Maandag 22/07/2019

Zondag Vosdag

Gent herdenkt Luc De Vos met bourgondisch rouwfeest

Op de begrafenis van Gorki-zanger Luc De Vos vorig jaar verzamelden 7.000 mensen op het plein voor de Gentse Sint-Pieterskerk, 1.200 mensen woonden de mis bij. Beeld © Bas Bogaerts

De plotse dood van Luc De Vos sloeg vorig jaar in als een bom. Maar volgende week zondag wordt zijn heengaan zowaar gevierd met Zondag Vosdag: een bourgondisch feest met muziek, comedy en stoofvlees. Waarom? Omdat iedereen gelooft dat hun Vossieboy niets anders gewild zou hebben.

Begrijp jij die mensen die op feesten de overwinning vieren, van het leven op de dood?" Met die vraag worstelde Luc De Vos in 'Beste Bill'. Al net zo vreemd lijkt het om op 29 november - de sterfdag van de zanger - zijn dood te willen vieren in de Vooruit met Zondag Vosdag. Toen de frontman van Gorki vorig jaar ten grave werd gedragen voor tienduizend rouwende fans, werd natuurlijk ook al een groot volksfeest in de Gentse binnenstad op poten gezet. Vlakbij Sint-Jacobs waar Luc en Gorki zo vaak hebben opgetreden. Zo'n duizend man zakte toen af naar de Vlasmarkt om het glas te heffen, als laatste eresaluut aan de zanger die niet alleen een volksmens, maar ook een volksheld was. Het laatste Gentse concert van Gorki werd uitgezonden. Her en der hoorde je iemand voorzichtig meezingen. Maar geen moment werd er op de tafel gedanst. Het verdriet bleek nog te vers.

Dat was nog altijd zo op nieuwjaar, toen het vuurwerk in Gent opgedragen werd aan Luc. En bij AA Gent is er sinds de dood van de Gorki-zanger telkens in de 52ste minuut van de match een pakkend herdenkingsmoment voor alle overleden fans. Tot nu haalde rouw het dus op viering.

Bijna een jaar later moeten de grootste wonden geheeld zijn. De snik verstomd, en het collectieve verdriet versmoord. Daarmee vond de organisatie van Zondag Vosdag de tijd eindelijk rijp om de peetvader van de Nederlandstalige rock passend te vieren. Met stand-upcomedy en een muzikaal feest in de Vooruit, bijvoorbeeld. De koffietafel serveert stoverij met friet. Niet zonder reden: het trouwfeest van Luc en zijn eerste lief Sandra ging door in diezelfde Vooruit, en dat oer-Vlaamse gerecht stond toen net zo goed op het menu. Eten kan, en je hoeft er niet eens de afwas voor te doen, al wil de gastheer u postuum misschien iets anders doen geloven in zijn evergreen 'Mia'.

"Wij treuren niet langer dan nodig

Over dingen waaraan niets valt te doen

Ondanks de tegenslagen doen wij altijd verder"

Uit: 'We zijn zo jong' - Gorki (2000)

Opmerkelijk voor Vlamingen om op zo'n zuiderse manier de dood te vieren, eerder dan te rouwen om verlies. Wie een kaartje koopt, moet de woorden van Vos indachtig proberen te blijven. In het verleden noemde hij zich vaak en graag een voorstander van decadentie. "Toen ik jong was, heb ik van alles gemist. Maar nu hou ik mij niet meer in: elke dag moet er seks en drugs en rock-'n-roll zijn. Zoveel mogelijk. Elke dag moet je wakker worden met een kater, en zeggen: 'Welk feest is er vanavond weer?'"

Het graf van Luc De Vos op de Campo Santo-begraafplaats in Sint-Amandsberg. Beeld © JONAS LAMPENS

Onderdompeling

Aan De Morgen legde de frontman van Gorki ook uit welke betekenis feesten had voor hem. "Ik ga altijd met een soort weemoed naar de Gentse Feesten. Je tuimelt er van de grootste vreugde in het diepste verdriet. Het is een onderdompeling in de diepste emoties van Het Leven."

Zaki, die op het feest zal voorlezen uit Paddenkoppenland, hoopt van zijn kant dat Zondag Vosdag vooral een leuke bijeenkomst van vrienden wordt. Geen afstandelijke, stille herdenking. Naar een lang weggevaren schip moet je roepen, vindt hij. De vader van Stephen en David Dewaele - andere Gentse muziekhelden - heeft natuurlijk overschot van gelijk.

Ook in zijn naaste omgeving gelooft iedereen dat Zondag Vosdag méér moet inzetten op de lach dan de traan. "We moeten doorgaan, hè. Voor Luc", wist zijn trouwe soldaat Erik Van Biesen al een paar maanden geleden te vertellen. Na 22 jaar dienst staat de Gorki-bassist er vandaag zonder zijn beste vriend door. Maar met het project Biezen maakte hij in maart een moedige doorstart. Zijn eerste song was een hommage aan zijn boezemvriend, maar er sprak niet alleen verdriet uit. Ook hoop. Datzelfde principe beheerst Zondag Vosdag: een eerbetoon zonder bittere tranen, maar met dezelfde bitterzoete humor die zo vaak ook in de teksten van Vos binnensloop.

"Men eist een verklaring

Waarom ik niet kan komen

Naar onze man zijn afscheidsfeest

Onze man waarvan wij hielden

Er zal geween zijn en tandengeknars

Maar ook veel mooie verhalen"

Uit: 'Ik ben aanwezig' - Gorki (1998)

De groep Gorki zal verstek laten gaan volgende zondag. Dat kan ook niet anders. Dat muzikale gezin werd onthoofd. Of zoals tweede gitarist Thomas Vanelslander nog treffender verwoordde: "Gorki is een bolleke. En zonder Luc rolt dat bolleke niet meer." Toch zullen zijn muzikanten ongetwijfeld mee komen feesten, laat organisator en manager Noelle Vanhelsuwé weten. Ook de familie van Luc werd uitgenodigd.

Coup de foudre

Lichamelijk zal hij dan wel afwezig blijven, de geest van Vos moet doorheen het hele avondvullende programma sluimeren. Meer nog: in feite heeft de zanger zélf bepaald wie naar zijn herdenkingsfeest moest komen. Postuum schopte Vos het tot curator van zijn eigen rouwfeest. Zijn beste vrienden en mensen die hij bewonderde, tekenen present. Zo belooft The Bony King een set met covers van Neil Young omdat Luc zo'n grote fan was van diens After The Goldrush.

De eer van pop in de moerstaal wordt dan weer verdedigd door Het Zesde Metaal en Jan Swerts. Die laatste zat in het vijfde middelbaar toen het debuut Gorky verscheen. Een coup de foudre. Luc De Vos maakte Nederlandstalige muziek plots geloofwaardig bij zijn leeftijdsgenoten. Hip zelfs. Op Zondag Vosdag belooft Swerts 'Meer is er niet' te brengen, een titel die hij trouwens leende bij een citaat uit de songtekst van Gorki's 'Joeri'.

Dat er veel livemuziek zal klinken op dit feest, mag natuurlijk niet verbazen. Elk optreden is een feest van het begin tot het eind, liet De Vos verschillende keren optekenen. Soms waande hij zich daarbij zelfs "de god Osiris op het podium die golven van liefde uit de zaal over zich heen voelt stromen"', zoals hij ooit over zijn jeugdheld Freddy Mercury schreef.

Maar door de bank genomen moet er vooral genoten én gelachen worden. In panelgesprekken en quizzen werd De Vos steeds vaker opgevoerd als grapjurk - wat hem overigens perfect om het lijf paste. Zelf voelde hij zich daar nochtans niet altijd zo lekker bij. Meestal worstelde de songschrijver met het schuldgevoel dat hij werk van échte humoristen afpakte. Daarom praten professionele comedians als Bart Vanneste alias Freddy De Vadder, Gunter Lamoot en Piet De Praitere de hele avond aan elkaar op Zondag Vosdag. Zij waren ook goede vrienden van de zanger. Zo vingen Sandra en Luc Piet De Praitere ooit op rond de kerstperiode, toen de comedian een pijnlijke liefdesbreuk moest verwerken. Hij werd vergast op een bourgondisch feestmaal met kreeft en kaviaar.

Geestiger zijn de feestelijke herinneringen van Lamoot dan weer, die zich met hand en tand moest verdedigen tegen Luc en Tim Vanhamel van Millionaire die - allebei stomdronken - op de Vlasmarkt zijn broek probeerden af te stropen. "Een vreemd gevoel als twee zatte rocksterren jouw broek staan af te trekken", zei hij daar al eens over. Onderbroekenlol verzekerd dus. Otto-Jan Ham en Jelle De Beule wekken op hun beurt het - eveneens ter ziele gegaan - De ideale wereld terug tot leven in de Vooruit. Luc De Vos was daar namelijk ooit te gast en bleek grote fan van het VIER-programma.

"Het leven is hard en dan ga je dood

In wezen is het simpel"

Uit: 'Punk is dood' - Gorki (1998)

Hoewel hij pleitbezorger voor een decadent leven wilde zijn, zwoer De Vos contradictorisch genoeg ook bij de wapenkreet 'Labore vera me requies', 'Slechts in de arbeid vind ik ware rust'. "Een mens moet zijn hemel verdienen," vond hij. Dat idee werd allicht ingegeven door katholiek schuldgevoel, en het voorbeeld van zijn eigen vader. Die tufte elke dag met zijn brommertje naar de chemiefabriek, om er in de hoogovens cokes te gaan poken. "Doe stille voort", sprak een spreuk op de schouw, vlak onder een kruisbeeld met palmtak. "Vader zou mij kreupel hebben geslagen, mocht ik hem ooit gezegd hebben dat ik zanger wilde worden van een groepje", zou Vos later eens vertellen. Niet dat zijn vader één vinger naar hem kon uitsteken. Hij stierf aan longkanker toen Luc amper negen jaar oud was. Door een bittere speling van het lot, is zijn eigen zoon Bruno eenzelfde lot beschoren.

Merry Christmas

Waarom kunt u volgend weekend dan voldoende reden vinden om te dansen op het graf van Luc De Vos? Omdat hij het zélf zo gewild zou hebben, zeker in de donkerste dagen van het jaar. Het mooiste liedje aller tijden, wilden we ooit van hem weten. Dat vond hij 'Merry Christmas' van Slade, waarin Noddy Holder uit volle borst zingt "So here it is, Merry Christmas, everybody's having fun." Meer moest dat echt niet voor hem zijn. Fun.

En als het kan, ook een beetje chaos en een onvoorspelbare afloop. Te veel repetitie haalt het leven uit muziek, wist Vos ook altijd. Dat leek ook Frederik Sioen te hebben onthouden. Hij bracht onlangs hulde op Lucs laatste rustplaats, Campo Santo in Sint-Amandsberg. Twee andere muzikanten haalde hij er toen bij voor een cover van 'Hij leeft' van zijn persoonlijke held. "Niet gerepeteerd", zei Sioen toen aan zijn graf. "Dat zou Luc heel belangrijk hebben gevonden."

Mocht u zich na alle bovenstaande argumenten toch nog steeds ongemakkelijk voelen bij het vieren van de dood op het leven, denk dan dat u er Vossieboy wellicht geen groter plezier mee zou kunnen doen.

"Laat mij nog iets weten,

je mag mij niet vergeten.

Ik leef onder de sterren

die jij ziet aan de hemel."

Uit: 'Tijdbom' - Gorki (2002)

Zondag Vosdag op 29/11 in de Vooruit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden