Zondag 03/07/2022

AchtergrondLuisterboeken

Frederik Willem Daem schreef een kortverhaal dat u niet moet lezen, maar beluisteren

Frederik Willem Daem brengt ‘Mont Prudent’ uit, over een berg die het verhaal vertelt van twee wandelaars die hem trotseren. Beeld Illias Teirlinck
Frederik Willem Daem brengt ‘Mont Prudent’ uit, over een berg die het verhaal vertelt van twee wandelaars die hem trotseren.Beeld Illias Teirlinck

Het nieuwste schrijfwerk van Frederik Willem Daem is niet beschikbaar als fysiek boek. Voor streamingdienst Storytel maakte de Brusselaar een luisterverhaal, net als acht andere Nederlandstalige schrijvers. Gaan luisterverhalen na Nederland ook België veroveren?

Elmo Lê van

De Zweedse streamingdienst Storytel, actief in 25 landen en sinds 2013 een vaste waarde op de Nederlandse markt, zette eind 2020 de stap naar Vlaanderen. De catalogus telt intussen zo’n 250.000 luisterverhalen en e-boeken, waarvan 15.000 Nederlandstalige werken. Daarvan zijn voorlopig slechts enkele honderden titels door Vlaamse auteurs en stemacteurs ingesproken.

Het grootste deel van het Nederlandstalige aanbod bestaat uit de luistervariant van de populairdere titels uit de Lage Landen, waaronder werk van Jeroen Brouwers, Lize Spit en Ish Ait Hamou. Er bestaat echter ook zoiets als Storytel Originals: verhalen die uitsluitend beschikbaar zijn als luisterverhalen. Vorig jaar bundelde Storytel zo negen kortverhalen onder de noemer Het strand.

De nieuwste Storytel-reeks heet Bloei: acht Nederlandse schrijvers, onder wie Paulien Cornelisse en Thomas Heerma van Voss, schreven kortverhalen met een knipoog naar de natuur. Frederik Willem Daem is de enige Belgische vertegenwoordiger. Hij brengt Mont Prudent uit, over een berg die het verhaal vertelt van twee wandelaars die hem trotseren.

Waar luisterverhalen stilaan ingebed zijn in de Nederlandse cultuur, was het voor Frederik Willem Daem wennen toen hij de vraag kreeg van Jan Van Mersbergen, de schrijver die zijn schouders onder de eerste Storytel-reeks Het strand had gezet. “Tijdens mijn studies Schrijven aan het RITCS had ik al eens een luisterverhaal geschreven, maar ik was verder niet echt vertrouwd met het concept. Er is bijvoorbeeld niemand in mijn omgeving met een abonnement op luisterboeken. Maar ik had tijd en broedde al langer op een verhaal dat zich afspeelt op een berg, dus dacht ik: waarom ook niet? Als ik mij ergens voor engageer, moet wat ik doe steek houden. Dat was hier het geval.”

Mont Prudent draait rond een antropomorfe verteller, een berg, die aanschouwt hoe een koppel hem beklimt. “Er zijn veel parallellen te trekken tussen het hoofdpersonage en mezelf. Ik ben een geboren Brusselaar die geen voeling met de natuur had, tot ik mijn vriendin leerde kennen, die er net heel gepassioneerd door is.” Sindsdien zoekt Frederik Willem Daem regelmatig de rust op in het groen, “maar soms ervaar ik de onmogelijkheid om mij te verhouden tot de natuur”. Daar gaat Mont Prudent over.

Overgewaaide hype

Mont Prudent beluisteren duurt 25 minuten, waar je voor Het smelt van Lize Spit 14 uur en 44 minuten moet uittrekken. De avond is ongemak van Marieke Lucas Reineveld kaapt 8 uur van je tijd. Het profiel van de Belgische Storytel-gebruiker komt overeen met dat van de podcastfan, zegt Ruth de Jager, Country Manager van Storytel. “Een gebruiker is doorgaans tussen de 18 en 38 jaar, met in Vlaanderen evenveel vrouwelijke als mannelijke luisteraars.”

Sinds de start van Storytel noteert de dienst wereldwijd een jaarlijkse toename van gebruikers met 35 procent. In Nederland groeit het aantal luisteraars enorm snel, in Vlaanderen komt het gestaag op gang. “Maar we zien een enorm potentieel”, zegt de Jager. “De literaire markt in de Lage Landen is groot. We merken in Vlaanderen dat de uitgeverijen van bij de start willen meewerken, omdat ze het succes in Nederland kennen.” Momenteel wordt door interne en externe productiehuizen druk gewerkt om Belgische en internationale titels van een Vlaamse stem te voorzien.

Niet enkel Storytel merkt dat luisterverhalen populair zijn. Zo zag uitgeverij De Bezige Bij de luisterboekenomzet vorig jaar verdubbelen. De podcasthype lijkt nu ook overgewaaid naar de literatuur, ziet Ruth de Jager. “Luisteren is een natuurlijke handeling. Dat doe je van jongs af. De ervaring om voorgelezen te worden, zoals vroeger door je ouders, is iets intiems en laat ruimte over voor fantasie.”

Niet té complex

Voor de Bloei-reeks organiseerde Storytel een workshop voor de deelnemende schrijvers. “We zeggen hen: let op, de mensen hebben meestal iets omhanden tijdens het luisteren. Daarom moet je verhaallijn sterk én duidelijk zijn.” Moest Frederik Willem Daem dan anders schrijven dan bij het maken van een fysiek boek? “Ik had zelf geen ervaring als gebruiker, maar ik merk bij mezelf dat als ik lees ik zo lang aan een zin blijf haken als die zin van mij verwacht. Je kan bij een boek makkelijk een pagina herlezen, terwijl het terugspoelen van een luisterverhaal een gedoe is. Daarom heb ik sommige geësthetiseerde gedachten geschrapt omdat die niet bij de luisteraar zouden binnenkomen. Het mag ook niet té complex zijn.”

De kracht van een goed luisterboek is enerzijds het verhaal en anderzijds de vertelstem. Schrijvers als Griet Op de Beeck en Ivo Victoria lezen hun werk zelf in, Daem koos voor een stemacteur. “Ik heb van in het begin gezegd dat ik voor een acteur zou kiezen. Het verhaal wordt verteld door de berg, dus wilde ik de stem loskoppelen van de auteur. En daarbij: ik ben geen professional en ik heb die ambitie ook niet.”

Is het schrijven van een luisterboek wel voor herhaling vatbaar? “Het heeft altijd te maken met factoren: wanneer krijg ik de vraag, waar gaat het over, ligt mij dat en heb ik er tijd voor. Zo ja, waarom niet? Al blijf ik toch vooral van fysieke boeken houden. Je creëert iets dat je kan vasthouden, waaraan je voelt dat er met zorg voor detail en liefde aan gewerkt is.”

De Bloei-reeks met de kortverhalen van Frederik Willem Daem, Paulien Cornelisse en meer is exclusief verkrijgbaar op Storytel.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234