Woensdag 16/10/2019

REVIEW

Harry Dean Stanton strompelt waardig naar het einde in 'Lucky'

Harry Dean Stanton speelt in 'Lucky' een pezige WO II-veteraan die elke dag doorbrengt in de volle overtuiging dat het allemaal geen zin heeft. Beeld Collection Christophel

In september ruilde Harry Dean Stanton het tijdelijke voor het eeuwige. De karakterkop die het vaak moest stellen met indrukwekkende bijrollen krijgt een waardig afscheid in het bevreemdende Lucky, waarin hij mag schitteren als het titelpersonage.

“Hoe langer je leeft, hoe ouder je zult worden”, stelt een wijsheden spuiende dokter ergens halverwege Lucky. Hij onderzoekt het titelpersonage – een kettingrokende, pezige WO II-veteraan, die elke dag doorbrengt in de volle overtuiging dat het allemaal geen zin heeft. De acteur die de bejaarde veteraan gestalte geeft, is Harry Dean Stanton, die in september vorig jaar op 91-jarige leeftijd overleed. Het geeft de scène een bittere, ironische lading, maar die past in dit regiedebuut van John Carroll Lynch – die andere acteur die vooral bekend is van karakteristieke bijrollen, in onder andere Zodiac, Jackie en Shutter Island.

Met Lucky levert Lynch een knap, maar bevreemdend debuut af. De debuterende regisseur trekt heel expliciet de kaart van indiecinema: de plot van zijn eerste langspeler kabbelt gezapig voort, Stanton strompelt zich door de scènes, en Lynch schiet ondertussen trage, fel gestileerde widescreenshots van het Amerikaanse woestijndorpje waar de film zich afspeelt. 

Dat klinkt negatiever dan we het bedoelen: Lynch gaat soms misschien te nadrukkelijk op zoek naar een eigen stempel, maar Lucky is een geslaagd experiment, waarin eigenzinnigheid niet gelijk staat aan navelstaarderij. De mondharmonica op de soundtrack en de zonovergoten woestijnbeelden drenken de film onder in een stevige portie vreemde americana, en dat werkt.

Het leven van Lucky, en de film, draait op routine. Elke ochtend doet de man zijn ochtendgymnastiek, om vervolgens koffie te gaan drinken in de plaatselijke diners, existentiële kruiswoordraadsels in te vullen en zijn dag te beëindigen in de plaatselijke bar, in het gezelschap van een tomatensapje en de bizarre figuur Howard, wiens 100 jaar oude schildpad het hazepad heeft gekozen.

Frisse leegheid

Lucky hangt aaneen van dat soort kleine eigenaardigheden, die de eindeloze herhaling plots doorbreken en je met een frisse kijk naar de leegheid van deze wereld doen kijken. Lucky die, wanneer hij in ondergoed z’n planten water geeft, wordt onderbroken door een dorpsgenote. Lucky die bij een koffie en collegaveteraan ontmoet. Lucky die een Spaans verjaardagsfeestje bijwoont en de mariachimuzikant in zich naar boven haalt. Het zijn kleine, maar veelbetekenende momenten die de alledaagsheid kleur geven.

Zo blijkt Lucky een te koesteren kleinood, waarmee John Carroll Lynch zich op de kaart zet als regisseur en Harry Dean Stanton waardig afscheid neemt van het leven. Dat Lucky’s beste vriend Howard wordt vertolkt door regisseur David Lynch, met wie Stanton samenwerkte in Wild at Heart, The Straight Story, Inland Empire en Twin Peaks, geeft de film enkel nog extra cachet. Alsof Stantons beste vrienden erbij waren om hem uit te wuiven.

Harry Dean Stanton

In september 2017 overleed karakterkop Harry Dean Stanton op 91-jarige leeftijd. De Amerikaanse acteur-muzikant, die tijdens de Tweede Wereldoorlog diende als luitenant bij de Slag om Okinawa, werd vooral bekend in een reeks felgeprezen cultfilms uit het independentcircuit. Hij had ook een eigen band, The Harry Dean Stanton Band.

Zijn bekendste rollen speelde hij in Wim Wenders' Paris, Texas (1984) en een reeks films van zijn goede vriend, regisseur David Lynch, zoals Wild at Heart (1990), The Straight Story (1999) en Inland Empire (2006). In grotere Hollywoodproducties viel hij op in bijrollen in onder ander Cool Hand Luke (1967), Alien (1979) en, recenter, in The Avengers (2012). 

Hij werd nooit genomineerd voor een grote prijs, maar was een favoriet van critici als Roger Ebert, die stelde dat "een film met Harry Dean Stanton of M Emmet Walsh nooit volledig mislukt kunnen zijn". 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234