Donderdag 23/01/2020

Filmblog Berlinale

Geen Oscar voor Spike Lee? Geef die man een Beer

Spike Lee op de rode loper in Berlijn. Beeld ap

Filmjournalist Kurt Vandemaele volgt het filmfestival van Berlijn ter plaatse op en blogt elke dag zijn ongezouten mening.

Ervan uitgaande dat de beste films van de Berlinale voor de competitie geselecteerd zijn, kan je halverwege het festival gerust stellen dat het een zwakke editie is. Gisteren had ik een dipje. Als je dagen aan een stuk in donkere zalen vertoeft, wil je films zien die je wakker schudden. Terwijl een deel van de prenten op het programma van dit jaar het effect heeft van een sterke slaappil.

Gelukkig kon 'Fuoccoamare' of 'Fire at Sea', Gianfranco's documentaire over vluchtelingen op zee, me even in vuur en vlam zetten. Anders was ik misschien al vertrokken, met de suggestie aan de organisatie om de Gouden Beer dit jaar gewoon in zijn hok te laten. Toen ik me gisteren als een bloemzak in een zitje van het Festivalpalast neerplofte voor nog enkele porties bewegende beelden die me niet zouden kunnen bewegen, voelde ik me bijna als één van die ganzen die dwangmatig gevoerd worden opdat rond de feesten hun lever in ons bord zou kunnen liggen.

Na 'Creepy' van Kyoshi Kurosawa, dacht ik dat de programmator aan de drank of de drugs zat. Want ik kon me met de beste wil ter wereld niet inbeelden wat hij daarin zag. En toen gisteren mijn dag begon met 'Alone in Berlin', de elvendertigste overbodige prent waarmee Duitsland in het reine tracht te komen met zijn oorlogsverleden, speelde ik met het idee om smartengeld te gaan vragen.

Kurt Vandemaele. Beeld Stefaan Temmerman

Briljante, boze man

Maar toen kwam de verlossing: 'Chi-raq' van Spike Lee. De man die heel Hollywood op stang jaagt met zijn tirades tegen de veel te blanke films. Spitante Spike is een briljant man met een ego van hier tot in Tokio en met meer woede in zijn lijf dan een geënerveerde pitbull. In zijn jonge jaren leverde hij aan de lopende band meesterwerken af als 'Do the Right Thing', 'Mo' Better Blues' en 'Malcolm X'.

De critici beaamden zijn talent, maar de massa volgde niet en vond zijn films zo zwart dat je ze niet kon zien. Spike werd nog woedender en verloor in zekere zin een beetje de greep op zichzelf. Als hij het niet over zwart had, dan lukte het nog wel: met '25th Hour' en 'Inside Man' leverde hij prenten af waarin hij zich kon beheersen en zijn passie het potje niet liet overkoken.

Maar in 'Chi-raq' laat hij zich weer volledig gaan en zoekt hij naar methoden om zijn woede te uiten. Hij laat zijn personages in verzen spreken. Zoals Shakespeare dat doet. En de vele zwarte rappers die Spike mogen zeggen tegen Mr. Lee.

No Peace, No Pussy

'Chi-raq' is slechts op papier een knipoog naar Jacques Chirac. Meer nog is het een contaminatie van Chicago en Irak. In zwart Chicago zijn er de laatste vijftien jaar meer Amerikaanse doden gevallen dan in Irak en Afghanistan samen. En dat zijn de vrouwen van Chicago beu. Onder aanvoering van onder meer Jennifer Hudson, die meer gelijkt op de dame die in 2006 een Oscar won voor haar hoofdrol in 'Dreamgirls'. Een jaar later werden in Chicago haar moeder en haar broer vermoord, en verloor ze meer dan twintig kilo.

Haar aanwezigheid is maar één van de onmetelijk veel sterke statements van de film, die je twee uur lang om de oren slaat. Spike Lee neemt het op tegen het bendegeweld, tegen de Amerikaanse politiek, tegen de blanke medemens, tegen de politie, tegen de wapenindustrie, tegen iedereen die het leven van de zwarte Amerikaanse medemens zuur maakt. En hij heeft fucking veel gelijk. Ook al draaft hij nu en dan door, weet hij niet te matigen en te doseren, hij boeit, brult en verbaast. En dat doet hij zoals vaak met veel humor.

De zwarte vrouwen van Chicago weigeren in zijn verhaal nog seks te hebben met hun mannen, zolang die niet het geweld en de schietgeweren afzweren. 'No Peace, No Pussy' is hun slogan. En Spike Lee eindigt met een boodschap die klinkt als een alarm: 'Wake Up!'

'Chi-raq' is geen goeie film, omdat er zoveel in zit dat het je als kijker bijna verplettert. Maar er zit dus geweldig veel in. Er zitten wel 100 buitengewone zwarte acteurs in. En meer ideeën en experimenten dan in alle andere films die dit jaar al in de Berlinale-competitie te zien waren. Voor mijn part mag Meryl Streep zich eens zwaar inleven in de zwarte medemens en mag ze een Beer aan Spike Lee geven. Die zal dat beest wel temmen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234