Maandag 25/10/2021
Daan Heerma van Voss.  Beeld belga
Daan Heerma van Voss.Beeld belga

Boeken

Het beloofde een vredelievende avond te worden, totdat mijn telefoon begon te piepen

Quote

Ik vroeg mijn vriend waar hij was. Hij antwoordde: ‘Overal en nergens, maar ik houd je in de gaten.’

Het is een traditie geworden. Op de eerste hete dag van het jaar ga ik naar de bioscoop. Waar de meesten bij zonneschijn de buitenlucht opzoeken, trek ik naar de geairconditioneerde schaduw. (Dit alles uiteraard tot ergernis van mijn geliefde, die mij een vampier noemt.) Zo ook afgelopen week, toen ik de hitte ontvluchtte en The Circle zag, de meest recente verfilming van een boek van Dave Eggers. Ik heb Eggers altijd beschouwd als een publieksvriendelijke, schreeuwerige versie van George Orwell. Het zien van The Circle, een film over technologie die ons leven gaat beheersen, versterkte dat idee. Op maat geknipte schijnwijsheden, filosofische catering, gratuite paranoia, en dat alles met Tom Hanks in de hoofdrol. Hoofdschuddend liep ik de zaal uit, de warmte in, op naar het restaurant waar mijn geliefde op me zat te wachten.

Het beloofde een vredelievende avond te worden, een beginnende wijnroes stemde ons attent en nieuwsgierig, en instinctief besloten we thema’s als feminisme en Donald Trump te mijden. Zelfs mijn geklaag over de even modieuze als massaal beleden angst voor technologische vooruitgang was gemoedelijk getoonzet. Totdat mijn telefoon begon te piepen.

Een bericht van een vriend: of ik soms garnalenkroketjes aan het eten was. Ik vroeg hem waar hij was. Hij antwoordde: ‘Overal en nergens, maar ik houd je in de gaten.’ Onwillekeurig begon ik te zweten, mijn geliefde merkte op dat ik rood werd. (Dat doet ze graag.) Mijn blik schoot de ruimte rond, maar mijn vriend zag ik nergens. Na enkele gealarmeerde vragen mijnerzijds bekende hij aan de hand van het satellietsignaal van mijn telefoon te kunnen zien waar ik uithing. De beginnende roes was nergens meer te bekennen. Hakkelig ging ik door met eten, toen een laatste felle zonnestraal me kortstondig verblindde, waarna ik vloekte. Mijn geliefde deed haar best me te doen ontdooien, maar ik bleef op mijn hoede.

Opnieuw piepte mijn telefoon. Een andere vriend vroeg me waarom ik zo’n net jasje droeg. Betrapt keek ik rond, onbekende, onaangename gezichten staarden me aan. Een paar seconden later stuurde deze vriend me een foto die hij zojuist van Twitter had geplukt: een foto van mij, aan dit tafeltje. Op de foto kneep ik met mijn ogen, alsof ik niet goed kon zien; hij moest zojuist genomen zijn, toen ik verblind werd door die zonnestraal. Ik had geen moment doorgehad dat iemand een foto van me had gemaakt, maar inmiddels circuleerde hij dus al. Op basis van de camerahoek probeerde ik te beredeneren wie me zat te bespioneren. Was het dat goedgeluimde stelletje een paar tafeltjes verder, of dat luide gezin iets meer naar links? Wie haalde het in zijn hoofd zo’n argeloos privémoment zomaar te openbaren?

Ik keek om me heen, naar het vertrouwde decor van een van mijn lievelingsrestaurants, dat in het tijdsbestek van een half-uur was veranderd in Jeremy Benthams panopticon; een koepelachtig gebouw waarin iedereen elkaar voortdurend in de gaten hield, elkaar conditionerend met hun blik. Als je elk van hen afzonderlijk zou vragen waarnaar ze kijken, zouden ze het vermoedelijk niet eens weten. Met andere woorden: individueel hadden ze geen idee wat ze collectief aan het doen waren. Mijn woorden? Nee, die van Dave Eggers.

Toen we naar buiten stapten bleek de zon te zijn ondergegaan. Opgelucht was ik, en klaar om weer op te gaan in het donker.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234