Woensdag 24/07/2019

Horst Festival

Hedendaagse kastelen in Horst

Toen in 2015 de Turner Prize naar het Londense architectencollectief Assemble ging, werd er gesproken van de dood van de prestigieuze prijs - die hoort naar kunstenaars te gaan, niet naar architecten. Maar op de vierde editie van het kunst- en muziekfestival HORST waren alle festivalgangers het erover eens: wat Assemble maakt, is kunst van de bovenste plank.

Beeld Illias Teirlinck

Omdat het kasteel van Horst op instorten staat, moesten er voor deze editie van het festival HORST niet één, maar twee podia ontworpen worden. En van die nood werd een deugd gemaakt. Voor het tweede podium vroeg curatorenduo Gijs Van Vaerenberg het collectief Assemble, en hun creatie werd het paradepaardje van het festival. Het achttienkoppig collectief, dat werkt op de grens van kunst, design en architectuur, draagt participatie van de eindgebruiker altijd hoog in het vaandel. En dat hebben de feestvierders geweten. 

Curator Pieterjan Gijs: “Assemble bouwde een podium dat geïnspireerd is door het Engelse Elizabethaanse theater, zoals The Globe in Londen. Dat zorgt voor een totaal andere relatie tussen performers en publiek.”

Het Newcastle-podium van het Londense Assemble op HORST. Beeld Illias Teirlinck

Het werk heet ‘Newcastle’ en inspiratie haalden de Britten ook bij het binnenplein van het kasteel. Met het podium dat volledig opgebouwd werd uit stellingen, en waarbij het publiek op twee verdiepingen rond de centrale dansvloer kon staan, doet Assemble in het groot wat scenograaf Jozef Wouters al in het klein deed op de allereerste editie van HORST. 

Maar Assemble gaat nog enkele stapjes verder. Dit nieuwe kasteel staat op een open plek in het bos, aan de rand van het meer, en door de blauwe gaasbekleding kan je van binnenuit naar buiten kijken en het kasteel zien. Dat verandert wanneer het donker wordt, dan waan je je in een besloten technoclub, maar kan je omgekeerd langs buiten de dansende silhouetten zien.

Het Newcastle-podium op HORST 's nachts Beeld Illias Teirlinck

Schietgaten

Ook de andere werken op het festival ondergaan een sfeerverandering wanneer het duister toeslaat. De Nederlander Gabriel Lester gebruikt een bosdreef voor zijn installatie A Bigger Bang: tussen de bomen hing hij een hele reeks gekleurd gaas waaruit hij vormen uitspaarde. De kleuren en vormen suggereren het idee van een explosie, maar het geheel is ook gewoon erg mooi. Je kan erdoor wandelen en zo voor andere toeschouwers deel van het werk worden.

Langs de vijver maakte Gijs Van Vaerenbergh zelf een tijdelijke installatie: langs de oever plaatsten ze TL-lampen om het modderpaadje te verlichten. De lampen reageren op beweging en gaan aan wanneer je erlangs wandelt. Heel eenvoudig, maar van aan de overkant creëert het een prachtig effect: af en toe zie je over het water lichten aanspringen en silhouetten passeren. 

Beeld Illias Teirlinck

Dat het niet ingewikkeld hoeft te zijn om impact te hebben, bewijst ook Chaim van Luit, die tekende voor het simpelste werk op de kunstroute. Enkele goed geplaatste rookmachines zorgen ervoor dat er af en toe rookpluimen uit de schietgaten van het kasteel kronkelen. Alsof het publiek wordt aangevallen met kanonnen. “Al kan de rook ook verwijzen naar lichtshows op festivals”, voegt Gijs toe. Met deze kleine ingreep transformeert van Luit het hele kasteel tot een kunstwerk.

Onderbroekenlol

De Zwitsers-Nederlandse kunstenares Batia Suter maakte een subtiel werk in het water. Al van kindsbeen af is zij gefascineerd door prentjes. “Ik merkte dat ik de plaatjes uit mijn handboeken chemie veel interessanter vond als ik níét wist waarover het ging”, vertelt ze. “Dus zat ik in de les op mijn eigen anarchistische wijze die boeken te doorbladeren. Ik wilde dat ze raadselachtig bleven, zodat ik er ook andere dingen in kon zien dan eigenlijk de bedoeling was.” 

Een print van de Zwitserse Batia Suter op Horst 2017. Beeld Illias Teirlinck

Hetzelfde doet zij als kunstenares nog steeds: ze kijkt naar de wereld en naar afbeeldingen en legt haar geheel eigenzinnige, associatieve verbanden. Van haar is een werk te zien onder water: ze plaatste een soort organisme – plant of dier, dat is niet helemaal duidelijk – op een aluminium plaat in een beekje. Een bijna meditatief werk door de combinatie van het stilstaande beeld en het voortdurend stromende water, dat bij valavond nog mysterieuzer wordt dan het al was.

Van haar is ook werk te zien nog voor je het festivalterrein van HORST betreedt: Suter, die dit jaar de visuele identiteit van het festival verzorgde, hing een aantal gigantisch grote afbeeldingen aan de met stellingen gebouwde kassa’s. Voor dit in situ werk liet ze zich inspireren door onderbroeken van vorige eeuw. Geen grap. Ze doorploegde archiefmateriaal van het kasteel van Horst en vond een oude foto waarop buiten de was hing te drogen aan een lange draad voor de slotgracht.

Suter: “Door dat beeld kan je je levendig voorstellen hoe die mensen daar geleefd hebben in het kasteel, het verleden dat bijna heden wordt. Zo’n detail spreekt me enorm aan, maar het onderbroekenidee vond ik uiteindelijk te lollig om zelf ook te gebruiken.” Dus nam ze andere beelden, die nu als wasgoed hangen te drogen aan de kassa’s van HORST.

Met deze vierde editie tekenen curatoren Pieterjan Gijs en Arnout Van Vaerenbergh voor een erg knap kunstparcours. Hoewel het kasteel dit jaar ontoegankelijk is, voelt dat niet aan als een gebrek. Integendeel. HORST bevestigt haar status als parel van de kleinere festivals en verdient dringend bekendheid bij een groter publiek.

De tentoonstelling is gratis te bezoeken tot 5/11 op het domein van het Kasteel van Horst. horstartsandmusic.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden