Zaterdag 26/11/2022

DM ZaptFrederik De Backer

‘Heizel 1985’: toen een bouwval tot slagveld verwerd

Voormalig Liverpool-speler Alan Kennedy en Frank Raes. Beeld VRT
Voormalig Liverpool-speler Alan Kennedy en Frank Raes.Beeld VRT

Frederik De Backer zet de blik op oneindig. Vandaag: Heizel 1985

Frederik De Backer

Een aantal keren in een mensenleven lijkt de hele constructie waarop we ons bestaan hebben gebouwd te verkruimelen. Plots steekt een storm op en wordt alles met de grond gelijkgemaakt. Iemand zien sterven, een kind ter wereld brengen, een zwaar ongeval, alle doen ze de stroomafrekening even vergeten.

In Heizel 1985 laat Frank Raes getuigen van zo’n gebeurtenis aan het woord. Spelers, supporters en politieagenten vertellen over die dag in mei toen een bouwvallig stadion in Brussel tot een slagveld verwerd, waarop nog voor zonsondergang 39 mensen de dood vonden.

Sportdocumentaires laten zich doorgaans drenken in misplaatste heroïek, in pathos en sentiment, omdat hun doelpubliek nu eenmaal hunkert naar een strijdtoneel. Een man die zijn zondagmiddag moedwillig tot dag des oordeels verklaart, is te mijden. Gezond verstand denkt niet in twee kleuren.

In deze documentairereeks is de dramatiek gewettigd. De beelden van mensen die die ochtend nog aan het ontbijt zaten met een leuk avondje voetbal in het verschiet en nu, enkele uren later, bedolven onder ledematen, smachten naar adem, zijn niets minder dan onthutsend. De doodsangst druipt de ogen uit, om de zoveel seconden aan het zicht onttrokken wanneer weer een nieuwe radeloze over hen heen komt getuimeld. Tientallen, honderden keren, tot de dood intreedt.

Je kan zeggen dat het achteraf makkelijk praten is, maar welke volslagen krankzinnige heeft het ooit een goed idee gevonden 60.000 mensen zo’n gammele schuur in te drijven? Al van bij de eerste beelden van het stadion kleven je wenkbrauwen tegen je haarlijn. En dan weet je nog niets over de rellen, inbraken en als niet anders dan plunderingen van supermarkten te omschrijven voortekenen.

Kippengaas om de ene dronken meute van de andere te scheiden.

Dit is een uitstekende sportdocumentaire, omdat ze de sportdocumentaire overstijgt. Het voetbal doet er niet toe. Waar Heizel 1985 over gaat, is schaamte en trots. De Liverpool-centrische aflevering legt heel duidelijk bloot wat in de jaren 80 leefde in die stad. Of beter: niet leefde. Een industrieel kerkhof met wijken waarin de jongerenwerkloosheid opliep tot vrijwel 100 procent, stiefmoederlijk behandeld door de stiefmoeder aller Britten. ‘Welcome to Thatcher’s Beirut’ staat op een gegeven moment op een muur te lezen. Dan is een lokale club die jaren aan een stuk half Europa in de vernieling speelt, een uitgestoken hand. Tot het scharlaken shirt bloedrood kleurt.

De schaamte in de ogen van de supporters aan het woord, inmiddels 37 jaar ouder, het schuldbesef, is mooi in haar betreurenswaardigheid. Hun uitdrukkingen wanneer ze de beelden zien, lijkzakken op een atletiekpiste.

Cinema is een blik in de lens.

Heizel 1985 is te zien op VRT MAX.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234