Zondag 25/07/2021

AchtergrondGirls On Film

‘Geen typische rape-revengefilm’: avant-première ‘Promising Young Woman’ in Antwerpen

Carey Mulligan in ‘Promising Young Woman’.  Beeld AP
Carey Mulligan in ‘Promising Young Woman’.Beeld AP

Feministisch filmcollectief Girls On Film pakt uit met de avant-première van Promising Young Woman. ‘Het is frappant hoe we in de filmwereld herhaaldelijk geconfronteerd worden met seksueel geweld, maar ons pas ongemakkelijk voelen wanneer de gevolgen van dat seksueel geweld zichtbaar worden gemaakt.’

Er wordt weer gesoundcheckt op graspleinen en de baritons weergalmen opnieuw op de bühne. De cultuurwereld heeft zuurstof gekregen en filmcollectief Girls On Film gebruikt dit meteen om zijn kijkers weg te blazen met een opvallende programmatie. Op dinsdag 15 juni vertonen ze als eersten in België de Oscarwinnaar Promising Young Woman in De Cinema in Antwerpen.

Niet preken voor eigen kerk

Girls OnFilm is hiermee niet aan hun proefstuk toe. Toen in 2018 de feministische literatuur, aangevoerd door Margaret Atwoods Handmaid’s Tale een renaissance kende, hielden Sofie Van der Vreken en Chiara Candaele het collectief onder de doopvont om een gelijkaardige beweging in de filmwereld te veroorzaken. Later vervoegde ook Eline Van Hooydonck de rangen. De Antwerpse twintigers willen cinema door en over vrouwen een breder platform bezorgen door films te screenen die vrouwelijke ervaringen en vrouwelijke creatieve arbeid centraal plaatsen.

Carey Mulligan in ‘Promising Young Woman’.  Beeld AP
Carey Mulligan in ‘Promising Young Woman’.Beeld AP

“Onze affiche wordt steeds bepaald door een gastspreker die de film ook inleidt – op die manier is onze programmatie heel divers en verbreed je ook je blik op het filmlandschap”, zegt Candaele. Zo droeg Vlaams comédienne en dj Soe Nsuki Sister Act voor, een film die je niet meteen in de feministische cinemacanon zou plaatsen, maar voor haar was het een van de eerste en enige films die ze als jong meisje zag waarin een zwarte vrouw niet aan het lijden was, maar gewoon grappig mocht zijn. Filmhistorica Anke Brauwers koos dan weer voor Alice Doesn’t Live Here Anymore, jawel, een Scorsese-prent, maar ze gebruikte de gelegenheid om de schijnwerpers te richten op zijn monteur en rechterhand Thelma Schoonmaker. “Dat zijn films die je puur op basis van de titel misschien niet meteen zou verwachten bij ons, maar Girls On Film wil niet preken voor eigen kerk of het feministische landschap heel hard gaan afbakenen”, zegt ook Van der Vreken.

Rape-revenge

Girls On Film kreeg van filmdistributeur The Searchers Belgische première van Promising Young Woman in handen, het collectief zorgde voor een inleiding van Ayke Gubbels, oprichter van PUNT.vzw, een eerstelijnsorganisatie voor slachtoffers van seksueel geweld. Dat is niet toevallig. De prent van Emerald Fennell, die een Oscar voor beste originele scenario in de wacht wist te slepen, is opgebouwd rond het wraakplan van Cassie, die na een verkrachting de schuldigen verantwoordelijk voor hun daden wil stellen. Toch is het geen typische rape-revengefilm.

“Ik vind het interessant dat PYW op die manier in de markt gezet wordt”, zegt Candaele, omdat zowel de verkrachting als het gesuggereerde geweld nooit expliciet in beeld wordt gebracht. Ook de wraak die Cassie nastreeft, wordt nooit als oplossing voor haar pijn aangedragen. Er zijn geen ‘Yas Girl!’-momenten terwijl ze op zoek gaat naar verlossing, wars van de snoepjeskleuren waarmee de film overgoten is.

Emerald Fennell won een Oscar voor Beste scenario. Beeld AFP
Emerald Fennell won een Oscar voor Beste scenario.Beeld AFP

Regisseur en scenariste Emerald Fennell heeft naar eigen zeggen jarenlang aan het script gewerkt om de maatschappelijke mechanismes die in werking treden wanneer de toekomst van veelbelovende jonge mensen op de helling komt te staan na seksueel overschrijdend gedrag zo goed mogelijk weer te geven. “De casting is hierbij cruciaal geweest”, vindt Van Hooydonck. “De mannen die hun boekje te buiten gaan, zijn acteurs die doorgaans de rol van funny nice guy spelen: Seth van The O.C. en Schmidt van New Girl. Seksueel geweldplegers zijn niet altijd de vieze mannetjes die zich in de bosjes schuilhouden. Heel vaak zijn de daders mensen die je kent, met wie je al eens een pint drinkt, over wie kennissen zullen zeggen: ‘Hij? Dat geloof ik niet.’”

Ongemakkelijk

In België is de Girls On Film-screening een primeur, maar in het buitenland lokte de Promising Young Woman al behoorlijk wat reactie uit. “Het is frappant dat de film mensen zo ongemakkelijk maakt”, zegt Candaele. “In de filmwereld worden we al decennialang herhaaldelijk geconfronteerd met beelden van seksueel geweld, maar we voelen ons ongemakkelijk wanneer de gevolgen van dat seksueel geweld voor de slachtoffers en hun omgeving zichtbaar worden gemaakt.”

“Films als deze maken een complex thema behapbaarder dan krantenkoppen als ‘Meisje (14) pleegt zelfmoord na verkrachting’”, zegt Van der Vreken. “Het thema is helaas nog brandend actueel en het is ontzettend belangrijk dat we erover praten. We verwachten wel dat de film dingen zal losmaken bij de kijkers en dat ze misschien met vragen zullen zitten, daarom is het belangrijk dat we hem in samenwerking met PUNT.vzw kunnen vertonen.”

Volgens Van Hooydonck is het net dat kader wat het collectief ook aan meerwaarde in het cinemalandschap wil aanbieden. “Niet enkel films door, voor en over vrouwen, maar films die dankzij onze gastsprekers ook de conversatie aanwakkeren, die belangrijke thema’s en pioniers belichten en onze blik op de wereld verbreden.”

Wie op de hoogte wil blijven van toekomstige screenings van Girls On Film kan het collectief volgen op Facebook en andere social media.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234