Woensdag 23/09/2020

InterviewEffacer l’historique

Frans regisseursduo neemt digitaal kapitalisme op de korrel

De drie hoofdpersonages in 'Effacer l'historique'. Beeld rv

De makers van Aaltra slaan opnieuw toe met Effacer l’historique, een film die op hilarische wijze hekelt hoe we de speelbal zijn geworden van grote internetbedrijven. Het rebelse regisseursduo Benoît Delépine en Gustave Kervern vertelt ons over hun worsteling met technologie, hun vriendschap met taartengooier Noël Godin, en hoe ze door een stomdronken uitspatting uit Cannes verbannen werden.

Een zomerse vrijdagochtend in een Brussels hotel. Iets na 10 uur komen de Franse regisseurs Benoît Delépine (57) en Gustave Kervern (61) rustig naar beneden gesloft, nog licht bekaterd na de Belgische première van hun nieuwe komedie Effacer l’historique, de avond voordien. Uitgeslapen zijn ze niet, nuchter intussen wel. Heel anders dan acht jaar geleden, toen we hen op het Filmfestival van Cannes in een iets vroeger stadium van dronkenschap aantroffen: op de persdag van hun punkfilm Le grand soir waren ze gewoon nog straalbezopen.

Ouh-là-là-là-là...”, grinnikt Kervern wanneer we hem daaraan herinneren. “We waren toen echt van de wereld”, geeft hij toe. “En de baas van het festival, Thierry Frémaux, kon er niet mee lachen: hij gaf ons die avond de middelvinger op de rode loper. Sindsdien waren we niet meer welkom in Cannes”. Maar hun dronken uitspatting was niet zomaar een artiestengril, benadrukt Kervern. “We hebben ons toen heel bewust naar de kloten gedronken om een statement te maken. We stoorden ons aan het feit dat Cannes zo ernstig geworden was: iedereen is steeds meer bezig met zijn imago, en daardoor gebeurt er helemaal niets meer. En precies daarom wilden wij eens stevig het varken uithangen.”

Dat soort ludieke rebellie schetst hun karakters helemaal. Niet toevallig zijn Kervern en Delépine goed bevriend met Noël Godin, de beruchte Belgische “taartengooier” die sinds de late jaren 60 regelmatig een beroemdheid te grazen neemt, en in 1998 zijn grootste slagroomslag sloeg toen hij softwaremagnaat Bill Gates van een calorierijk gezichtsmasker voorzag. “Na die actie wilde ik hem koste wat het kost ontmoeten”, zegt Delépine. “Ik heb de trein naar Brussel genomen en ben bij hem thuis gaan aanbellen. Ik bleef uiteindelijk een week lang logeren. Noël is geëngageerd én heeft fantasie. Precies wat België zoveel leuker maakt dan Frankrijk.” (lacht)

Ga slapen, papa

Effacer l’historique is zowat het cinematografische equivalent van Godins aanval op Bill Gates: een taart in het gezicht van wat Kervern en Delépine het “digitale kapitalisme” noemen. De personages in de film zijn kleine garnalen uit een anoniem Noord-Frans stadje die verstrikt raken in de netten van grote internetbedrijven. Een vrouw probeert wanhopig – maar tevergeefs – om goeie ratings te krijgen op een Uber-achtige taxi-app, een man wil zijn dochter beschermen tegen cyberpesten, en zijn buurvrouw wordt door een opportunistische student gechanteerd met een sextape. De drie bundelen hun krachten en binden – Don Quichot achterna – de strijd aan met de machtige Amerikaanse bedrijven die hun informatie beheren.

“Deze film is ontstaan uit onze eigen ervaringen met technologie: we voelen ons vaak zo verloren dat we er bijna depressief van worden”, zegt Delépine met een grijns. “Een personage dat in haar diepvries een lange lijst met al haar paswoorden bijhoudt: herkenbaar, toch?” (lacht) Kervern observeerde ook zijn eigen kinderen: “Ze zijn 14 en 18, en compleet geobsedeerd door schoenen, die soms wel 1.000 euro kosten. Daar kan ik echt niet bij. Op dat vlak heeft de consumptiemaatschappij gewonnen. Als ik op de kamer van mijn zoon binnenkom, zie ik minstens tien paar schoenen staan. Als ik hem dan probeer uit te leggen dat ik vroeger maar één paar had, dat ik tot op de draad versleet, zegt hij: ‘Oké papa, ga maar slapen’.”

Nieuwe proletariërs

Effacer l’historique toont met de glimlach hoe de mens tot slaaf wordt gemaakt door nieuwe technologieën. Grappige tussenkomsten zoals die van Benoît Poelvoorde, in de rol van een gehaaste fietskoerier met een loodzwaar pak flessenwater op zijn rug, hekelen een ernstige evolutie: “Dat soort mensen zijn de nieuwe proletariërs”, zegt Delépine. “Mijn vader was landbouwer, en wou absoluut niet dat ik in zijn voetsporen zou treden. Hij zei me: ‘Boeren zijn in feite arbeiders die hun eigen machines moeten kopen’. En kijk, dat geldt nu voor bijna iedereen. We moeten allemaal ondernemer worden en zelf voor onze kosten opdraaien. Straks zullen er geen werknemers meer zijn, alleen nog kleine zelfstandigen. En op termijn zullen zelfs die niet meer nodig zijn, omdat technologie steeds meer jobs vervangt. Dat is al aan het gebeuren, daar valt nog weinig aan te doen.

“Het enige waar we nog voor kunnen vechten”, besluit Kervern combattief, “is een herverdeling van de rijkdom. Kijk, op de weg vinden we het heel normaal dat de snelheid wordt beperkt, bijvoorbeeld tot 90 kilometer per uur. Daar heeft niemand een probleem mee, want we begrijpen er anders meer ongelukken gebeuren. Dus waarom kunnen we dan ook niet beslissen om rijkdom te beperken tot pakweg 1 miljard per persoon? Daarmee kan je je hele familie onderhouden, vele generaties lang zelfs. En toch zijn er mensen die per se 90 miljard willen hebben. Dat slaat toch nergens op?”

Effacer l’historique speelt nu in de bioscoop.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234