Vrijdag 06/12/2019

Filmfestival

Films voor een radeloze wereld: 67ste Berlinale in teken van mondiale malaise

Een voetganger wandelt voorbij de Berlinale-beer in Berlijn. Beeld REUTERS

Vanavond gaat het 67ste Filmfestival van Berlijn van start. Hugh Jackman en de bende van T2 Trainspotting zorgen voor glamour, maar er hangt ook politieke hoogspanning in de lucht. Een editie tussen radeloosheid en hoop, zegt festivaldirecteur Dieter Kosslick.

Politiek zit in de genen van de Berlinale. Het filmfestival ontstond in 1951, in volle Koude Oorlog. In opdracht van het Amerikaanse leger dan nog, als 'etalage van de vrije wereld'. Als tegenreactie werd in Oost-Berlijn nauwelijks een week later het Festival van de Volksdemocratische Film georganiseerd. Cinema als ideologisch wapen.

Zesenzestig jaar later blijft festivaldirecteur Dieter Kosslick die politieke dimensie koesteren. Propaganda wordt er niet meer gevoerd op de Berlinale, maatschappijkritiek wel. Met het Iraanse Taxi Teheran en de vluchtelingendocu Fuocoammare triomfeerden de voorbije twee jaar telkens geëngageerde films.

Radeloze wereld

Ook dit jaar staat het programma bol van de politieke films, zei Kosslick bij de officiële voorstelling van zijn selectie. “De grote utopieën hebben gefaald: noch kapitalisme, noch communisme heeft zijn beloftes waargemaakt. Daardoor heerst er radeloosheid in de wereld. En zelden heeft de Berlinale dat politieke klimaat zo indringend weergegeven als dit jaar.”

Niet toevallig dus dat de Frans-Duits-Belgische coproductie Le jeune Karl Marx een speciale galavoorstelling krijgt: een biopic over de jonge jaren van Marx, waarin hij samen met zijn buddy Friedrich Engels de fundamenten van het moderne communisme legt.

Er wordt echter niet alleen naar het verleden gekeken: ook de vluchtelingenproblematiek is opnieuw aanwezig in Aki Kaurismäki’s competitiefilm The Other Side of Hope, en in de Panorama-sectie presenteert de Belgische regisseur Philippe Van Leeuw Insyriated, over een Syrisch gezin dat probeert te overleven in het belegerde Damascus.

Humor en hoop

Deprimerende boel dus, daar in Berlijn? Dat zou moeten meevallen. Kosslick wil ons ook doen lachen – en sinds Toni Erdmann weten we dat humor en Duitsers géén contradictie zijn – en hopen. In de Frankfurter Allgemeine verklaarde hij: “Het geschreeuw in het Witte Huis wordt steeds luider. Maar de films in onze selectie tonen dat er uitwegen zijn, dat we ons niet zomaar hoeven neer te leggen bij deze ellende.”

Johnny Lee Miller en Ewan McGregor in Trainspotting 2. Beeld rv

Die hoop moet komen van inspirerende, moedige figuren die een steen hebben verlegd – of uit die steen prachtige kunstwerken hebben gehouwen, zoals de Zwitser Giacometti. Hij staat centraal in Final Portrait, de nieuwe film van acteur/regisseur Stanley Tucci. En zo zijn er nog een aantal kunstenaarsportretten die het publiek moeten doen dromen, te beginnen bij openingsfilm Django. Nee, geen nieuwe Tarantino, maar wel een biopic over de in ons land geboren jazzmuzikant Django Reinhardt.

Hugh Jackman zal zijn opwachting maken voor Logan, zijn laatste Wolverine-prent. Beeld Getty Images for Montblanc

Glamour

Een wereldbefaamd filmfestival kan natuurlijk niet zonder glamour, en dus trekt Kosslick ook een blik sterren open. Vrijdagavond mag Danny Boyle nog eens de rode loper op met zijn oude vrienden van Trainspotting: 21 jaar na het origineel heeft hij een sequel klaar. Op het eind van het festival komt Hugh Jackman na 17 jaar afscheid nemen van Wolverine: hij kruipt nog één laatste keer in de huid van de beresterke mutant in Logan.

Wie er uiteindelijk met de Gouden Beer zal gaan lopen? De grootste kanshebber lijkt Kaurismäki. Maar ook oudgediende Volker Schlöndorff is in de running met Return to Montauk, er wordt uitgekeken naar On the Beach at Night Alone van festivallieveling Hong Sang-soo, en de verwachtingen voor Chileen Sebastián Lelio en zijn Una Mujer Fantástica liggen torenhoog na het fantastische Gloria. Maar met een onvoorspelbare rebel als Paul Verhoeven (die onlangs zijn grote comeback maakte met het stoute Elle) aan het hoofd van de jury weet je natuurlijk maar nooit.

Het filmfestival van Berlijn loopt van 9 tot 18 februari.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234