Vrijdag 10/07/2020

InterviewStijn Van de Voorde

‘Het blijft plagiaat, maar dan veel beter’: Stijn Van de Voorde (StuBru) over de zaak-Led Zeppelin

Stijn Van De VoordeBeeld Bob Van Mol

Led Zeppelin heeft de intro van hun iconische ‘Stairway To Heaven’ niet gepikt van het nummer ‘Taurus’ van de band Spirit. Dat heeft een Amerikaanse jury beslist. ‘Het is gewoon plagiaat, maar ze hebben er wel iets veel beters van gemaakt’, vindt StuBru-presentator en muziekkenner Stijn Van de Voorde.

Wat vind je van de uitspraak?

“Dit is een zaak die al heel lang aansleept. En in dit geval is het gewoon plagiaat. Het kan ook niet anders: Led Zeppelin heeft nog in het voorprogramma van Spirit gespeeld. Zij weten beter dan wie ook dat ze dat nummer wel gepikt hebben. Maar ze hebben er ook iets veel beters van gemaakt. Want ‘Taurus’ is geen goed nummer, en ‘Stairway To Heaven’ wel. Al zou het wel fair geweest zijn als ze dat gewoon luidop hadden toegegeven.”

De jury kreeg de nummers niet te horen: ze moesten beoordelen op basis van bladmuziek.

“Ik snap dat er een officiële maatstaf moet zijn, om het op papier te kunnen bewijzen. Maar het is ook een absurd gegeven dat de jury dan bedreven moet zijn in het lezen van een partituur. Er wordt in de muziek heel veel gepikt, maar niet altijd op een manier die je rechtstreeks op een partituur kunt aanwijzen. Vaak gaat het om de vibe of de beat van een nummer – je kunt niet wetenschappelijk bewijzen dat het om plagiaat gaat, maar je wéét wel dat het gepikt is.”

Hoe moet zo’n zaak dan beslecht worden?

“Als je partituren moet gebruiken, gaat dat niet lukken, vrees ik. Ik begrijp dat je auteursrechten wilt beschermen, maar momenteel is er geen instantie die over de knowhow bezit om daar een faire beslissing over te nemen. Je zou daar misschien een apart, gespecialiseerd gerechtshof voor nodig hebben, net als voor sportzaken. Nu is het totale willekeur.”

Led Zeppelin is niet de eerste grote band die voor plagiaat wordt aangeklaagd. Coldplay zou ‘Viva La Vida’ gepikt hebben van Joe Satriani, en de erven van Marvin Gaye beschuldigden Robin Thicke en Pharrell Williams van plagiaat voor hun hit ‘Blurred Lines.’

“Een wereldhit die uit eenvoudige akkoorden en structuren bestaat, zal altijd wel op een ander nummer lijken. Er bestaat een mash-up die ‘Why Does It Always Rain on Me?’ van Travis, ‘Wonderwall’ van Oasis en ‘Blvd Of Broken Dreams’ van Green Day aan elkaar rijgt. Daar hoor je perfect dat die nummers dezelfde akkoorden gebruiken. Dat is ook geen geheim.”

Sommige bands maken daar ook helemaal geen probleem van.

“Elke band pikt, zelfs The Beatles. The Strokes hebben ‘Last Nite’ gestolen van Tom Petty, maar die heeft daar eens mee gelachen. Nirvana heeft de riff van ‘Come as You Are’ geript van een nummer van Killing Joke, maar die zagen het als een soort eerbetoon. En ze hebben Nirvana-drummer Dave Grohl zelfs zover gekregen dat hij bij hen is komen drummen.”

Waarom zijn er dan zo veel plagiaatzaken?

“Als je een wereldhit scoort, moet je schrik hebben. Want dan gaan ze proberen je geld af te pakken. Dat is niet zo schoon aan de muziekindustrie. Maar als je ergens geld verdient, liggen er altijd kapers op de kust. Er zijn Amerikaanse advocatenkantoren die zich daarin specialiseren. Ze klagen populaire nummers aan in de rechtbank, om dan voor veel geld een regeling te treffen out of court. Als je nu een hit scoort, komt er altijd wel een of andere firma aankloppen die de rechten van een vreemd, onbekend nummer uit Peru opkoopt om je dan te kunnen aanklagen voor plagiaat. Een foute manier om geld te slaan uit een wet die bedoeld is om creativiteit te beschermen.”

Robert Plant en Jimmy Page, in 1985.Beeld AP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234