Maandag 09/12/2019

Film

Gecontesteerde ‘The Last Jedi’-regisseur Rian Johnson slaat terug met ‘Knives Out’

‘Knives Out’ Beeld rv

Door Star Wars: The Last Jedi werd hij even de meest gehate man van het melkwegstelsel – of toch van het zwarte gat genaamd Twitter –, maar regisseur Rian Johnson is er sterker uitgekomen. In zijn genadeloos entertainende whodunit Knives Out geeft hij zijn trollen lik op stuk.

Twee jaar geleden maakte regisseur Rian Johnson (45) uitgebreid kennis met de dark side van het internet. Heel wat diehard Star Wars-fans waren niet gediend met de verrassende plotwendingen die Johnson serveerde in The Last Jedi, de achtste episode in de legendarische ruimtesaga. Resultaat: razende tweets, een onlinepetitie om The Last Jedi uit de Star Wars-canon te laten schrappen, en zelfs doodsverwensingen aan Johnsons adres.

Vandaag kan de Amerikaan, die vorige maand te gast was op Film Fest Gent, erom lachen. Meer zelfs, hij lijkt klaar om met zijn detectivefilm Knives Out een nieuwe groep tegen zich in het harnas te jagen: die van de alt-right Twitter-trollen. Knives Out is namelijk niet zomaar een whodunit over de moord op een bejaarde schrijver. De film toont ook een rijke familie die tot alles bereid is om haar erfenis niet in vreemde handen te laten belanden. De verwijzingen naar het Amerika van Donald Trump en de kwetsbare positie van immigranten in de VS – verpersoonlijkt door een Latijns-Amerikaanse verpleegster – zijn niet mis te verstaan.

‘Knives Out’ Beeld rv

“Ik wou heel graag een verhaal à la Agatha Christie schrijven,” vertelt Johnson ons in Gent, “dat was voor mij de reden om aan Knives Out te beginnen. Maar ik kan nooit iets maken zonder dat er ook thema’s in zitten die me na aan het hart liggen. Kijk bijvoorbeeld naar Looper (Johnsons film met Bruce Willis uit 2012, LT): een sciencefictionfilm over tijdreizen, maar tegelijk wilde ik ook iets vertellen over ouder worden, en hoe ik zelf voelde dat ik met de leeftijd steeds egoïstischer werd. Elke film die ik maak, in welk genre ook, heeft een door en door persoonlijk kantje. Zo heeft Knives Out een politieke dimensie die heel belangrijk voor me is. En die mocht ook duidelijk zichtbaar zijn. ‘Fuck subtiliteit’, dat was zo’n beetje mijn motto voor deze film.” (lacht)

Met andere woorden: u bent bezorgd over de richting die Amerika uitgaat, en iedereen mag het weten?

Knives Out gaat uiteraard over wat er vandaag aan de gang is in de VS, dat is duidelijk. Maar de eerste aanzet voor de film dateert al van tien jaar geleden, lang voor Trump. Toen wilde ik vooral iets vertellen over de kleinste kantjes van de mens – en die veranderen nooit. Dit is een verhaal over privilege, en hoe we dat voor onszelf rechtvaardigen. Maar ik wou absoluut het belerende vingertje vermijden. Daarom vond ik het belangrijk om niet gewoon naar de buitenwereld te wijzen, maar ook naar mezelf. Wat je in deze film ziet, zijn de ergste instincten van de mens, die ik dus ook in mezelf zie.”

Betrapt u er zichzelf dan wel eens op dat u zich, net zoals de familie in de film, bedreigd voelt door vreemdelingen?

“Ik denk dat we als mensen heel makkelijk naar die modus switchen. Hoe weldenkend we ook zijn, we hebben allemaal onze blinde vlekken, dingen die ons instinctief triggeren en lelijke reacties uitlokken. Daar moeten we waakzaam voor zijn. Je moet jezelf constant afvragen: kijk ik wel objectief naar de realiteit? Zie ik het volledige plaatje? Of reageer ik gewoon vanuit mijn heel beperkte gezichtspunt?”

Een van de meest verdorven personages in de film is kleinzoon Jacob: een afgeborstelde etter die voortdurend op zijn gsm het internet zit te trollen. Een opgestoken middelvinger naar de mensen die u online aanvielen naar aanleiding van The Last Jedi?

(lacht) “Zo heb ik het niet bedoeld. Ik besef dat dat niet erg geloofwaardig klinkt, maar ik heb dat personage om een andere reden geschreven. Ik wou Knives Out namelijk heel duidelijk in 2019 situeren. Als wij nu aan Agatha Christie denken, zien we meteen archetypes als de kolonel en de butler voor ons. Maar in Christies tijd waren die heel realistisch en actueel. Ik wou ze dus niet gewoon recycleren: ik wou typetjes van nú, die mensen zouden herkennen. Zo komt het dat er in Knives Out onder meer een lifestylegoeroe en een internettrol rondlopen.” (lacht)

Hoe hebt u de onlinehaatcampagne tegen The Last Jedi en tegen uw persoon eigenlijk ervaren? U zit zelf op Instagram en Twitter, dus uw telefoon moet roodgloeiend hebben gestaan van de giftige berichten?

“Goh, over die negatieve respons wordt veel geschreven, maar in werkelijkheid was het maar een heel klein deeltje van alle reacties die ik gekregen heb. Anders zou ik al lang weggelopen zijn van sociale media. (lacht) De meeste mensen zijn geen assholes. Maar een minderheid is dat wel, dat klopt. Kijk, ik heb intussen wel door hoe trollen functioneren. Ze spelen een spelletje. Sinds ik dat besef, raakt het me niet echt meer. Niet zoals in het begin. Of misschien heb ik gewoon een dikkere huid gekweekt. Het is alleszins heel gezond om je gevoel van eigenwaarde te leren loskoppelen van het feit dat er iemand op internet jou haat.”

Had u het daar vroeger dan moeilijk mee?

“Nee, vóór The Last Jedi had ik gewoon nog nooit haatberichten gekregen. Echt waar: als je haat wil ervaren, maak dan een Star Wars-film! (lacht) Maar eigenlijk ben ik oprecht dankbaar dat ik het heb meegemaakt. Vroeger moest er maar één persoon in een heel jaar zijn die iets kritisch over me tweette, en mijn hart stopte bijna met kloppen. Daar ben ik nu wel vanaf.” (lacht)

Knives Out speelt vanaf 27/11 in de bioscoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234