Zaterdag 10/12/2022

InterviewGriet Vandermassen

‘Geen Jommeke vanavond!’: de boekenkast van Griet Vandermassen

Griet Vandermassen: ‘Voor pure ontspanning grijp ik naar de Vlaamse stripklassiekers.’ Beeld Stefaan Temmerman
Griet Vandermassen: ‘Voor pure ontspanning grijp ik naar de Vlaamse stripklassiekers.’Beeld Stefaan Temmerman

Dirk Leyman en Stefaan Temmerman portretteren een fervente lezer tussen z’n boeken. Deze week filosofe, publiciste en columniste Griet Vandermassen, in Gent.

Dirk Leyman

“Ik zit graag naar mijn boekenkast te turen. Het is bijna meditatief om weer op te roepen wat ik heb gelezen en connecties te leggen tussen alle boeken. De planken voelen ook als een esthetische weerspiegeling van mijn denkwereld. Ik ben nogal tactiel met boeken, hoewel ik me voor het werk ook e-books aanschaf. Een zekere controledrang over mijn bibliotheek is me niet vreemd. Ik heb graag dat ze perfect in het gelid staat. Ik spring zorgvuldig om met potloodstreepjes en aantekeningen.

“Lezen is bij mij een organische bezigheid. Vijf uur aan een stuk? Nee, dat hou ik echt niet vol. Ik vind het prettig om tussendoor te sporten of huishoudelijke taken te verrichten en het gelezene te herkauwen. Ik geniet ook van kleine gestolen momenten waarop je onverhoeds kunt lezen, zoals in de wachtkamer van de tandarts.

“Veel boeken uit mijn collectie spitsen zich toe op inzicht in de menselijke psyche en ons gedrag. De klemtoon ligt onmiskenbaar op non-fictie. Ik lees ook veel in functie van teksten of columns. Het slibt hier dus vol met boeken over filosofie en evolutionaire biologie en psychologie. Maar die staan zusterlijk naast boeken over feminisme, pornografie en seksueel geweld of vrijzinnig humanisme.

‘Kapotneuken’

“Voor de pure ontspanning grijp ik vaak naar de Vlaamse stripklassiekers, die ik verzamel via tweedehandswinkels: van Suske en Wiske tot Robert en Bertrand, en zelfs Jommeke. Natuurlijk zie ik hoe clichébevestigend ze kunnen zijn, al lees ik ze vooral om de nogal absurde humor. In de vroege strips is de Vlaamse taal uitermate sappig. Zo kon je in een ouwe Jommeke nog op het woord ‘kapotneuken’ stuiten. Nu is dat gewoon ‘vernietigen’.

“De laatste tijd verdiep ik me in het stoïcisme en grijp ik naar oefenboeken om de maximen ervan te internaliseren. Tijdens corona heb ik er veel aan gehad. Over stoïcisme lezen is makkelijk, maar het toepassen in het dagelijkse leven is een ander paar mouwen. Het moet een automatisme worden. Het gaat er in essentie om dat je je richt op zaken die je kunt controleren. En dat je loslaat wat daaraan ontsnapt, zoals hoe anderen op je reageren. Als mensen je aanvallen, probeer je daar onbewogen over te blijven. Het is ook een vorm van mededogen voor de ander. Je veroordeelt nooit iemand zomaar voor zijn gedrag.

“Ik grijp regelmatig naar A Mind of Her Own van de Britse psychologe Anne Campbell, waarin ze de geëvolueerde psychologie van vrouwen beschrijft. Ze verzet zich tegen antibiologisch denken. Vrouwen hebben evolutionair altijd voor andere uitdagingen gestaan dan mannen. Het zou een mirakel zijn als ze psychologisch identiek zijn aan mannen.

“Tegenwoordig heb ik het moeilijker om in literatuur bevrediging te vinden. Het is me te vrijblijvend geworden. Als tiener waren romans nochtans mijn krachtvoer. Ze hielpen me om mijn identiteit te verkennen, om te snappen hoe de mens in elkaar zit. Ik was dol op de negentiende-eeuwse Russische klassieken, genre Dostojevski. Ook De toverberg van Thomas Mann heb ik verslonden, tot tweemaal toe. Ik viel achterover van de filosofische en psychologische diepgang en het virtuoze taalgebruik. Nu je het zegt, misschien moet ik Mann toch weer eens ter hand nemen. Geen Jommeke, vanavond!”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234