maar die zich binnen de mythologie van Game of Thrones 10.000 jaar voor de huidige verhaallijn afspeelt, in een periode dat de White Walkers voor het eerst Westeros binnenvallen. Werktitel: ‘The Long Night’. Actrice Naomi Watts is voorlopig het bekendste lid van de cast, George R.R. Martin bewaakt het erfgoed. “Ik ga dit wiel niet stoppen. Ik ga dit wiel breken”, is een bekende uitspraak van de Drakenmoeder, aan de vooravond van haar opmars. Maar voorlopig draait het wiel door.

Het laatste seizoen van Game of Thrones is bij ons vanaf maandagnacht 3 uur te zien via Telenet Play.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234