Zaterdag 11/07/2020

First Aid Kit in uitverkochte AB: zielzoeken op festivalformaat

Klara Söderberg van First Aid Kit in de Ancienne Belgique, Brussel. Beeld Francis Vanhee

De Zweedse zussen Söderberg boden in Brussel nog altijd eerste hulp bij bloedende harten en geblutste zielen. Diepe eenzaamheid en donkere wanhoop kregen van First Aid Kit in de AB een zilveren randje dat de festivalzomer extra kleur zal geven. Maar net zo goed liepen mannen het risico op een bloedneus en een knietje waar het pijn doet.

Schaamrood op de wangen en zenuwzweet: dat hadden we nog niet eerder gevoeld bij een concert. Oorzaak? ‘You Are the Problem Here’, een opdoffer van een song die Klara (zang, gitaar) en Johanna Söderberg (zang, bas) halverwege hun set de AB in keilden. Ze schreven hem uit woede en frustratie over de vaak verwrongen omgang met seksueel ongewenst gedrag van mannen tegen over vrouwen. Zinnen als “when did you come to think refusal was sexy?” en “I hope you fucking suffer” kwamen behoorlijk confronterend uit de mond van een duidelijk pisnijdig First Aid Kit.

Maar kon je die woorden nog afschuiven op de concrete aanleiding van het nummer – een Amerikaanse verkrachtingszaak waarbij de dader slechts een lichte straf kreeg –, dan zakte je bij de tirade nadien door de grond. “Mannen, zelfs als jullie nooit zoiets vreselijks zouden doen, zolang jullie zwijgen bij seksistische opmerkingen in jullie omgeving zijn jullie medeschuldig”, klonk het onder luid applaus, en de enige optie voor het mannelijke deel van het publiek was: buigen en slikken. “We need to put the shame and blame back where it belongs”, luidde het ook nog.

Sterk statement

Drammerig? Militant? Wij hoorden vooral een sterk statement dat slim verpakt werd in rudimentaire, naar de nineties ruikende rafelrock, waarbij je het fistpumpen snel verging. Dat wordt nog lachen als First Aid Kit die song aansnijdt tijdens de zomerfestivals. Wedden trouwens dat ze daar, onder meer op Rock Werchter, tot de hoogtepunten zullen behoren? In de AB zagen we namelijk hoe breed hun publiek na tien jaar is geworden: (bijna) gepensioneerde stellen, vriendengroepen van twintigers en dertigers, en ouders met hun tienerkinderen. Allemaal vielen ze voor de wijze waarop de zussen Söderberg – allebei nog jonger dan dertig – jeugdige onrust en eeuwige melancholie verzoenden in songs die tegelijk tijdloos en okselfris aandeden.

Ook fraai: met hun hits vonden ze het perfecte evenwicht tussen individuele emotie en collectieve beleving. Zo was ‘Master Pretender’ niet alleen een mijmering over hoe we onze kwetsbaarheid allemaal verstoppen achter een stoer pantser, maar evengoed een onweerstaanbaar dansbare popsong met Fleetwood Mac-tics. Bij ‘The Lion’s Roar’ en ‘Emmylou’ kon je dan weer tegelijk zwelgen in eenzaamheid én meezingen met de massa. Goed, bij die laatste song stak het even dat First Aid Kit hem niet meer voor jou alleen leek te zingen. Maar toen je de gelukzalige gezichten om je heen zag, kon je daar niet lang om treuren.

Puin ruimen

Dat verlies aan intimiteit in de oudere songs compenseerde de band met de ingetogen nummers uit het nieuwe Ruins, een album waarop Klara Söderberg, de jongste van de zussen, het puin ruimt van haar stukgelopen relatie. Net zoals die plaat bij elke beluistering beter wordt, zo reikte elke songs uit Ruins telkens weer een beetje hoger in de AB. De vrij fors aangezette openers ‘Rebel Heart’ en ‘It’s a Shame’ verkenden nog het vertrouwde terrein: de eindeloze road waarlangs het goed vluchten is voor je demonen. Maar vanaf ‘To Live a Life’ en ‘Ruins’ doken de zussen dieper in hun eigen zielenroerselen. “I've been drinking cheap wine / just to pass the time”, klonk het defaitistisch in de eerste song en in de tweede won de wanhoop het pleit. “You try and try and try / until you cannot try no more”, zong First Aid Kit over een snikkende slide en een strompelend ritme. 

Het fatalistische walsje ‘Fireworks’, met fraai afgewisselde leadzang van de zussen, en setsluiter ‘Nothing Has to Be True’, breedbeeldrock met countrysnik, leken zelfs definitief het licht uit te doen. “I always knew ’til I didn’t know”, hoorde je. En: “Each and every breath we take / A step towards death.”

De bevrijding uit zoveel beklemming kwam er pas in de bissen met ‘Hem of Her Dress’. Het nummer begon klein, met eerst alleen de zussen en daarna ook de driekoppige begeleidingsband rond één microfoon, zoals in The Broken Circle Breakdown. Daarna ontspoorde het nummer triomfantelijk à la Bright Eyes of Neutral Milk Hotel in een rondje dronkenmansfolk die schreeuwde: ja, het is allemaal miserie, maar vanavond gaan we drinken, feesten en héél luid zingen. 

Dat optimisme-ondanks-alles had je eerder al gehoord in het prachtige ‘Stay Gold’ – misschien wel hun beste song – en zette ook een streep onder dit voorbeeldige optreden in het massaal meegezongen, meegedanste en gesmartphonede ‘My Silver Lining’. De weg is nooit gemakkelijk, maar er is slechts één optie: keep on keeping on.

First Aid Kit: uw polonaise tegen de malaise.

Op vrijdag 6 juli staat First Aid Kit op Rock Werchter.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234