Zondag 08/12/2019

weekendkrant

Filmmaakster Ellen Vermeulen: "De vergeetput is beschreven, dat is mijn enige troost"

Filmmaakster Ellen Vermeulen. Beeld Jonas Lampens

Nu Frank Van Den Bleeken als eerste Belgische geïnterneerde het recht op euthanasie heeft bekomen, laait het debat rond de omstandigheden in onze gevangenissen opnieuw op. Journalist Douglas De Coninck sprak daarom met maakster en regisseuse van de spraakmakende documentaire '9999': een intimistisch portret van enkele geïnterneerden uit de gevangenis van Merksplas.  Het hele interview leest u morgen in de weekendkrant.

Het is woensdagnamiddag, en Ellen Vermeulen bijt op haar onderlip. Het nieuws bracht het allemaal terug. Haar langspeelfilm '9999' ging dit voorjaar in première. Gooide hoge ogen op Docville.

"Ik probeer dit af te sluiten, ben bezig met andere dingen. Maar nu ik weet wat er zich daar afspeelt en geïnterneerden een gezicht hebben gekregen, is het moeilijk om dit los te laten. Ik ben ondertussen bezig met andere films. Het verhaal van Frank doet me opnieuw afdalen in de hel waarin die gasten leven. Beseffen dat ze daar binnen tien jaar nog zitten. De moeilijkheden waar die gasten van jongs af mee te maken hebben, zijn mij totaal vreemd. Maar ik weet: steek mij daar, al is het maar even, en ik word zot."

De gevangenis, ons moderne vagevuur?
De personages in '9999' gapen onbegrijpend naar de muur,
zitten op iets denkbeeldigs te kauwen of staan minutenlang stil. Iemand prevelt iets onsamenhangends over psychoses en pilletjes. Een man staat op de gang stilletjes tegen zichzelf te praten: "Ik ben verloren." Je hoort de bel, vroeg in de ochtend. Wartaal. Gejammer van wanhopigen. Ooit, zo valt te vrezen, zullen onze kinderen hier naar kijken als wij naar een voormalig leprozeneiland.

"In de gevangenis is er een constante brij van klanken. Deuren die kletteren, sleutels die rammelen. Het is in elk geval niet de goede situatie voor wie niet goed in zijn hoofd is. Ik moest altijd mezelf overwinnen om naar Merksplas te gaan. Eens ik er was, was het goed, maar het vooruitzicht was altijd zwaar. Ik had in die twee jaar ook niemand aan wie ik kon uitleggen waar ik mee bezig was", zegt Ellen.

Op nieuwssites regende het deze week commentaren. De nabestaanden van de slachtoffers van Van Den Bleeken vinden dat hij beter zou wegrotten in zijn cel, dat ook euthanasie te mild is. Anderen halen er berekeningen bij over wat dat de belastingbetaler wel niet kost, zo'n gevangenis.

Maar dat de gevangenis echt niet zo'n pretje is als velen wel lijken te denken, weet Ellen heel goed. "De enige vrijheid die ze daar hebben, is televisie", zegt ze. "De vrijheid om die aan of uit te zetten. Ik was daar ten tijde van de reportage op Panorama, een paar jaar geleden, waar Frank aankondigde dat hij euthanasie wou. Iemand zei: 'Misschien moet ik dat ook vragen'. Wilfried zei: 'Dat weet ik al veel langer, dat ik hier met mijn voeten eerst buiten zal gaan'."

Dit is een fragment uit een langer interview. Het hele gesprek met Ellen Vermeulen leest u morgen in Zeno, de weekendbijlage van De Morgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234