Donderdag 27/02/2020

Film

'Gomorra'-regisseur maakt nieuwe maffiafilm met verwijzing naar de tijdsgeest: "De barbarij rukt weer op"

Dogman-hoofdrolspeler Marcello Fonte (links) en regisseur Matteo Garrone op het festival in Cannes afgelopen mei.Beeld Boyer-Hahn-Marechal/ABACA

Matteo Garrone zag het moordverhaal van een zachte, vreedzame man die verhardt nadat hij zich in zijn waardigheid gekrenkt voelt, en maakte Dogman. Zijn nieuwe maffiafilm tien jaar na Gomorra. "De misdaadwereld drijft de mens en zijn relatie met leven en dood tot het uiterste."

Matteo Garrone zit ontspannen onderuitgezakt op een terrasje in Parijs, espresso binnen handbereik. Hij mag van geluk spreken dat hij dat nog zomaar kan. Voor zijn landgenoot Roberto Saviano is zo’n zorgeloos tafereel ondenkbaar geworden. Sinds de schrijver in Gomorra de wandaden van de Napolitaanse Camorra blootlegde, wil de criminele organisatie zijn vel. Saviano leeft al jaren ondergedoken en kan niet meer buitenkomen zonder politiebescherming.

Garrone, die het boek tien jaar geleden bewerkte tot een bikkelharde film, heeft er zelf nooit last van gehad. "Mij hebben ze met rust gelaten. Omdat mijn film een heel andere intentie had dan het boek. Roberto wilde wantoestanden aanklagen, namen noemen. Hij ging te werk als een journalist. Dat was nooit mijn bedoeling. Mijn film was gebaseerd op Roberto’s boek, maar de namen deden er voor mij niet toe. Ik was alleen geïnteresseerd in de universele, menselijke thema’s. In feite had de film zich eender waar kunnen afspelen."

Cocaïneverslaafde hondenkapper

Na Gomorra liet Garrone het misdaadmilieu even voor wat het was, met de tragikomische satire Reality en het barokke sprookje Tale of Tales. Maar met Dogman duikt hij nu opnieuw de Italiaanse onderwereld in. De film is gebaseerd op het waargebeurde en bepaald gruwelijke verhaal van Pietro De Negri, bijgenaamd 'Il Canaro' ofte 'de hondenman'. De Negri was hondenkapper en verslaafd aan cocaïne. Eind jaren 80 vermoordde hij Giancarlo Ricci, een brutale ex-bokser en lid van de lokale maffia. Bij zijn arrestatie verklaarde De Negri zonder verpinken dat hij zijn slachtoffer zeven uur lang martelde alvorens hem te doden; hij maakte zijn schedel open om zijn hersenen met hondenshampoo uit te wassen. Slik.

Wat blijft Garrone zo aantrekken in dit soort gewelddadige maffiaverhalen? "Simpel: ik wil films maken over de mens en zijn relatie met leven en dood. Dan is dit een erg interessante setting, want in de misdaadwereld wordt de mens tot het uiterste gedreven."

De zaak-Il Canaro is in Italië alom bekend, maar Garrone besloot zich niet aan de feiten te houden: het hoofdpersonage is in de film niet zomaar een koelbloedige moordenaar, en zijn daden zijn een stuk minder gruwelijk dan wat de sensationele krantenkoppen destijds suggereerden. "Ik heb mezelf de vrijheid gegeven om dit verhaal volledig heruit te vinden, omdat uiteindelijk niemand zeker weet hoe het echt is gegaan. Dat van die uitgewassen schedel is bijvoorbeeld niet bewezen, het is meer dan waarschijnlijk een verzinsel. En de moeder van het slachtoffer gelooft zelfs niet dat Il Canaro de moord pleegde, zij wijst naar de georganiseerde misdaad."

Oprukkende barbarij

Het lijkt er dan ook op dat De Negri zijn misdaad zelf aandikte, in een bizarre poging om indruk te maken en respect af te dwingen. Dat sprak tot Garrone’s verbeelding. "Ik zag in deze zaak het verhaal van een zachte, vreedzame man die stilaan verhardt doordat hij zich in zijn waardigheid gekrenkt voelt." Dat gebrek aan fundamenteel respect tussen mensen is een ziekte van onze tijd, vindt Garrone. "We denken dat we almaar vooruitgaan, maar eigenlijk zijn we volop aan het terugkeren naar de Middeleeuwen. De barbarij rukt weer op."

Doelt de regisseur daarmee op zijn thuisland Italië, waar net een rechts-populistische regering gevormd werd, en waar migrantenboten sindsdien zonder pardon geweigerd worden? "Ja, maar ook op de rest van de wereld. Het is een tendens die op heel wat plekken te noteren valt."

En dan moet Garrone ervandoor. Hoog tijd om verder te werken aan zijn volgende film: een adaptatie van Pinocchio. De tijd dringt, want ook bij Disney staat een live-action remake (met menselijke acteurs) van het bekende Italiaanse sprookje in de steigers. "En ik wil absoluut als eerste klaar zijn", grinnikt Garrone. De sprong van een donkere misdaadfilm naar een populair sprookje kan voor een buitenstaander misschien groot lijken, maar niet voor Garrone. "In feite is Pinocchio net als Dogman, Reality en Gomorra een verhaal over verlies van onschuld. Mijn films hebben altijd iets sprookjesachtigs. Een combinatie van naïviteit en duisternis."

Dogman speelt vanaf 1/8 in de bioscoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234