Maandag 21/10/2019

Cultuur

Grote helden in Petit Louvre

Beeld © musee du louvre

Terwijl de Vlaamse musea deze week hun deuren openen voor de allerkleinsten (DM 8/2), vind je nu ook in het Parijse Louvre een educatieve vleugel. De nieuwe tentoonstellingsruimte opent met een expo over ontstaansmythen: Gilgamesj, Heracles en Darth Vader gebroederlijk bijeen.

Gilgamesj, de koning van Uruk, wilde onsterfelijk zijn. Dat vonden de goden een beetje hoogmoedig, dus stuurden ze de wilde man Enkidu op hem af om hem een lesje te leren. Maar de mannen werden vrienden en Gilgamesj leek onoverwinnelijk: hij versloeg met zijn knots het monster Humbaba en hij vermoordde de Stier van de Hemel. Onsterfelijk werd Gilgamesj wel en niet: de koning was een gewone koning in Irak in het derde millennium voor Christus, die 'gewoon' doodging (al regeerde hij volgens sommigen 126 jaar).

Maar leven doet hij nog altijd, al was het maar door het epische Gedicht van Gilgamesj, het eerste literaire werk in de menselijke geschiedenis, in 2100 voor Christus op kleitabletten geschreven. En door een terracotta beeldje dat nu in het Louvre staat, uit 2000 voor Christus. Pal naast hem staat daar Heracles, van brons, rustend op zijn knots, één beschaving en 1.500 jaar verder. Maar de parallellen tussen de Mesopotamische held en de Griekse held zijn ineens glashelder: in hun streven naar onsterfelijkheid verrichtten ze bovenmenselijke daden.

Heracles (Hercules voor de Romeinen) deed het uit boetedoening - want o ja, hij had zijn kinderen vermoord - en slaagde na twaalf pogingen. Vanuit je ooghoek voegt dan nog een onvermoede derde held zich bij het koppel: Darth Vader. Huh? De menselijke mythen over onsterfelijkheid en roem zijn van alle tijden, wil het beroemdste museum van Europa maar zeggen. Darth Vader is binnen het genre van de cinema dé tragische held van nu, een Heracles-verhaal dat verkeerd afliep: de jongeling Anakin Skywalker, die schijnbaar onoverwinnelijk was maar de diepte van de donkere zijde verkoos en transformeerde tot Darth Vader, heer van het Kwaad, in het moderne epos Star Wars.

"Alle beschavingen hebben verhalen gemaakt om de oorsprong van de wereld te verklaren en het bestaan van de mens te bevatten", staat er aan het begin van de tentoonstelling Mythes Fondateurs (Ontstaansmythen). Het is de ideale openingstentoonstelling van een nieuwe permanente expositieruimte, afgelopen oktober geopend, gericht op 'artistieke educatie' voor scholieren en families.

Petit Louvre, in de Richelieu-vleugel van het museum, wil bruggen slaan en cultuur overbrengen. Hoe kan dat beter dan met een tentoonstelling die a) het verbeeldingsvermogen van zo veel mogelijk culturen bezingt en b) de meest wezenlijke vragen als thema neemt: wie zijn we en waar komen we vandaan? Scholieren, families, Fransen en toeristen met alle mogelijke achtergronden zullen herkenning kunnen vinden in deze staalkaart van verbeelding over de oorsprong van de mens.

Voelen

Educatie is het doel van Petit Louvre, maar dan wel educatie van de bovenste plank, want er wordt niet in de krochten van de depots gegraaid voor de objecten; wie hier komt, ziet het oudste Venusbeeld (geschatte datering 31.000-22.000 voor Christus, gevonden in Frankrijk) en kan meteen met zijn vingers het materiaal voelen (niet het ding zelf; bij veel objecten is het materiaal naast het tekstbordje gehangen om te voelen, zo ook bij dit calciet).

Je ziet heilige panters van brons uit Benin, een 20ste-eeuwse 'oorsprongsmoeder', een houten krokodil van de Papoea in Nieuw-Guinea, en Japanse tanuki, een soort wasbeer die in de oude legenden de natuur bestierde en die tot mens kon transformeren. Op een Egyptische schildering uit 900 voor Christus slikt Nut, de godin van de nacht, zoals elke avond de zon in, om hem elke ochtend opnieuw te baren zodat de dag weer kan aanbreken. De magie van authentieke objecten heeft een daverende overtuigingskracht.

De informatie is verspreid voor verschillende bezoekersgroepen met korte zaalteksten, raadsels voor kinderen, een diepgaandere audiotour en meerdere publicaties, waaronder een catalogus met verhalen over alle mythologische figuren (alleen in het Frans) en een kinderboek. Wat vormgeving betreft: die kan rustiger. Maar in alles is de boodschap die het Louvre neerzet duidelijk: wij tonen de culturen van alle beschavingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234