Zaterdag 26/09/2020
Beeld Canvas

DM ZaptEwoud Ceulemans

Het imago van Brazilië krijgt een stevige deuk in ‘De Amazone’

Ewoud Ceulemans keek naar De Amazone, het meest in het oog springende tv-programma van de voorbije week.

Er zijn twee soorten mensen, hoor ik in de documentairereeks De Amazone: zij die het oerwoud met rust willen laten, en zij die het oerwoud willen uitbuiten voor de handel. Het spreekt voor zich dat mensen wier formule voor een gelukkig leven bestaat uit de Heilige Drievuldigheid van “drank, geld en mooie vrouwen”, zoals de Braziliaanse houthakker Balthasar, eerder aanleunen bij de tweede categorie. “Legaal of illegaal”, zegt hij met een zuiders flegma, “we moeten werken. Anders moeten we stelen.”

Statistiekje om die quote te kaderen: meer dan 50 procent van de houtkap in de Braziliaanse Amazone gebeurt illegaal.

Terwijl Balthasar zijn relaas doet, zien we de Nederlandse documentairemaakster Sandra Corstjens alle moeite doen om haar afschuw te verbergen terwijl een woudreus krakend tegen de bodem van de jungle valt. “Binnen een jaar groeit alles weer terug”, wuift Balthasar weg. “Het Amazonewoud is heel veerkrachtig.”

Nog een statistiekje om die quote te kaderen, ditmaal afkomstig van Balthasars kompaan-met-een-kettingzaag: het duurt wel dertig jaar vooraleer dat stompje boom weer een woudreus is. Terwijl het nauwelijks twee minuten duurt om hem om te zagen, om de boom vervolgens integraal te verkopen voor een luttele 100 euro.

Het imago van Brazilië als een voetbalgek land waar het volkslied een sambadeuntje is en het carnaval een manier van leven, krijgt een stevige deuk in de eerste aflevering van De Amazone. Zeker nu ene Jair Bolsonaro aan het hoofd van het grootste land van Latijns-Amerika staat: hij is maar wat graag beleid om het grootste oerwoud ter wereld plat te leggen voor economisch gewin. Als een overheidswetenschapper hem wijst op de desastreuze ecologische gevolgen daarvan, staat die vijf minuten later op straat. “Onze president is heel slim”, vindt Balthasar met nauwelijks verholen bewondering. “Hij is voor niemand bang.”

Het meest verontrustende aan De Amazone, waarin Korstjens ook naar Ecuador en Suriname reist, is niet zozeer de brute werkelijkheid dat de grootste long van deze planeet elk jaar een flink stuk kleiner wordt. Het meest verontrustende is dat de plaatselijke autoriteiten het maar wat graag laten gebeuren. In de Ecuadoraanse Amazone zit er olie in de grond, en die olie is goed voor een derde van de landelijke economie. De inheemse Waorani-bevolking was ooit gewapend met in moordlust gedrenkte speren, vertelt Korstjens, maar konden niet verhinderen dat een uit oliehonger opgetrokken stadje op hun grondgebied ‘Shell’ heet. Als de concurrentie even inspiratieloos was geweest, had het tweede dorpje vast ‘Texaco’ geheten.

Terwijl de Amazone brandt, tellen de brandstichters hun dollars uit. In deze wereld zijn er twee soorten mensen: zij die geld verdienen, en zij die de prijs betalen.

De Amazone is te bekijken op VRT Nu en elke weekdag te zien op Canvas.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234