Donderdag 18/08/2022

DM ZaptMark Moorman

‘Het jaar van Fortuyn’ is een van de beste Nederlandse series van de afgelopen jaren

Ramsey Nasr (links, als Ad Melert) en Jeroen Spitzenberger (als Pim Fortuyn) schitteren in de reeks over de vermoorde Nederlandse politicus. Beeld AVROTROS
Ramsey Nasr (links, als Ad Melert) en Jeroen Spitzenberger (als Pim Fortuyn) schitteren in de reeks over de vermoorde Nederlandse politicus.Beeld AVROTROS

Mark Moorman zet de blik op oneindig. Vandaag: Het jaar van Fortuyn.

Mark Moorman

Op 6 mei 2022 is het twintig jaar geleden dat Pim Fortuyn werd vermoord op het Mediapark in Hilversum, waardoor Nederland voorgoed veranderde. De vijfdelige dramaserie Het jaar van Fortuyn behandelt de politieke carrière van Fortuyn, de moord en de directe nasleep. We zeggen het maar meteen: dit is een van de beste Nederlandse series van de afgelopen jaren.

Het risico bij series over een recente geschiedenis is dat je wordt afgeleid door de mate waarin de acteurs de personages wel of niet treffen. Als maker wil je voorkomen dat het iets weg heeft van cabaret. Maar je wil ook niet dat de kijker zich enkel vergaapt aan de virtuositeit van een acteur als Ramsey Nasr, die hier een onvergetelijke PvdA-lijsttrekker Ad Melkert neerzet. Ja, de gelijkenis is knap, met die pruik, die stem en die lichaamshouding. Maar het werkt uiteindelijk omdat je hier iemand van vlees en bloed ziet: kwetsbaar en onuitstaanbaar. Niet in staat een televisiepoliticus te zijn, niet in staat verslagenheid of woede ook maar enigszins te maskeren. Het is een briljante rol van Nasr.

Dat de serie zo veel indruk maakt, begint ondanks al die acteerkanonnen bij het scenario dat ons meteen in het drama trekt. Het is gepresenteerd als een dubbelloopstragedie, richting een voor beide hoofdrolspelers onafwendbaar einde. De figuren van Melkert en Fortuyn (gespeeld door Jeroen Spitzenberger) lijken soms bevroren in de tijd, eeuwig met elkaar verwikkeld in dat roemruchte, kluchtige televisiedebat (hoogtepunt van de derde aflevering). Maar in Het jaar van Fortuyn proberen de makers de figuren dramatisch in te vullen, waardoor ze allebei genuanceerder naar voren komen.

Het jaar van Fortuyn heeft voor de vorm gekeken naar het werk van de Amerikaanse regisseur en scenarist Adam McKay, en dan vooral de manier waarop hij zijn waargebeurde, complexe geschiedenissen met alle middelen voorhanden vertelt. Zoals in Vice (2018), over het leven van vicepresident Dick Cheney, en The Big Short (2015), over de financiële crisis.

De inspiratie uit zich in hoofdstuktitels in beeld, aftellen naar belangrijke data, een wilde mix van archiefmateriaal en gespeelde scènes en, het opvallendst, een verteller die de vierde wand doorbreekt en zich tot de kijker wendt. In het moderne seriewezen is het bijna een sleetse truc, maar Fedja van Huêt (die de rol van Lijst Pim Fortuyn-politicus Mat Herben speelt) blaast het overtuigend nieuw leven in. Ook het gebruik van muziek is meer dan doeltreffend, vaak in contrast met de momenten op het scherm. Het meeste effect heeft dit als de scène van de aanslag op Fortuyn zich afspeelt met op de achtergrond Radioheads trage ‘Exit Music (For a Film)’.

Het jaar van Fortuyn is een balanceeract, die erin slaagt om de onweerstaanbare comedy-elementen in te bedden in een bij vlagen aangrijpend noodlotsdrama.

Het jaar van Fortuyn is te zien op npo.nl

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234