Woensdag 29/06/2022

FotografieDiane Markosian

Fotografe Diana Markosian vluchtte als kind van Moskou naar Californië: ‘Ik herinner me alleen de angst van mijn moeder’

‘The Arrival’, 2019. Beeld Diane Markosian
‘The Arrival’, 2019.Beeld Diane Markosian

Als jong meisje vluchtte de Armeense fotografe Diana Markosian met haar moeder en broer halsoverkop van Moskou naar Californië. Hun exodus vormt de basis voor Santa Barbara, een fotoreeks die straks te zien is in het Antwerpse FOMU, en die bij momenten bijzonder hard binnenkomt.

Michaël De Moor

Diana Markosian (32) maakte van haar familieverhaal niet enkel een fotoproject, ze draaide er ook al een kortfilm over. Niet onlogisch, want hun verhaal is er een met hollywoodiaanse allure. Haar gezin vluchtte zo’n dertig jaar geleden van Armenië naar Moskou, waar Diana’s moeder Svetlana fan werd van Santa Barbara, de Amerikaanse soap die er in de jaren 90 ontzettend populair was. De serie, met haar zonovergoten decors en romantische plotlines, deed Svetlana dromen van een betere toekomst in de Verenigde Staten. Nadat ze via een contactadvertentie de Californiër Eli leerde kennen, besloot ze om haar echtgenoot in Moskou te verlaten en te emigreren naar de plek waar de soap zich afspeelt. Maar dan op haar eigen manier: noch haar man, noch haar kinderen waren op de hoogte van haar gewaagde plan. “Ik wist niet eens waar we naartoe gingen, ik herinner me alleen hoe angstig mijn moeder was toen we thuis vertrokken”, vertelt Diana Markosian aan de telefoon vanuit New York. “We hadden één gebloemde valies waarin al onze bezittingen zaten. Vluchtelingen, dat waren we. Het is allemaal heel pijnlijk als ik eraan terugdenk.”

Archiefbeeld van Diana met haar vader Arsen en moeder Svetlana in hun appartement in Moskou. Beeld Diane Markosian
Archiefbeeld van Diana met haar vader Arsen en moeder Svetlana in hun appartement in Moskou.Beeld Diane Markosian
Markosian trok naar Yerevan om er in haar ouderlijke woning te gaan filmen. De acteurs op de foto dragen kleren die daadwerkelijk van haar ouders waren. 
‘My Parents Together’, 2019. Beeld Diane Markosian
Markosian trok naar Yerevan om er in haar ouderlijke woning te gaan filmen. De acteurs op de foto dragen kleren die daadwerkelijk van haar ouders waren. ‘My Parents Together’, 2019.Beeld Diane Markosian
De Armeense acteur Armen Margaryan, hier in het appartement van de familie Markosian in de ­Armeense hoofdstad Yerevan, is een dubbelganger van Diana’s biologische vader.
‘My Father on My Birthday’, 2019. Beeld Diane Markosian
De Armeense acteur Armen Margaryan, hier in het appartement van de familie Markosian in de ­Armeense hoofdstad Yerevan, is een dubbelganger van Diana’s biologische vader.‘My Father on My Birthday’, 2019.Beeld Diane Markosian
Deze foto, eveneens genomen in het appartement in Yerevan, toont een telefoontoestel dat sterk gelijkt op dat waarmee Diana’s moeder voor het eerst naar haar nieuwe liefde in Santa Barbara belde.
‘Lifeline’, 2019. Beeld Diane Markosian
Deze foto, eveneens genomen in het appartement in Yerevan, toont een telefoontoestel dat sterk gelijkt op dat waarmee Diana’s moeder voor het eerst naar haar nieuwe liefde in Santa Barbara belde.‘Lifeline’, 2019.Beeld Diane Markosian
Diana liet meer dan tweehonderd actrices auditie doen voor ze deze Ana Imnadze castte als haar moeder Svetlana.
‘A New Life’, 2019. Beeld Diane Markosian
Diana liet meer dan tweehonderd actrices auditie doen voor ze deze Ana Imnadze castte als haar moeder Svetlana.‘A New Life’, 2019.Beeld Diane Markosian

Op de luchthaven werd het drietal opgewacht door de man die haar stiefvader zou worden – en die hen jaren later van de ene dag op de andere in de steek zou laten. Toen ­Diana veertien was, zette hij het gezin af bij een motel om vervolgens voorgoed uit hun leven te verdwijnen.

Anderhalf jaar zoeken

Om beter te begrijpen wat er destijds gebeurd was, besloot Diana vijf jaar geleden er een fotoreeks over te maken. En aangezien het onmogelijk was om gedane zaken te fotograferen, reconstrueerde ze het verhaal van haar moeder met acteurs. “Dat was de enige manier om het te vertellen. Bovendien kon ik het zo verwerken. Sommige dingen overkomen je als kind – met deze reeks kon ik mijn eigen stem laten horen.”

Ze schreef een scenario en trok er vervolgens mee naar Armenië om haar biologische vader om input te vragen. “Heel bijzonder, want ik had hem al vijftien jaar niet meer gezien. Vervolgens ging ik naar mijn moeder die me haar versie gaf en ten slotte naar mijn broer. Dit project kon er alleen maar komen dankzij hun hulp.”

Een reconstructie van het eerste uitje van het gezin naar Palm Springs. Markosian fotografeerde de acteurs met de Polaroid- en Olympus-camera die haar moeder destijds van haar nieuwe Amerikaanse liefde Eli had gekregen. 
‘Road Trip to Palm Springs’, 2019. Beeld Diane Markosian
Een reconstructie van het eerste uitje van het gezin naar Palm Springs. Markosian fotografeerde de acteurs met de Polaroid- en Olympus-camera die haar moeder destijds van haar nieuwe Amerikaanse liefde Eli had gekregen. ‘Road Trip to Palm Springs’, 2019.Beeld Diane Markosian
‘Road Trip to Palm Springs’, 2019. Beeld Diane Markosian
‘Road Trip to Palm Springs’, 2019.Beeld Diane Markosian
‘Road Trip to Palm Springs’, 2019. Beeld Diane Markosian
‘Road Trip to Palm Springs’, 2019.Beeld Diane Markosian

De casting van de acteurs duurde anderhalf jaar en was een bijzonder emotioneel proces, zegt Diana. “Het voelde alsof ik mijn familie verving. En wie zou hun schoenen kunnen vullen?” Ze selecteerde de acteurs niet zozeer op hun fysieke gelijkenis, maar wel op basis van de empathie die ze voelden. “Al vond ik bepaalde details wel belangrijk. Zo koos ik voor mijn moeder een actrice uit Georgië die precies stapt zoals zij. Het moest gewoon kloppen.”

Het werd soms emotioneel, maar net dat motiveerde Diana om door te gaan. “De moeilijkste foto was die waarop de laatste ruzie tussen mijn ouders te zien is. Ik trok daarvoor naar Moskou, naar het appartement waar ik als kind nog gewoond heb. Dat was intens. Plots was ik geen regisseur meer, maar weer een meisje van zeven.”

Wat vindt haar moeder er eigenlijk zelf van? “Ze apprecieert de reeks om het kunstige aspect, maar ze ziet het toch niet echt als haar verhaal”, antwoordt Markosian. “Dat hoeft ook niet, natuurlijk. Het is en blijft mijn visie op haar leven.”

Diana Markosian – Santa Barbara, van 1 april tot 28 augustus in het Antwerpse FOMU, fomu.be Het gelijknamige boek is te koop in de FOMU shop, 216 p’s, 68,50 euro. Meer van haar werk op dianamarkosian.com

Diana Markosians fotografeerde haar ‘moeder’ naast het zwembad: ‘De opofferingen die ze gemaakt heeft verdienden het om gedocumenteerd te worden.’  
‘Mom by the Pool’, 2019 Beeld Diane Markosian
Diana Markosians fotografeerde haar ‘moeder’ naast het zwembad: ‘De opofferingen die ze gemaakt heeft verdienden het om gedocumenteerd te worden.’ ‘Mom by the Pool’, 2019Beeld Diane Markosian
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234