Zondag 25/09/2022

Cybercriminaliteit

"Franse TV5 vorig jaar bijna ten onder door cyberaanval"

Op 9 april vorig jaar kon TV5Monde niet uitzenden na een cyberaanval, vermoedelijk van Russische hackers.  Beeld EPA
Op 9 april vorig jaar kon TV5Monde niet uitzenden na een cyberaanval, vermoedelijk van Russische hackers.Beeld EPA

Het scheelde niet veel of een cyberaanval had in april 2015 het einde betekend voor de Franse zender TV5Monde. De infiltratie van kwaadaardige software zorgde ervoor dat wereldwijd twaalf zenders van het internationaal opererende station op zwart gingen. Een aanwezige technicus wist in allerijl te voorkomen dat de systemen het helemaal begaven.

de Volkskrant

Dat heeft TV5-directeur Yves Bigot onthuld in een interview met de BBC. Hij zegt daarin niet te weten wie er achter de aanval zat. Waarom juist TV5Monde doelwit was, is ook onduidelijk.

Het aan Islamitische Staat gelieerde Cyber Caliphate claimde dezelfde maand de aanval door op de Twitter- en Facebookpagina's van TV5 berichten te plaatsen en profielfoto's te veranderen. De afzender leidde tot grote onrust onder de Fransen, enkele maanden na de dodelijke aanslag op de redactie van het satirische blad Charlie Hebdo. De Franse premier Manuel Valls sprak van "een onaanvaardbare aanval op de vrijheid van informatie en op de vrijheid van meningsuiting".

Uit nader onderzoek bleek dat APT 28, een groep Russische hackers, achter de aanval zat. Ze zouden de Cyber Caliphate-signature hebben gebruikt om hun eigen identiteit te verdoezelen.

Het is niet ongebruikelijk dat (media)bedrijven worden aangevallen om informatie te verzamelen, maar bij TV5Monde ging het niet om spionage. Het doel was verwoesting. TV5-topvrouw Hélène Zemmour noemde het destijds "een historische aanval van een omvang die in zeker dertig jaar niet is voorgekomen".

Naar verluidt werd een vergelijkbare aanval in 2012 uitgevoerd door de Verenigde Staten en Israël; hier ging het om het binnendringen van de systemen van een nucleaire installatie in Iran. Recentelijk wisten hackers een elektriciteitscentrale in Oekraïne uit te schakelen.

"Hij is onze held"

TV5-directeur Bigot werd op de bewuste 8 april 2015 platgebeld en -ge-sms't. Met onder meer ministers vierde hij die avond in Parijs de inlijving van een nieuwe zender. Dat op hetzelfde moment Radio Canada werd aangesloten op de systemen, bleek de redding voor het TV5Monde. Een van de aanwezige technici wist de server te vinden waar de malware binnenkwam, en stopte de verspreiding ervan door de machine te ontkoppelen van het internet. "Hij is onze held", aldus Bigot tegen de BBC.

De hackers gingen zeer professioneel te werk. Al op 23 januari wisten ze het netwerk te infiltreren. Ze deden kennis op over hoe de zenders hun signalen uitzenden, om vervolgens specifieke software te ontwikkelen die de op internet aangesloten machines zou aantasten. Op zeven punten wisten ze binnen te komen, onder andere via een Nederlandse leverancier van op afstand bestuurbare camera's die TV5Monde gebruikt. Het is onduidelijk om welk bedrijf het gaat.

TV5Monde was volgens de directeur een aantal uur verwijderd van "het einde als televisiestation". Iedere minuut werden nieuwe systemen aangetast. De vrees was dat satellietnetwerken hun contract met TV5Monde zouden opzeggen.

Zover kwam het niet. De volgende ochtend kwamen de eerste zenders in de lucht, maar de aanval had een lange nasleep op de redactievloer; het televisiestation moest het maanden zonder internet doen. Medewerkers gebruiken de fax om te communiceren. Het kostte het bedrijf in 2015 5 miljoen euro om de schade te herstellen. De aangescherpte beveiliging van de systemen kost TV5Monde 3 miljoen euro per jaar.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234