Maandag 27/06/2022

RecensieBoeken

Het kan bijna niet anders of deze roman van Lydia Sandgren zal worden verfilmd ★★★☆☆

Lydia Sandgren schreef een typisch Scandinavisch familiedrama. Het werd een bestseller. Beeld Emeli Asplund
Lydia Sandgren schreef een typisch Scandinavisch familiedrama. Het werd een bestseller.Beeld Emeli Asplund

De Zweedse debutante Lydia Sandgren (1987) neemt de tijd om haar verhaal te ontvouwen. Het lage verteltempo is de kracht én de zwakte van Verzamelde werken. Tot het boek toch nog een pageturner wordt.

Lotte Jensen

Met haar debuut, Verzamelde werken, won de Zweedse schrijfster en psycholoog Lydia Sandgren de belangrijkste literaire prijs van Zweden, de Augustprijs. Daarna volgde de hoogste onderscheiding van de Zweedse boekhandelaren. Het gevolg: duizelingwekkend hoge verkoopcijfers. Uitgevers stonden in de rij om de vertaalrechten van deze bestseller te bemachtigen.

Tien jaar werkte Sandgren aan haar lijvige roman, die nu ook in het Nederlands is verschenen. Haar onthaal in Zweden als nieuwe literaire ster zorgt voor hooggespannen verwachtingen, maar maakt ze die ook waar?

Om te beginnen: de titel is nogal misleidend. Lezers zullen denken het verzamelde werk van Sandgren in handen te hebben, maar het gaat om de geschriften van de hoofdpersoon, Martin Berg. De 50-jarige uitgever koestert zijn leven lang al de ambitie een beroemd schrijver te worden, maar slaagt er niet in om enig werk van betekenis te voltooien.

Tegenpolen

In een interview met een journalist van het tijdschrift Svensk Bokhandel blikt de uitgebluste Berg terug op zijn leven en zijn twee belangrijkste relaties: de vriendschap met de schilder Gustav en zijn huwelijk met de veelbelovende wetenschapper Cecilia.

Knap is de wijze waarop Sandgren de afhankelijkheidsrelatie tussen Martin en Gustav schetst. Ze zijn elkaars tegenpolen, maar blijven loyaal aan elkaar in voor- en tegenspoed. Samen brengen ze lange tijd door in Parijs, waar ze aan hun artistieke projecten werken en verschillende liefdesrelaties aanknopen. In tegenstelling tot Martin slaagt Gustav er wel in om door te breken als kunstenaar. Zijn favoriete model is Cecilia, de geliefde van Martin, van wie hij honderden portretten maakt. Maar de prijs is hoog: Gustavs alcoholverslaving brengt hem geregeld aan de rand van de afgrond.

Wanneer Cecilia zwanger raakt, komt er in één klap een einde aan Martins studentikoze bestaan. Na de geboorte van hun eerste kind raakt zij in een ernstige depressie. Wanneer ze opknapt, stort ze zich als een bezetene op haar proefschrift. Ze zondert zich steeds meer af. Daags na haar promotie, op haar 33ste, verdwijnt ze spoorloos. Martin en zijn twee kinderen worstelen dagelijks met haar mysterieuze verdwijning.

Laag tempo

Dit alles ontvouwt zich in een zeer langzaam tempo en dat is tegelijkertijd de zwakte en de kracht van deze roman. Sandgren weet weliswaar psychologische diepgang te bereiken door de twee mannen, hun vriendschapsband en wisselende relaties zo uitgebreid te volgen, maar het had beslist beknopter gekund.

Daar komt bij dat het stilistisch niet allemaal even sterk is. Maar wie doorzet, wordt beloond. In het derde en laatste deel krijgt de lezer antwoord op de vraag wat er met Cecilia is gebeurd. Wanneer Gustav komt te overlijden, begint dochter Rakel aan een zoektocht naar haar moeder. De zaak neemt een onverwachtse wending en het boek verandert op slag in een heuse pageturner, waarbij fictie en waarheid in elkaar overlopen.

Het kan bijna niet anders of deze roman zal worden verfilmd. De complexe gezinssituatie van Cecilia, de door alcohol getekende mannenvriendschap en de verrassende ontknoping lenen zich verdraaid goed voor een typisch Scandinavisch familiedrama.

Lydia Sandgren, Verzamelde werken, Oevers, 784 pagina’s, 32 euro. Uit het Zweeds vertaald door Eline Jongsma en Janny Middelbeek-Oortgiesen. Beeld rv
Lydia Sandgren, Verzamelde werken, Oevers, 784 pagina’s, 32 euro. Uit het Zweeds vertaald door Eline Jongsma en Janny Middelbeek-Oortgiesen.Beeld rv
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234